





LIB.IX. DE VENENIS SENSITIV/E NATURE. 153 
Cap. V. . roorat , ut quicquid comederint, quin vel 
ipfum ferrum,hujufmodi fpirituum acrimo- 
nià, nonnulla animalia confumant. 
Cwferb»- — Ex quo deducitur; cur ciconiis, gallinis, a- 
"be- py x EA " E 
Dd in quilis, anatilus, fimilibufque , nullus animalis 
mus , praefertim ex timore aqua , quam folo ad- 
venda qu. 
. venenum 
fpetlu perinde abborrent, ac ft in fornacem conji- 
cieudie(fent ardentem, clamoribus &j ejulatibus 
canum inflar ad celum miffis, ut ligati etiam for- 
tiffimis funibus uon cubile folum, € fIragula lectis 
cibum [em-. venenoft paftus noceat. Cum enim ftomachus fecum trabant , fed quaft pe[Jundare eam domum 
pti nibil no- 
pio" in hujufmodi animalibus fulphureo-falni-. 
trofo vigore, & confequenter mirà acri- 
monià polleat, hinc fit, ut venenum ferpen- 
quiadlterint fufpicentur. Imo, quod miferan- 
dum magis [petlaculum , quanquam abborreant, 
ut cum maxim aquam, pro intolerabili tamen 
tis, priufquam vires fuas exerere poffit, jam ft, ac incendio, quo fe comLuri fentiunt, inbian- 
confumptum, atque tranfmutatum fit, quod 
manifeftum indicium eft, ga//uas,ciconiaf- 
que calore fuo nativo calorem diffufi veneni 
multum /aperare ; & hinc patet,quod calor | 
hujufmodi velin ipfa metalla vim fuam , ea 
rodendo exerat, quod venenum ferpentum 
Giline pon facit. Si gallinis mozeram velargenti, 
£i ^ velcupri projeceris, illam avide deglutient; 
areas dige- fed ubi eam per feceffum rejecerint , feme- 
TU ^ fam jam reperies, quod utique non nifi ex 
falnitrofa fulphurei fpiritus acrimonia pro: 
venit. Aguila efffraga, vel duriffima offa ani- 
malium deglutita , mox calore ftomachi in 
mollem , fluidamque excrementi materiam 
digerit. Nil dicam hic de Strutbiocamelo, 
qui uti experimento Melitg à mefacto con- 
ftat, ftomachi calore ferrum deglutitum di- 
gerit , digeftum in fcoriam fertugineam. 
convertit, non fecus ac fi vitriolatz aquz 
impofitum fuiffet: eadem virtute venen fuf- 
tes ad aquas, ac apertis ufque ad praecordia fauci- 
Lus, vel inflar infernalis Cereri trifaucis , dum 
projeclas per fipbonem longà aquas ingurgitant, 
neque calo , neque terrà locum invenire dixeris, 
adeà excande[cunt , adeb fe jatlaut atque diftor- 
quent; donecceu mortui,aut percuff à cacodgemo- 
ne coucidant quamdiu exficcatis paulo pof à ra- 
Lie fpiritibus ad eafdem in[urgunt penas Gicra- 
catus. Hzc ille. Quinque in hoc infolenti 
prorfus, & formidabili veneno exponenda 
funt accidentia, que quanto occultiora funt, 
tanto majorem difficultatem in caufis dete- 
gendis phyfiologo adferunt, 
Prima eft proprietas veneni canini , qua 
morfu confert id, quod. ipfius phantaftice 
facultatiimplantatum eft. Secunda eft, zar- 
ditas in operando, qua non ftatim , cum inte- 
gra fanitatis optimz difpofitione, fed poft 
multos dies, menfes, annos, uti hiftoriz me- 
dicorum docent, fefe de potentia in actum 
canis rabi« 
di mersa 
iufert. 
Symptoma- 
ta Canum 
rabioforuity 
