
1l 




LIB.IX. DE VENENIS 
Cap. Vii. Helleborus niger,vino generofis-) 
Mira vis 
e» proprie- 
74s Hyscca 
fimo, Canario, feu Malvatico, 
Scammonii lenta & vifcofa mali- 
gnitas; imbibitione fuccirofa- | 
rum pallidarum , & oleo vi- 
trioli Corri- 
E "Ue IUTDUE 
i i ium fale marino in 2 
S - ous 
IDOL CALO DRE dantur. 
Opii malignitas, quz à s c 
fulphure emanat , aceto vini, 
Sulphur per ceram purgatur, 
Mercurius fublimatus cum fale, 
fufo, J 
Typus Juccg feu Hyucce Americang. 





Mira fané traduntur devenenofa planta A- 
mericge , quam Mandioccam alii Hyuccam vo- 
cant; fuccus bujus radicis primo expre[[us adeo 
perniciofus, virofufque eft jut qui eum fum - 
pferit, fineullo remedio perire neceffe fit ; 
fi vero fecundo caloris grada coquatur, jam per- 
dito veneno,;acetum fit acerrimum omnibus 
ufibus aptum ; // vero ulterius concoquatur in | 
melleam prorfus dulcedinem abit : fucco 
veró omni expreffo , ex arida radicis maffa 
l 
|liquum immune à veneno relinquat in ace- 
|tum fortiffimum converfum : quod enim ex 
SENSITIVE NATURE. — i59 
tione digniffimum, hujus plantz virulen- 
tiam in Hyuccatantüm Infulana , ideft, in 
Cuba & Hifpaniola,czterif: queAmericz ad- 
jacentibus infulis notari ; in continenti 
veró Novi Regni terra hanc plantam , uti 
mihi Patres noftri, qui multosannos in di- 
&is lociscommorati uerunt, oretenusretu- 
lerunt, totam quantam , five coctam, five 
crudam, five fucculentam,five aridam, falu- 
tiferam effe, & innoxiam prorfus nullo ve- 
jneni reli&to veftigio. Quomodo autem bec 
planta in Infulis venenofa fit , quomodo im Con- 
Hnente tota falutifera , exponendum duxi, 
cum ex hujus affignata ratione facilé in 
multarum difficultatum folutionem perve- 
nire queamus. 
Quaritur itaque primo , curin Infulistan- — Cur in 
tum bec berbavenenofafit , non tamen in ter- Pedir 
ra continente $. Mar?bz ? Deinde, quomodo herba venc- 
veneno ablato ;» falutiferum alimentum five pnm 
| panem Indigenis cedaz à Pi ülud- 
| Dico itaque, venenum hujus non effe fca. 
connaturaleplantz, fed afcititium : Cum 
enim Infulz , Cuba & Hifpaniolaauri fe- 
races arfenico- mercurialibus balitibus refer- 
tz fint , fit , ut hzc planta ex naturali fuo 
[temperamento , humorem, quo nutritur, 
;deleteriis hifce mineralium qualitatibus in- 
[fectum attrahat. Unde fit , ut fpiritibus vi- 
|rofis plantz fuccus crudus potiori ex parte 
[infectus , fumentibus interitum conferat ; 
ex tali enim mifcella compofitum virus, 
fymptomata fzviffima , quz incurrunt hoc 
intoxicati veneno , fat fuperque demon- 
ftrant. (era vero vezenum Íuum de- 
ponat in Íolita ejus ad ufum przparatio- 
ne; hoc pacto fit : Cum enim venenum 
ifubtiliffimum fit , hinc fit, utradix fub qua 
maximé venenum abfconditur, cotone re- 
lfolutis moxque evanefcentibus [piritibus , ve- 

vino fieri affolet, fpiritibus evanefcentibus 
acetum , idem hícaccidere poffe cenfemus : 
remanentibus enim falis portionibus, exha- 
latifquefpiritibus fubtilioribus, indé acri- 
moniam acquiri, experientia docet ino- 
mnibus iis rebus, quz poft concoctionem, 
acetofam poft fe acrimoniam relinquunt. 
Quod verb pofl vebementiorem concotlionemto- 
tus ille reliquus liquor i» melleam fu£flan- 
Ham convertatur , caufa eft, quod fpiritus fa- 
lini, ignis efficacià exaltati , relique veró 
fubftantiz fuccus pinguior falinis fpiritibus 
'acerrimis jam elapfis , dulcedinem quan- 
dam melleam acquirat; quà feparatá, mala 
illa remanet , quz exficcata, atquein fari- 
nam contufa, per ultimam in furno coctio- 
contufa, & aqua fubacta panispinfiturtoti | nem tandem in ufüalem panem converti- 
Regioni communis, non indigenis tantum, 
fed & exteris. adeoque herba omnium ve- 
nenofiífima rité preparata neceffarium , fa- 
lutiferumque alimentum , acetum, mel, pa- 
nem mortalibus przftet. Eft & hoc admira- 
tur. Atque hoc eft meum de hacplanta ju- 
dicium ; Quod quidem ita effe, jam com- 
probandum reftat. 
Cum itáque fuccus hujus herbz potatus nario 
in continente ad flumen Sancte Marthe ene M- 
ni 



| | 
| 
aru MEET 
u— 
CÓ 

