


LIB.X. DE ARTIS METALLIC/E REQUISITIS. 
189 
Cap.1V. tabilibus vini , rofarum , liliorum, aliorum- jtem id fiat , id'paucis notum effe exiftimo. 
Natura 
gluten bu- 
midum. 
que innumerorum diftillantur , extrahun- 
turque. Ut proinde non immerito, quemad- 
modum à Peripateticis refolutio in mate- 
riam primam non conceditur , ita quoque 
nullum corpus omnino [piritus expers dari pos- 
fit. Sienim quantumvis corpora in cineres; 
refolveris (qui omnium aliorum ficciffimi 
creduntur) tamen & illi ulterius adhuc, par- 
tim infalem fublimantur, partim, fi violen- 
tiori igne torqueantur , in vitrum fluunt: 
Hz verópartes , materia videlicet, & fpiri- 
tuofa fubftantia , cum inter fe valde diverfz 
fint, ut inter fe uziaztur , maxime vinculo 
opus habent , quo ftri&is amicitiz legibus! 
uniantur copulenturque : quod quidem ni- | 
hil aliud eft, quàm bumidum,medium quid ;a- | 
ter volatile , & fixum, inter corpus , & fpiri- 
tum , five, quod idem eft , inter craffum , &( 
fubtile. Quiatamen za//a rerum mutatio fine 
bumid: hujus attenuatione , five diffolutione 
fieri poteft, hinc Natura deputavit calorem, 
veluti Archzum quendam , cujus ope humi: | 
dum gluten Naturz attenuatum diffolvatur, 
quo diffoluto , & partes diffolvuntut, fpiri- 
tuofa evolant , corpora concidunt. Quanto 
veró hoc Jumidum facilius refolvitur , tanto 
quoque corpus faciliori corruptioni fubja- 
cet : quanto vero bumidum pinguius , vifcofius, 
compactiufque eft , tanto difficilius quoque 
Dico itaque Humidum illud Mercuriale iuter 
faiphur , id eft, [pirituofum, & falem , id eft, fi- 
xum, medium quoddam effe , uti fupra innvi- 
mus : hocveró humidum vifcofum, & Na- 
turz gluten, pro diverfitate corporum jam 
aliis vel minime adhzret , vel füb minima 
parte mifcetur ; aliis veró mediocriter,& pet 
partes ei commixtum conjungitur. Unde 
triplex humidi [pecies exfurgit : prima eft, 
aquea quzdam humiditas prorfusincompa- 
lta , & omnis fere vifcofitatis expers: altera 
compablior : tertia compatlifiima reperitur. 
Prima videtur in /zo, quod ex pulvere aque 
commixto fit, quod uti incompactum eft, & 
exigua vifcofitate conftat, ita quoque vel 
minima externi caloris attenuatione in fua 
elementa diffolvitur ; fi veró terrenum pul- 
verem o/eacea materia fubigas , tum enim- 
vero maffa fit, que nontam citó ab externo 
calore, nifi à vehementiori igne urgeatur, 
refolvitur; quia materia pinguis, & vifcofa 
pulveri intimius ne&itur , unde fpiritus ne 
avolare valeant, continentur : quod & in 
cera fieri experientia quotidiana docet. 
Caufa enim cur calore attenuata & ratefa- 
Cta dum fluit, fpiritus non avolent, eftob vi- 
fcidum illud humidum , quo partes partibus 
ita copulantur, ut calor cum in auraseam 
evaporarenon permittat,faltem eam in flu- 
xumrefolvat, ob tenacioris humidi vifcidi 
diffolvi neceffe eft; & confequenter ob par- 
vinculum, quo partes partibus nectuntur, 
tium probe commixtarum conftipationem 
minori corruptioni obnoxium eft. Hincpa-| Atquehincpatet quoque, cur ligna, & la- 
tet , cur aquea bumidita: parum vifcofitatis | pides igne comLurantur , & illa quidem in ci- 
habens, facileattenuata in vaporem abeat; nerem,hi veró in calcem, metal/a veró /iqua- 
quia videlicet vapor humidum aqueum ha- za ffzant. Nam /igza , & vegetabilia quxvis, 
bet valde indigeftum, partibufque fuis haud uti non bene compactum humidum ob vi- 
probe connexum; contra, quz humiditatem fcofitatis defe&um habent , humiditafque 
habent magis coctam , digeftamque, & par-, eorum magis aquea eft , lapides veró exigua 
tibus intimecommixtam,illa predominan- humiditatepollent ; hincfit utin utrifque 
tepinguedine, & vifcofitate, velutitenacio- partesfpirituofz ob defectum vifcidi humi- 
ri vinculo difficulter diffolvuntur. |di vegetabilium partes fixas in cinerem , la- 
3Pimipa Patet itaque ex his quomodo materialia pidum vero ob fulphuris pinguedinem in 
dd noftra principia; ex quibus omnia conftare calcem refolvant: Mera// veró ut humidita- 
Mercurius, diximus, intelligenda fint: Siquidem , quid tevifcofa pollent,ita quoque partibus partes 
Jpirituofa ila fubffantia aliud denotat , nifi intime commixtas compactafque habent ; 
Sulphur? quidaliud fx«m, nifi Sal? & quid hinc fit ut ignis minifterio humiditasqui- 
denique aliud Jumiditas illa vifcida , quàm dem illa attenuetur, & in majufculum in- 
Mercurium defignat? Uti in precedentibus crementumaffurgat , non tamen feparetur, 
exmente veterum fapientum diximus, Pari nequeà corporefuo recedat, fed totum in li- 
pactoz» vegetalilibus € vividis , pars volati- quorem abeat, 
Jisanima, fixacorpus , bumiditai vero vera& Quicunque itaque hanc Naturz operatio- 
phyficaunio dicitur,qua anima corpori co- |nem penitius confiderat, is neceffarió fate- 
pulatur. (ri cogetur , metalla igne follicitata minime 
Qm ium — Curverb bumiditas ila in vegetabilibus ani- fluere , eo quod aqueo przdominio przdita 
facile inve. I Alibufque tam facile, in mineralibus ,metalli- fint, fed ob infignem radicalis humidi vifci- 
gerabilibus cifque corporibustam difficile folutu fit, merito ditatem , qua partes partibus ita nectuntur, 
ee animli- auifpiam dubitare poffet; Quoniam veró in ut eas in fumos, vaporefque abire non per- 
lis fran i» hac magna rerum naturalium cognitio con- [mittat : fi enim humido aqueo fimplici 
meslics. (ftit, eam paulo fufius enodabimus. jconftarent , illa utique ignis ope non flue- 
Nil notius eft, quam quod bumiditas in qui- rent, fed in calcem converterentur , quem- 
Zu[dam calore attenuata mox in vaporem eva- admodum in lapidibus igne tortis accidit; 
ne[cat : in aliis vero etiam igne vebementiffmo fluunt itaque metalla gne , quia humiditas il- 
invaporem refalui non posit. :. Quomodo au- [orum » qua fpiritus metallici cum bern 
4a 3 colli- 

Cur humi- 
Cur metal- 
la calore 
liquefieri 
quidem, fed 
1 vaporens 
folvi nom 
poffint. 
Oleum e» 
Cera cur cá- 
lefatía flu- 
ant , mon 
evaporeut. 
Cur ligna 
10 cineres, 
lapides in 
calcem igne 
degenerent, 
Unde fluxi- 
Lilitas me- 
talloram im 
igne. 