facativa pollent omnes ille volucres , quz ara- | exerit ; vel ad afpectum aquzlimpidz , uti 
neis, mufcis, erucis, vermibus putridis, quidam, qui pelvi à tonfore mento radendo 
bruchis,cantharidifque, & venenatis herbis, |appofito, cum fuam in limpida aqua imagi- 
uti fJurni cicutà , vefcuntur. Patet itaque a- | nem contemplatus, canis eam effe fibi ima- 
zio, cur venenatorum animalium efus non- | ginaretur, derepente timore aquz invafus, 
nullisanimalibus non noceat. 
Curvipri- — Cur vero & bomines viperarumcarue ve[can- 
tomeiha ni Pr impune, imo cum maximo fanitatis com- 
meat b- modo, Ratio eft, quod venenuif viperz in 
7"^ capite, & in cauda , ceuextremiscorporis 
partibus, fedem conftituerit. Unde refectis 
extremis partibus , exemtifque vifceribus, 
reliqua carnis pulpa fale, & anetho expur- 
gata, decoctaque, non tantum non nociya 
eft, fed & in falubre medicamentum evadit, 
uti ex fale, & trochifcis viperinisin polli- 
nem redactis patet, tantumque p4/vis vipe- 
rinus , ob "uk prolongationem , plaufum 
meruit, utis Kegum, Principumque menfis, 
tandem non indecorum condimentum ac- 
cefferit. 
Sed venio ad alterum dubium in hoc ca- 
pite diffolvendum , eftque de canis ralidi 
morfu virulentifiimo , qui uti prereliquis ve- 
nenis fymptomata éfalórcez. efficit , ita 
quoque reconditiores hujufmodi caufas ha- 
bet , quastamen ut detegamus, primó fym- | 
ptomata ipfa, qug mor[ufuo infert, plane hor- 
renda & formidine plena defcribamus , ut | 
ex his admirandis effe&ibus tandem cau- 
fam reperiamus. 
Andes — Andreas Bacciushifce verbis ea defcribit: 
Bau. — 4ccidentia, inquit, que fequuntur confirmato 
inrabiem incidit: quidam fub umbra corni 
arboris. "Tertia, phantafHice facultatis depra- 
vatio ,quà five fpeculum , fiveaquam infpe- 
xerit, femper in canem fe transformatum 
effe fibi perfuadet ; unde canum mores in 
omnibus zmulatur, latratu, motu progres- 
fivo, morfu. Quarta , metas aquz vehemen- 
tiffimus , quz iJe»e-(2/2. , uti & morfi hydro- 
phobi dicuntur. Quinta , fis inexplicalilis 
cum incredibili totius corporis ardore, ra- 
bieque conjuncta ; & quod dictu mirum eft, 
id, quod ei maxime remedio ad ardorem, 
fitimque extinguendam effe deberet, id 
quam maximé & ipfa morte pejus abhor- 
refcunt. 
Quaritur itaque primo, uzdezncane tam 
Cau[a ue - 
meni camis 
exotici veneni proprictas ena[catur. Quod utralidiinve: 
dilucidé explicetur , primó satura canis ex-f"2err. 
plicanda eft, cui hecrabies adeo propria eft, 
ut nulli alteri animali, preter canem acci- 
derecoryphzi Medicorum atteftentur, nec 
audiendus eft Ar;floreles , qui omnia anima- Ariftoteles, 
lia preter hominem rabietentari in Hi/fforza 
animal. afferit quamvis mihi perfuadere 
non poffim,tantum Philofophum quidpiam 
afferuiffe, quod communi experientizrepu- 
gnaret, unde vitium feu mendum potius 
textus, quam Auctoris errorem exiftima- 

Sympto- K : 3 
pé bey. effetlu vel pems infernalibus comparanda vidi- 
"Tow. Il. 
Canum 
verim. Cages ergo omnes calid;fimo, G9 Dilia- sarura de 
ph fo 


"— P—M——Oa 

