
146 MUNDI SUBTERRANEI 
Sect. 1T. xerunt, rurfus elidunt, atque exterminant. [gum membris enafcantur , referendum duxi. 
Quzquidem dfidierum genera numerofio- | Ne verb DEUM OPT. Max. Patrem beni- 
ra funt, quam ut recenferi poffint, notiora, gniffimum ultimam humano generi cladem 
Ubi morbus, 
ibi veme- 
dium. 
quam ut debeant. É 
Cum itaque virus illud tabificum ab ho- 
minelapfo, tanquam capitein membra uni- 
|fineullo tantorum malorum remedio, in- 
ferre voluiffe, fufpicemur , fimul oftendam ; 
|quomodo piiffimi Patris coleftis providen- 
verfitatis cetera dimanarit, merito ab iis- tia sa//4m adeo grande malum homini infer- 
dem viciffim odii, atque inimicitiz femina, ripermiferit, cuz son frmul junxerit fdummum 
flagella , cruces, omnigenz morborum , ca- | Jonum totius mali deítru&ivum ; ut ubi 
lamitatumque machinz juxta Adraftiz le- morbus, ibietiam medicamentum morbo 
gem inevitabilem retorquentur. Hilliopportunum , & przfentaneum, pro fua 
Sedut hzcluculentiüs pateant, quomodo infinita bonitate , & clementia , effe vo- 
venenorum femina vel in ipfis fimgulzs bomi- |luerit. 
C INGBSUUUT UE: 
Quot modis in nobis venena nafci poffint. 
Uemadmodumi ignis beneficio con-| gere, ut Nautz, & Agricole comportatis un- 
tra frigoris violentiam nos defendi- diquefarmentis ignem , vel ciborum paran- 
mus, eo fovemur, &confervamur, dorum , vel fe calefaciendi gratià , exftru- 
itaquoque non defunt. in eo nonnulle im- ant; accidit itaque extructo rogo , quofdam 
preífiones noxiz,quz , quem confervare de- | mox gravi dolore capitis perculfos, infa- 
bebant calorem nativum , debilitent,confu- niam, & phrenefin incurriffe, nonnullos 
mant, deftruant: non dicam hícde actuali ftatim extinctos,alios gré tandem evafiffe; 
ignis combuftione, qua omnia deflruuntur, | ita de Neapolitanisnautis narrat Porta Li£. Por. 
fed de iis, quasin ferecipere poteft, perni-| P/yzogs. Cujus rei caufam cum examinas- m/ododes- 
ciofis impreffionibus. Ambulat homo quis- fent,invenerunt tandem, Nautas ex fuman- ^lienum 
piam in Sole, igniscamino affidet, igneus cibus Rbedodendri (quod virulentiffimum pestiferum. 
coquendo , digerendoque tractat , nefcit ta- fruticis genus eft) farmentis dicta fympto- 
men in aerea igzs5 calore f[u[citar? quofdam, mata incurriffe : flores habet adfpe&u ju- 
virulentos balitus , quibus hauftis , ftatim ve- | cundiffimos, albos, rubrofque , tante tamen 
nenum przfens invadit calorem radicalem oiru/entiz , ut fi in cifternas conjiciantur, 
venenototá fubftantià contrarium. Quaut! integrz alicui communitati exitium creare 
pateant, multiplici exemplorum inductio- poffint, Audivi à Nautis & Pifcatoribus, Jine. 
ne patefaciam. [nonnullos fuiffe,qui aridis cicute ftolonibus 77,5 «. 
Quaritur itaque, cur qui o/em híc Roma pifcesinfixoscum torruiffent , quotquot ex fife. 
eflivum experti ftatim iu. letbiferos morbos iis poftea comediffent , variis fymptoma- 
incidant? R efpondeo, effe vapores malignos vi tum tormentis tandem extinctos fuiffe. 
Solisexconcavisterrzlocis, & varia putre-| — 7gsisenim venenum fub ftolonibus cicu- 
dine fcetis eductos, qui intra porosfudan- taceis Jazeus ex flimulat,fufcitatque; hoc veró 
tium apertos fufcepti, mox ubi vel frigidiori | excitatum , illud pifcium pulpez communi- 
aura, aut fontium humiditate claufi fue- |cat, pifcis vero eo intoxicatus &k hominem 
rint, illi calore interno exaltati , primó fan- intoxicare neceffe eft. Quantum  Lzthan- 
guini fpiritibufque mifti, eam accendunt fe- |?hracum vapor ab igne excitatus affidentibus 
brium malitiam , quas frequenter cum vitz | noceat, Leodrenfes, aliique, qui hujufmodi 
ja&ura experiuntur incauti mortales ; quod foffilibus carbonibus ignem extruunt , fa- 
tamen univerfale non eft, fed in iisfolum- tentur. Quàm facile fuffocent hominem 
modo locis, ubi terrz conditio vitiofis, & carbones in loco claufo fuccenfi , aut cerz 
virulentis vaporibus fcatet ; utifunt paludes, vapor , innumera exempla docent. 
ccemeteria, fylvz opacz, immotarumaqua-| Nondicam hicde iis, qui 4/chbymicis ope- 
rum foffz, loca fulphure, & bitumine cor- [ratenizus operam dant, quàm fzva fubinde 
rupto, referta ; undeii, qui caloreferventes ex fpiritibus merallicis fymptomata incur- 
fub taxe requieturi fe conferunt, ftatim le rant, nifi füummá cautelà , & optiméarmati, 
thifero vapore infe&tos vitam cum morte operationes peragant. Certe plerofque vel 
Umbrz 2" commutaffe cafus varii monftrarunt ; tales phthifi, vel atrophia, aut paralyfi tandem 
brum 4 enim umbrarum aér qualitates recipit, cujus extingui, experientia docuit; de quibusalibi 
rundam no- V FE 
xix &» v funt halitus arborum : quz fi falubres, falu- |fufiüs. Ignis itaque fummoperenocere po- 
Caj.11. 



Cur Sol 
Romanus 
tantopere 
soceat. 
Litban- 
tbracum 
peflifer ha- 
litus. 
m ik 
Sua loca Po 
Sole percus- 
fà peltitera 
[fint ? 
meno[a , uti 


Taxi, Na- 
pelli. 
bres; fi veneficz, venenofas profundent ha- 
lituum proprietates. 
Hocpacto Tybureduo paftores , non ita 
pridem fub Napello arboreo in monte Ja- 
nuario mortui reperti funt , non aliunde, 
quàm ex veneni, quo dictus frutex turget, va- 
pore extincti. $olet nonnunquam contin- 
teft. Novi pictores , qui, eó quod inter pin- 
igendumpenicillum azripigmento infectum, 
jore ex mala confuetudine diutius detinuis- 
ifent, horrendos, & plane exitiales morbos 
incurrerint. 
|. Secundó : procedo ad Aérem, qui quot, 
quantofque venenofz fobolis foetus in no- 
bis 

