178 MUNDI SUBTERRANEI. 

Sedi. TII. nam, five gummi, five quemcunquealium 
liquorem pinguem appelles. Sed de hifce 
Maltha bituminoft limi fpecies , cum quid Mali/z, 
attigit folidi, adhzret, & tacta fequitur fu- 
in Difguifttioue vegetabilis Regni plura. Ne- | gientem, aquis accenditur, terra reftinguitur, 
quein Animali regno animal reperiri fcias, ft P/uio credimus. Bitumen, & Naphtha ar- 
quod non hujufmodi pinguedine & nutria-| dent in aquis, earumque humore nutriun- 

tur, & eo veluti vinculo quodam glutinofo, 
quo partes partibus apte connectuntur, 
conftituatur. Quid enim adeps aliud, quam 
&itumen quoddam coagulatum? que omnia| 
juxta intentam à nobis analogiam intelli-| 
gas velim. 
Utilitates Bituminis. 
nnumeras Bitumen virtutes babet, ufumque 
immenfum in rebus naturz ; fed princi- 
palestantum utilitates defcribam. 
Primo. Perpetui igws fubterrane? caufa 
nulli przter fülphur , & bitumen, alteri ad- 
tur; de quibus in Experzmeutis pyrololicis. 
Quz veró de bitumine Judaicofcribunt PZi- 
nius, Solinus, Tacitus, & ex his Ifidorus, & Pe- Vidorus. 
rerius ; videlicet bitumen Judaicum , quod 
inlacu Alfphaltite colligitur, adeó tenacis Af^ati 
lentoris efe , ut non nifi feminarum men-P"Pries. 
ftruis cedat, & quod ferro domari non po- 
[teft , eorum tactu facilé divellatur fejunga- 
turque ; Verüm illa fabulis annumeranda 
funt , cum experientie manifeftz repu- 
|gnent, &ii, qui id ab Indigenisextrahi vi- 
| derunt, niltale fe obfervaffe fateantur ; de 
| quibus vide Ztizerarium Petri Vallei,Brocardz, Petr. Val- 
2cus, 


campers. De Camphora quidem , utrum ex arbore, an 



fcribitur, uti in PrZmo Tomo fatis oftendi-| aliorumque. Multis in locisbitumine loco 
mus ; ita ut uJicunque vel montes ardentes , vel olei ad lucernas fovendas utuntur. Naves 
thberma ,reperiantur , £z (ulphur , &j bitumen fine bitumine multum in aquis durare ne- 
abeffe non poflint. |queunt. 
Secundo. Napbtha & Camphora, Bituminis| Si Medica: ejus virtutes defidetes , id fiftit, 
quzdam jpecies funt, aquis accenfz non fo- | difcutit , contrahit , glutinat ; ferpentes ni- 
lum non extinguuntur , fed zuzriuztur, &|dore fugat accenfum , fuffufioni oculorum 
majus füi incrementum fumunt fulgoris. laconicum conferre probatur ; illitum po- 
dagroforum dolorem lenit ; dentium do- 
loribus unà cum nitro illitam medetur; 
Tuffim, & dyfenteriam vino potum fe- 
dat. Cum aceto fumptum concretum dis- 

ex terrz vifceribus emanet , magna inter| 
Minerologos concertatio eft. Ego noftro- 
rum Patrum Indicorum inftructione dupli-| 
cem campboram invenio : unam lacrymam  cutit fanguinem ; articulorum , lumbo- 
vegetabilem, quz ex arbore quadam inin- rumque mitigat dolores ;" Jumentorum 
fulis Moluccis, potiffimum in Borneoinfu-|impetigini , & fcabiei illitum' mirifice 
la proveniente emanet : alteram ex China confert : Aquz , feu Thermz bitumino- 
nontam naturalem , quàm factitiam adfer- fz quantum conferant ad diverfa mor- 
ri. Sed de Camphorz viribus in Experimes- borum generà curanda in Primo Tomo di- 
1is pyroLolicis fufius. Zgyptii uti in $ysza-| Cum elt. 
gmate de Mumiis Oedipi Zgyptiaci oftendi-, — Ex his omnibus luculenter colligitur, /u- 
mus, bitumine ad mortuorum condituras | miditatem illam vzfce[am , & pinguem , que 
utebantur , ignem perpetuum fovebant , de| in fulphure , fale, Mercurio deprehenditur, 
quibus in Oedipo offro uberrimé. Perfas tela' nil aliud effe, quàm pinguedinem illam pri- 
bitumine illita, & in tecta hoftium conje-! mordialem chaotice maífz inditam , quz 

5 
Ammianus. &ta, ea concremafTe 4mmianus narrat: Hoc| deinde pro varietatererum , quibusadhzfit, 
illita zramenta, arma , ferrum, contra aque, eam,quam diximus , nominum varietatem 
injurias incorrupta perfeverant. | adepta fuit. 
C A PUTc'VI 
(De Marinis fru&libus , Corallio , && unionibus, 
Orallium , marina arbor ab omnibus 

Cap. V1. (o 
in fundo maris crefcit, & non fecus 
ac myrica in varios ramos diftenditur intra 
ipfam aquam, fruticeam mollitudinem in- 
ter & duritiem faxeam medium quid fecta- 
Umm Co- tur ; unde vehemenrer hallucinantur, qui ei 
ralu si^ flaccidam quandam mollitiem attribuunt ; 
di... neutiquam , fed illa eodem modo intra 
aquam fe habet , ac fcapus filicis,aut myri- 
cz , aut cujufcunque tandem herba firmiori 
caule confiftentis; fi enim plus equo mollis 
foret, in altum utique exfurgere non pos- 
fet , neque aquz marinz concitatiori mo- 
tuirefiftere, neque pifcium tranfeuntium 
Phyfiologis definitur ; non enim nifi | 
|impetum fuftinere. Conftat autem mihi 
experientià , re&iffimo caudice in altum fefe 
dictam plantam firmiter erzgere , & tante 
duritiei , & firmitudinis caulem habere, ut 
etiam fubinde pifcantium retia dilaceret ; 
& quoniam mare Drepamitamum in Sicilia 
coralli feraciflimum eft , magnumque quot- 
annis ex ejus pifcatione Drepanitanz Urbi 
lucrum provenit ; unde praterlapfis annis 
jin raritatem Mufei mei integram rupis par- F 
| a ALT is obfita ex 
:em totam corallis confitam Eximius , & Eru- 5, py. 
ditiffimus Vir Jace£us Scaphylus Keipubl. pasitavo 
Drepanitanz Secretarius digniffimus pro^57; 
fuo in me affe&u tranfmifit : 
Rupes coral- 
In dicta ru- auor; 
pe fignatà litera A non fine admiratione, "'^f»i/ 
yaria 

