




LIB.IX. DE VENENIS SENSITIV/E NATURE, 
149 
Cap. TIT. funt, mixtorum genera, auxiliariis elemen- genere m ediantibus eorum fpiritibus intel- 
Terra bali- 
iibus fuis 
aquam e 
aerem. in- 
ficit. 
3. Frincipia 
8. Triadem 
eonnotant. 
torum copiisfociata , compofitionisfuz ra- , 
tionem ducereafferimus; cum enim inre- 
runi natura purum elementum non conce- | 
datur, fed corpora elementata fint , ex ful- | 
phure, mercurio, fale , eorumque mifta, cer- | 
te ex ipfisomnia conftare is folus inficiabi- | 
tur, qui dictorum Spagyrica arteab omni- | 
bus miftis fingula in fua principia refoluto- | 
rum feparationem nunquam viderit. 
Exterra itaqueprimo hzc principia vim | 
fuam trahuntper halitus, qui nil nifi mini- | 
morum corpufculorum , quz ignis fubterra- 
neiviperpetuo à primitivis Natur corpori- | 
bus exaltantur , Zia quzdam , feu eff/u- 
vium funt, quorum unumquodque virtutem 
totiusfibi infitam habet,quam aéreo, aqueo- 
que elemento conferunt ; ex horum veró 

ligas velim. 
Et quemadmodum illa tria pura, & ab 
omni impuritate defzcata, utpore naturz 
congrua , ad falubrium mixtorum conftitu- 
tionem concurrunt, ità impura, & veneficis 
qualitatibus imbuta , pyxides mortis non im- 
meritó vocari poffunt , àquibus nempe me- 
dianteterrz putredine, quidquid in fublu- 
nari mundo vitiofum, corruptum , & dele- 
teriz qualitatisreperitur,fuam compofitio- 
nem fortitur. Jam veró quomodo intra micro- 
cofmum hujufmodi vezefe jam enarratz 
proprietates operentur , quomodo harmonicum 
humorum z7emperamentum di[Jolvant , per 
quzfítiones enodandum eft. 
Quzres itaque primo, Men  ferpentes 
lethiferi zz uobis veuena producant , totius vi- 
Quomodo 
venena in 
nobis ope- 
utriufque conjugio, diffufz virtutis efflu- talis fubftantie deftructiva ? Refpondeo, re. 
vium primum vegetabili naturz , vegetabi- | 
lia, dum in nutrimentum cedunt anima- | 
lium, iis , exquibus conftant, proprietates | 
communicant ; atque hoc pacto-omnia ex | 
dictisoriginem fuam obtinuiffe , velexipfis | 
Sacrz Scripturz paginis innotefcit ; cum 
nonfolum vegetabilia fed & univerfum ani- | 
malium genus, quin & hominem ex limo | 
terre à DEO protoplafto effe&um effe, fi- | 
p'à oftenderimus ; atque adeo chaoticam | 
maffam non fine myfterio triplici in illo 
primitivorum corporum ortu , veluti pan- | 
fpermiam quandam univerfi, Sacrofancto & 
'Iriuno Divinz , & Superexcelfz 'Triadis 
figillo connotaverit. Sed ut adfcopum no- 
ftrumrevertamur , merito quzri poteft, quo- 
modo huc tria fpiritibus (uis venena in micro- 
cofmi corpore gignaut? Quod ut quam exa- 
&iffimé elucidetur, 
Sciendum eft ; fi hzc tria unà cumqua- 
tuor humoribus, quorum vehiculafunt, in 
perfecta unione, & concorditemperamen- 
to confiftunt, tum /azitatem in fuo quoque 
vigore confiftere certum eft , & à Spagyricis 
philofophis Sulphur Naturz, Mercurius Na- 
turz,& Sal Naturz, dicuntur : quorum Sul- 
phur, Mercurius vulgi & Sal ufuale & mine- 
rale non nifi involucra quzdam funt. At 
cum dictorum ivxeacía per variarum rerum 
externarum mifturam in dixezcías ceffe- 
rit, tum tandem fzvus ille contrariarum 
rerum confluxus eam malorum Lernam,quam 
jam defcribemus , moliri incipit. Sulphur 
cum in fua puritate confiftit, venenum non 
eft, uti neque Mercuriüs, aut $al ; verum 
cum ignis vi aduruntur , tum velutiin alte- 
ram indolem redacta , Sulphur vel in Arfe- 
nicum, Auripigmentum, Rifigallum, aliud- 
ve fimile tranfmutatum , contrariam vitz 
cógacw fortita , verefícam fuam vim in o- 
mnia Mundi membra diffundunt. Mercu- 
rius ignis vi mox ubi vel diftillatus , vel 
fublimatus , przcipitatufve fuerit , peffi- 
hoc fieri ex diffimilitudine venenià ferpen- 
te fufi , tota fubftantia contraria vitali mi- 
crocofmiffubftantiz ; dependet autem hzc 
contrarietas ab efficacia mercurialium , aut 
arfenicalium fpirituum, quibus nunc hic, 
nunc aliusquifpiam ferpens pollet , qui fpi- 
ritus uti efficaciores funt , quam ut illosfpi- 
ritus noftri vitales ,autanimalescalorena- 
tivo fuperare valeant, hinctyrannica qua- 
dam violentia mox ac fefe morfu , aut hali- 
tu, aut alio quovis modo intra corpusinfi- 
nuaverint, fufque dequevertunt omnia , ac 
non fecusatque incendium, ubi vires acqui- 
fierit, confeftim corrumpunt omnia, omnia 
deftruunt, & in cinerem convertunt ; eo- 
dem prorfus modo veneni vi femel intro- 
miffa , nifi vel ad primum porte introitum 
eiobfiftatur, veloci fuz facultatis propaga- 
tione confeftim totius microcofmi arcem , id 
eft , cor petit, quo expugnato , jam velutide 
victoria triumphans , omnia fui juris facit, 
cum ultimo Regni microcofmici extermi- 
nio. Cum enim fpirituofum, & magne fub- 
tilitatis fit, omnes meatus penetrat, omnia 
cauftica vi accendit , corrodit , exedit, iis 
prorfus fymptomatis, queis Arfenicum, aut 
Mercuriusfublimatus intro fumptus in cor- 
poribus humanis fzvit , ut velex dirisfym- 
ptomatis ratio conftitutionis veneni pa- 
teat ; quz tamen de przme Claffs venenis in- 
telligenda funt , quibus vix remedium fu- 
perfit , uti in afpidibus , dipfadibus ptyadi- 
bufque patet. 
Sunttamen nonnulla venenata animalia, 
plantzque, quorum venena intromiffain- 
gentia, pariter fymptomata caufant ; quia ta- 
men congruis medicamentis ipforum ne- 
quitia aliquo modo domari poteft , ut in ci- 
cuta,opio, fimilibufque, iis fuccurri poterit, 
quz tamen poft fe nefcio quid fui fuperftes 
virulentiz relinquunt veftigium ; quod inti- 
mis fibris infinuatum , nonnullas quidem 
inducias cum microcofmo fubdolà confti- 

mam prorfus , atque exitialem fubftantiam 
induit : quod idem de quadruplici falium 
tuit; at ubi pro temporum, ciborumque 
conditione affumptorum refufcitatum fue- 
T 3 rit, 
"Quomodo 
"venena in- 
tus [umpta 
operentur. 



