
Cap. TV. 
Mercurii 
ex oppofrtis 
qualitati- 
bus confti- 
zHtio. 
"Argentum 
vivum dn- 
plex, nati- 
vum d» fa- 
ditium. 
LIB.IX. DE IMPERF. METALL. CORPORIBUS. 
aliud in natura mixtum dotatum fpecta- 
mus, exfe, &fua naturacalidum , & humi- 
dum, terreum five frigidum & ficcum, oppo- 
fitis qualitatibus conítitutum ; calorem , & 
ficcitatem monftrat in fui fublimatione ; 
humidum, & terreum in fuo naturali ftatu ; 
& humiditatem in fua inftabili fluxibilita- 
te;terreum, quia nihil hume&at. Mera//um 
& non metallum : non metallum , ob fuam 
fluxibilitatem , qua omnes mallei i&us elu- 
173 
reliqua jam dudum peroptarit no[fé penitius R.V. 
fingulariter perquifrui omnia , & fequentianunc 
de iis perfcribenda duxi. Locus , qui in eadem 
cum Goritia quaft elevatione poli efl in valle pro- 
fundiffima jacet undique infeptus montibus, cu- 
jus nos planum poft. trium. bora. quadrantium 
commode transjluit torrens , unde C9 nomen for- 
tafíis Hydria , qui ab inuumeris fablevans ope- 
ras laboribus , varià , ac artificiofe derivatus, 
dit; perfe enim fluit ut aqua; cetera veró |varzos fummo ceterim conata labores facillime 
metalla non nifi liquefacta fluunt; neque /upp/et ;nam illius Leuefício ultracentum orgyiis 
dudtile, frangitur enim in mille guttas , ubi 
in terram ceciderit , ideo & metalla , quibus 
jungitur, fragilia reddit, etiam plumbum, | 
& aurum. Quod veró humiditas ejus me- 
tallica fit,imo & metallum quoddam poten- 
tiale, ex eo patet , quod omnibus mifceatur. 
metallis, in uno plus , quam in altero, quin | 
abomnibusavidiffime imbibitur,zritamen | 

