








184 
Sefl. Y. non folofrigore concrefcere, dicendum eft, 
fed calore, quo fuperflua & impura gleba- 
rum terreftrium humiditate confumpta , res 
juxta vaporis conditionem in hunc, vel il- 
lum lapidem, velinaliud , aliudveà natura 
intentum metallum evadunt. 0mnia itaque 
fiunt. ii caloris , tanquam principali inftru- 
mento ; ex fpiritu metallico, uti cetera pro- 
portionata affluente humido , generatur 
marmor & lapis quilibet alius, & ex eodem 
metallum. ficuti itaque marmor non gene- 
ratur folo frigore , ita quoque metallum, 
quamvis poftquam genitum eft liquetur ca- 
lore ; fed firmatur ,formaturque vigore fpi- 
ritus metallici, dum unitur cum fixo me- 
diante humido, femper agente calore. Sed 
quia alibi ubertim hzc explicavimus , ad 
alia progrediamur. 
Fomame. — Adformam vero metallorum quod attinet, 
| 
| 


MUNDI SUBTERRANEI 
mus. Seminaria vero à DEO creata funt. se»isarin 
tanquam rerum principia,ex quibus fingula: "2^. 
rerum fpecies effentiales fuas formas nan- 
cifcuntur : quz quidem feminaria non fem- 
per certis corporibus, diftinctifque conclu- 
duntur , uti in herbarum feminibus fit, fed 
fzpe in materia ita manent,ut confpici nul- 
laratione queant ; fic in ramo falicis femzna- 
rium arboris confufum eft, neque enimfalix 
ulla femina profert, quod tamen ibi effe, 
propagatio arboris fat, fuperque docet. Nam Pxperime»- 
fi ramus amputetur, acterrz committatur, 
producitur exramo arbor, ac ex illa infinitz 
aliz; quod & experientia in arte Phyteuti- 
ca monftrat: Eodem pacto in lapidum, gem- 
marum , metallorumque genefi femizarzum 
etfi confpici non poffit,id tamen & gemmis, 
& metallis principium przbet , & plaftica 
fpiritus facultate vel in gemmam , vel in 
"Ur" fistnonnulliqui volunt, formas metallo-! metallum abit: Quemadmodum enim pla- 
rum ex formis elementorum conftare ; ve- tanus, morus, tilia, abies, differentesramo- 
rum cum formz elementorum accidentales | rum formas habent, ita diverfa metallorum 
fint, fequeretur metallorum quoque formas genera,utaurum, argentum, ferrüm, 2s, &c. 
non nifi per accidens diftingui ; quod uti adinflararborum fuasé mineris efflorefcen- 
abfurdum eft, & fenfatz experientiz repu- 
gnat, ita quoque hanc fententiam fuperfluis 
verbis minime refutandam cenfeo; fanius 
itaque philofophabimur. 
Dico itaque formas Metallorum fubftantia- 
leseffe , €& [pecie interfe diffingui ; qu& uni- 
cuique metallo dant effe proprium , propri- 
afque virtutesà czteris diftinctas; quod non 
tantüm verum eft in multiplicigemmarum, 
lapidumque differentia, fed & in metallo- 
rum fpeciebus. Sic Adamas, Ophites, Pu- 
mex, eft id quod eft ; quilibet enim lapis, & 
quzlibet gemma propriam fuam formam, 
ua hec, &illa gemma dicitur, & ab aliis 
iu diftinguitur, habet : forma vero hec 
non ab elementorum mixtura , non à frigo- 
re,calore , humiditate , & ficcitate proxime 
producitur, fed à feminario , & fpiritu archi- 
te&onico materiz inexiftente , qui illam 
prout feminarium poftulat, efformat , & pro 
certa, & indivifibili combinationislege ela- 
borat , per quod quidem fzmisari«m nihil 
aliud intelligimus , quam fulphureo-fale- 
mercuriale Chaos, ex quo à primordiis 
rerum à Divino Architecto producta funt 
omhia. Legat Lecfor Lib.VI. Setl.1. ubi de 
feminariis Naturz uberius ratiocinati fu- 
tias, feu plantas metallicas producunt, quz 
utiillz, ita & hec formas , virtutefque ha- 
bent fpecie diftinctas ; que in X4. Lzbro va- 
riis,& miris experimentis D E O dante com- 
probabimus. 
Cum itaque Metalla ex fulphureo-fale- 
| mercuriali vapore halitui ficco mixto gene- 
|rentur proxime, nos Metallum in genere 
itadefinimus: Metallum eft corpus fofszle, du- 
rum, igne liquabile , & malleo in omnem partem 
du&lile. Dixi Corpus foffle, quia ex fodinis 
eruitur ; Durum ,quia corpusconcretum, & 
compadiffimum ; Jgze Jiquaile , quia ex ful- 
phurea pinguedine coaluiti; Duclile, quia vi- 
fcofitate pollet, qua partes partibus veluti 
glutine connexz facile malleo extendun- 
(tur. Si vero ex fimplici aquz elemento, & 
frigore concrefcerent , non fecusac glacies 
| calore nimio , ob incompactam duritiem 
diffluerent, igne liquata maderent, neque 
ductilitate pollerent ulla ; Ergo ex fimplici 
aquz elemento, aut frigore conftare non 
poffunt. Abhac definitionerejicimus Mer- 
curium,qui neque dudilis eft , neque fluit in 
igne, fed in halitum refolvitur ; corpus ta- 
men metallicum eft primario ad u«&2v- 
yóáncw concurrens. 
Definitio 
tretalii. 

C AUPSUNPSDEI 
Utrum Colum , & Stelle ad (PAP CONTE concurrant , € quomodo Sidera 
ad Metallorum produ&limem concurrere poffmt. 
Cap. TT. Ó 
tionemque habere , ita paffim inva- 
luit, ut etiam in fapientiffimorum philofo- 
phorum, quod fatis mirari non poffum , ani- 
mis locum invenerit : Putant enim vim 
ftellarum influxivam adeo fubtilem effe, ra- 
Pinio, quz docet, ex Aftrorum influ- | diis tanta vi penetrandi inftructam , ut vel 
xu Meralla originem fuam compofi-| 
inintima , & profundiffima Telluris vifcera 
vibrati , proportionatam glebam , concur- 
rentium elementorum actione, in hoc, vel 
illud metallum cogant, ut proinde feptem 
metallorum fpecies, ex feptem Planetarum 
influxu fuz fortita fint denominationis ex- 
erdia ; 
