




170 MUNDI SUB 
Sedi. 111. 

TERRANEI 
€ A PUT "III 
"AIntimonii y five Stibii origo , natura y proprietas. 
e. " l 
omnes fere facultates Marchefitis fi- 
mile eft, ut id nihilaliud, quàm Mar- 
chefitam Saturuinam , feu plumbarzam e[fe di-. 
Cap. TIT. A Ntimouium , feu Stibium,adeo quoad. 
viffe feeminam , cui anima citius, ac afiti- Variaexem- 
s ritri : : A lg eot. 
monium y itrificatum operari cepit , écor- Ps RH 
poreexierit : Rurfus pharmocopeei famu- »io wf fuv. 
lum, qui quinquegrana ejufdem antimonii 
xerim ; unde ex iifdem , ex quibus Marche- |fumpferat , & paulo poft ex ore , & naribus 
fitz, componitur materiis , tametfialiquan- |erumpente fanguine.fenfu, & menteamiffa, 
tulum plus Mercurii, quam Marchefitz ad- 
junctum habeat ; unde contra , quam multi | 
putant, facile in plumbum liquari poteft. | 
Conflat itaque ex falpbure , € vifcofa terre 
pinguedine , cum notabili falis predominio, | 
unde facile malleo fractum omnem exten 
fionem fugit, imo malleo diutius tortum, 
Natwa c^ in tenuiffimum pollinem abit. Naturam | 
proprietas 
"ptimonii. 
que recte zisperfetla plumbi [pecies vocari pos- 
Imprf- Íit; quamvis in plumbo amplioris mercurii 
tertia die animam efflarit. Et Marchionis 
Badenfis Pbili£erti Medicus aliquos fe co- 
gnoffe refert,qui ex ejufdem ufu venis in pe- 
&oreruptis, phthifi perierint. OZerndorpbius Doerndor- 
infipnis medicus novit matronam quan- ^" 
dam, quz intra a4 horas circiter ducenties 
ufquead zternum deliquium ftibiato phar- 
macoevacuata fuit. Deffenius quoque plu- Definius, 
plumbi ita fapit, ut in illud eliquetur, adeo- |res vidit, qui ufu antimonii non rite prz- 
parati in morbos longos inciderint , à qui- 
busnunquam extricari potueruht; refert & 

£u" !" copia, quam in ftibio, elucefcat , qui & illud 
dulcius mitiufque, hoc veró afperius , aci- 
diufque, uti ex adftringenti ejus facultate 
Erdira4d patet, reddat. Qui vero in ifto zzzéluram me- | 
zinciur. SEM A 5 3 
meralram Fallorumfollicitius inquirunt, preter fumum 
adbibetw.. nilaliud venantur ; cum omnem ad tinctu- 
ram philofophicam educendam, artem , & 
induftriam Chymicorum eludat ; fulphur 
enim, & mercurius, ex quibus conftat , adeo 
corrupta & infecta funt, ut nequefe ab ejus- 
modi infe&ione ulla ratione extricare, ne- 
que artis ulla przparatione ab impuritati- | 

laliosqui ufu ejus in colicos dolores, diar- 
|rheas, convulfiones, cardialgianfyncopas, ,, .. 
,& prematuras mortes induci fuerunt. 5ra- fü. 
ino Leidelius meminit Tonforis cujufdam qui Leidelius. 
[cuipiam dolore humeri ex fluxione vexato 
iftibium vitrificatum exhibuerat, à quo ob 
[inteflina corrofa dolor exortus , quem ipfe 
icolicum putárat , vinum potentiffimum ex- 
lhibuit, ventrem oleolaurino inunxit, ho- 
[minem pené vità privavit. Innumera hujus- 
| modi exempla , quz ego Romz vidi , addu- 
cerepoffem ; fed hzc ad venen; flibiati vehe- 
bus fuisin dictum ufum liberari, diffolvique | mentiam oftenidendam fufficiant. 
Varia e queant: quamvis ex varia ejus przparatione 
"Antimonio ira ed M fi ad lei i | 
icm), mira educantur ; fiquidem ex calcinatione 
vitra. vitra, rubrum , flavum , regulinum, hyacin- | 
thinum, croceum, diaphoreticum ; e quibus | 
& regulustandem educitur,de quo fuo loco, | 
Surrexerunt tamen nonnulli hujustem-viiss a»- 
poris medici utriufque fe&e, qui astimonium fni 
nonfolum non repudiant, fed ad fidera us- K 
que extollunt , 1 9 xàee Dei manumap- — 
pellantes : fi proinde damnum aliquod ex 
4wimo- & tempore. Si veró facultatem ejus confide- | ejus prezpoftero ufu emergit , id non /fz£zo 
nium 'V&?^- ves, id certo certius eft, fine correctione pu- | fed infulfis Chymicaftris , agyrtis, fimili- 
"um. " 
rum putum ovezenum efle ab arfenico-mer- 
curiali qualitate multum participans , uti 
ex fymptomatis , queis totius humani cor- 
poris cconomiam mirum in modum in 
feftat , fat patet, unde magna inter Medi- 
cos de ejus ufu controverfia nata eft ; qui- 
bufdam id execrantibus ; nonnullis vero, 
Chymicis prefertim , poft qualitates e- 
jufdem virofas domitas, emendatafque,vel- 
utidivinum quoddam medicamentum am- 
|bufque imperitz plebis impoftoribus im- 
| putandum afferunt , qui uti fupina ignoran- 
[tia pollent, ita eo fcammonio, helleboro- 
[que zqueac antimonio, ultimo zgrotorum 
(exitio peccarepoffunt ; innumerofque ca- 
fus adducunt complurium , quibus nullum 
aliud alexipharmacum profuerat, folo anti- 
monio ab innumeris corporum infirmitati- 
bus liberatos fuiffe ; De quibuslege, fi pla- 
Icet, 4ndernacum , Mattbiolum , Quercetanum, Andcrna- 
plexantibus. -| Gefnerum , Crotonem , Rondoletium , aliofque Matihiolus 
Quaswn C Antimonium non fecus , ac Arfenicum,' 
ko du Sandaracham, Auripigmentum, Mercurium. 
periti me- quà precipitatum;quafublimatum,vesegum 
dici, potentiffimum , & prorfus mortiferum effe, 
varii & horrendi cafus fat docuerunt ; fi; 
quandoqueab imperita Agyrtarum, Alipta- 
rumquetanatica turba, inemendatum zgris 
porrectum fuerit, quod vel ipfi Spagyrici: 
Libwiu, prime claffis philofophi atteftantur. LzLa-| 
vius paftorem fpafmo correptum ab ufu qua- | 
tuor granorum antimonii , fe vidifferefert : | 
complures. Nonnullos etiam adducuntóv. 
medicos , qui /HiZium ade mite reddunt , ut 
infantibus etiam non raro feliciffimo cum 
fucceffu exhibuerint. Parace/fus omnium id Paracelfus 
mineralium arcanum in fe claudere ait, 
decem quippe dulcedines habere, quz de- 
cem virtutes preftant, quas Terra in de- 
cem herbas divifas habet, quas junctim in . 
Antimonio latere afferit , videlicet tante 
virtutis effe ut quod decem herbz viribus 
pollentes differenti ufu in diverfis infirmi- 
Entu,  Eraflus celebris medicus nobilem fe cogno- tatibus propulfandis conferunt , unicum 
id 