profundas fubterraneas aquas , antliis aliquot 
ab infimo unà in alteram fefe infundente , donec 
ad fummum perducatur | artificiofftime exbau- 
riuntqua alias info[Ja operas impedirent. Mate- 
ria efjo[Ja per [olam bydraulicam (unico tautum 
bomine opus dirigente) funemin feinneBentem 
gravifiimi ponderis ac ingentis molis attrabi- 
tur demittiturque ; terra item inutilis à materia 
diffculter adberet , difficillime ferro , ob mi- hydrargyro referta , percommode elicitur , & 
norem ad ea fimilitudinem , majorem vero /rmilia. Sed plura de  fo[fa zpfa. Colliculus e[l ar- 
ad cetera; unde & aj omnibus metallis Mer- | 
curius Spagyrica arte extrahi poteft, uti fuo 
loco in Experimentis docebitur. 
, Quariturautem caufa, cer facilius aliqui- | 
Lus metallis adhaereat, quam alteri? Dico cau- | 
fam effe /imilitudinem, qua corpora fimilia fe 
naturaliter appetunt, fe fovent magis , ut- 
pote quz ab iis perfectionem fuam à natura | 
intentam confequantur ; hinc auro, & ar-| 
gento, plumbo, ftanno,ob nefcio quasami- | 
citiz legesfacilé adhzret, nonitem eri , & 
ferro ; aurum vero, & argentum non facile 
tantum , fed helluonis inftar avidiffime! 
combibit, eó quod fuam ex iis perfe&tio- 
nem , altiorifque dignitatis (tatum ambire 
videatur ;impuram autem, & imperfectam | 
ejus effe fubftantiam, ex nigredine, qua 
tractantium manus imbuuntur, patet. Quod, 
veró in fublimatione fous avelez, ratio eft, 
quod exhalationem non uftam, fed uftibi- | 
lem contineat , qua vaporofa attollitur fub- 
ftantia. Quod veró nunquam comburatur ,cau- 
fa eft, perfecta terrei cum humido commi- 
ftio, quàab üftione defenditur. 
Eftautem duplex : Nativum 69 fadlitium. 
Illud vel eft Zzrgizeum , quod ex fornici- 
bus fubterranearum fodinarum deftillat, 
omniumque depurgatiffimum eft : vel ex 
cinnabrio, quz matrix ejus eft, arte educitur; 
Loribus nudas , gramine tamen letiffmus, cir- 
cuitu dimidiam leucam, ut cen[eoyvix adequans, 
fab quo tbefaurus batlenus effoffus jacuit penà 
omnis. Hàc patet introitus in direllum aliquam- 
diu proten[us , demilus adeo , ut vise unquam 
jufle virum magnitudinis eredlo corpore progre- 
dientem admittat s inde in fimiflram bit de[cen- 
Jus ,uon adeo tamen praecipiti à principio gradu, 
ut ab itinere deterreat ingredientem, donec ali- 
quamdiu inductus, ad perpendiculum eretlas fca- 
las attingat ; ubi fane horreo referens, ft aby[fum 
illam vix vifu terminalilem mecum repeto , in 
quam fefe qui ita curiofitatem [uam pafcere deft- 
derat, debet immittere. Efl foffa à fummo in 
infimum centum ,& aliquot argyias profunditate 
adequans s vaflitatem verà tam facile ob varios 
iu dextram , finifframque diffradlos meatus at- 
tingere nou potui s colligere eam nonnihil exinde 
licebit , quod abintroitu ad egre[fum tres omni- 
30 bore , ft ultra Jolitum fefe quis uon d:tineat, 
f'upputentur. In bac continuo lalore ad id jam 
quaft nati loci incole mutatis vicibus diu notlu- 
que defudant , [uoque jamquifque fungi munere 
novititaut quidam fimt foffores tantum ; alii qui 
eruderata jam in locum , unde in apertum extra- 
bantur , convebant , idque in tenebris etiam Le- 
neficio rimm per totum iter re[e dedutle, in qua 
rotula curriculi inambulang vebentem deducit . 
Aliorum praecipue intereft machinis, quibus 4- 

modum alibi docebimus. In Hifpania pu- 
qua , ut dixi, educitur attendere , ac ad manus 
riffimum reperitur. Hydriz in Carniolaex La&ere omuia , que defetlui fulitanco Jupo- 
lapidefubrufefcente exprimitur. Verum ut gant. Sunt etiam, qui de loco aurá recentiori, in 
modum & rationem, induftriamque, quà z»feriera , «Li defeilus aéris efl, eum follibus 
eum opifices extrahunt perficiuntque, ad- bauflum , canalibufve inclufum detrudant, fine 
Sigmund. dam, hoc loco epiftolam , qua P.Sigzfjmundus. quo vix diuturni forent inferiorum labores. Ge- 
Sens. e erts G Societate noftra » qui dictum lo- £erum uen effoditur tantum vi coutinua Mer- 
cum diligenter infpexit, omnia non minus curius , fed varZis in [oci aliquando forte 
fcite, quam eleganter defcribit , fubjungam. | apertis per fe exffillat , nullo igne , aut ulte- 
Hydria five Sic autem fcribit : E/apfo ammo dum Goritia | riori conatu ad puritatem (uam , quam abfala- 
Berg Clagenfurtum iter balerem , placuit in Hydriam | tiff mam babet , indiget , unde virgineus appel- 
inCamnioh excurrere Gj curiofitati jam dudum optatifime latur , de quo fefquialteram forte libram dono 
Aetaribiir forisocere : Cumque ejus loci conflitutionem ac] ibidem à loci curatore acceptam mecum He 
T3 ec 

Jpatium continuo de[cenfu vix attigimus,Pagum  Defcriptio 
Bydriz qui 
locu: eft in 
Carniola, 
undeargen- 
tum vivum 
eruitur, 



