
| 
| 
! 
| 
| 
| 
| 



LIB. X. DE METALLORUM FODINIS, 
193 
CAPU T III 
(De cura morborum metallicorum. 
Cap. TII. Uemadmodum omnes Morbi metallici 
oriuntur , vel ex vaporibus virulentis 
Opto mets metallorum , ve/ ex fumofis Palitibus 
borum me- 
1nlicrum, aerem inficientibus , natura & proprietate 
diverfis, ita quoque diverfiffimos morbos in 
fubterraneis fofloribus efficiunt: Alii enim 
pulmones, ftomachum alii, quidam cere- 
ram, feu fcobem magnetis, quz in eam vino 
rectificatotam diu digeratur , donec vinum 
[rubefcar: Separato itaque vino àrubedine, 
in fundo Zal[amum magnetis reperiunt, quod 
fumpta dofi fuprapofita , nullum membrum 
putrefieri permittit. 
Dietam peragendam fofforibus hac cura 
Diata. 
brum, nonnulli articulos; non defunt qui |prefcribunt : ut videlicethomines metalli- 
hepar, renes, veficam petant , in quibus de- |cis & fubterraneis laboribus fodinarum oc- 
inde per continuam aéris infecti infuffla- | 
cupati, ciZos fuos, quantum fieri poteft , /2/e 
: " 1 | : POETE " 
tionem, velintus calore nativo, non fecus fer condian? : Simili ratione aromatum 
acignis viintra Alembicum, jam fubliman- | 
tur, modo przcipitantur, nuncinalias, &| 
alias partes diftillatione derivantur , unde | 
exotice fiunt coagulationes , cotrofiones , | 
putrefactionefque , ex quibus cunctorum 
morborum [eminaria originem habent. Quo- 
modo itaque hifce fe foffores , metallorum- 
que coctores munire, & prafervare queant, 
paucis, quantum ex Medicis , qui conducto 
ftipendio curam habent operarum metalli- 
cis morbis fubjectorum, intellexi, often- 
dendum duxi. 
Adtriplicem itaque methodum revocari 
poteft metallici morbi cura : Ad prophyla- 
ticam , dietam , & genuinam medicamen- 
Ems torum rationem. Prop/ylactica ita fe habet : 
dos mera. Qui nondum infectus eft, is excellentiffi- 
eo. mum, &fpecificum medicamentum feligat 
ab effentia tartari, cujus hzc eft compofi- 
Praparatiotio .. Mifceantur fimul liquor tartari , lau- 
loco utantur fa/e a/uminofo , quod quidem ex 
alumine extracum nil falfedinis habet, 
imó cibos optime condit. 
Contra AfHbma non putridum, quod Metal- 
lici utplurimum ex Mercurialibus halitibus 
contrahunt, przfcribere folent aquam panis 
porcini, unicum contra pulmonum vitia re- 
medium : eft enim vis ejus mirum in mo- 
dum diaphoretica; Si enim affecta membra, 
id eft, hepar, ventriculus, pulmo in Jiagopica 
conferventur, eis nulla nocebit fpiritus mi- 
neralis virulentia, & fi quod damnum illis 
illatum eft, id per vim diaphoreticam expel- 
lunt, uti mucilaginem, refinam , aut tarta- 
rum,quz cum diaphoretica feu fudorifera vi, 
neque in vefica autrenibus calculus, aut are- 
naconfifterepoffunt : Eft enim fudorin hu- 
jufmodi infirmitatibus fummum przfidium. 
Non defunt alia domeftica remedia tam 
proiis, qui in fubterraneis cuniculis metal- 
Contra 
"Aflbma ves 
medium. 
melicane"- danum papaveris, oleum ex colcothare eli- |lis eruendis operam dant, quam pro iis, qui 
dorum. . - *. M 
citum : eft autem co/cotbar nil aliud , quàm 
vitriolum ad rubedinem calcinatum : que: 
diftillata liquorem preftabunt , qui trium 
granorum dofi quolibet femeftri fumptus 
ab omnibus venenofis metallorum vapori- 
bus, halitibufque liberum, immunemque 
reddere dicitur. Qui veró jam putrefactio- 
nem ex corrofione metallicorum halituum 
inciderint, iis maxime prefcribi folet Bal- 
famum vel ex vitriolo , vel ex uttica , aut 
salem» chalybe eductum. Ba/famum vitrioli ita pa- 
Ve. — eant; Abftrahunt à vitriolo phlezma fuum 
tam diu, donec fiat mellis inftar dulce, & ad 
purpureum colorem inclinet ; dofis eft una 
gutta in aqua V eronicz. 
Bal/amum Urticz fic parant: Sal exurtica 
extractum in fua aquofitate tamdiu rectifi- 
cetur per ignem moderatum cinerum, vel 
areniz,aut etiam roris, donec oleipinguedo 
confpiciatur, quz à fuis fzcibus feparata, 
quotidie trium guttarum dofi exhibeantur 
inaqua Veronicz. 
Bal[amum Magnetis fic paratur : Magnes 
Jalfamum 
Urtica. 
Bal[amum 
Magnetis. 
redigatur, cui fuperimpofita equali ponde- 
re limatura chalybis in vitreo vafe quam 
lavandis , depurandis, excoquendifque me- 
tallis operam dant; Nonnullis maximé in 
ufu eft ?beriaca , aliis metallica remedia ex t/eriaem. 
fale, alumine , fale-nitro , falpetra , vitriolo, 
tartaro confecta, quorum ope , ufuque maxi- 
|mum levamen fe fentire foffores fatentur ; 
[quod utique non alia de caufa fieri exifti- 
mo, quàm ex fympathica quadam affe&io- 
jne, qua fimilia intra corpus fufcepta colle- 
|&taque merallicorum effluviorum corpufcu- 
laubiconfluxerint, moxunàquoque fecum 
|humoresabfterfiva vi falium per naturz fe- 
jceflus educant. Sunt quippe cujufcunque 
itandem generis fa/ia, ubi rite depargata , & 
infuam puritatem redacta fuerint , infigne 
|contra maleficos mineralium halitus Ale- 
|xipharmacum ; totum enim , quod in fali- 
bus malignum latet , eft ex heterogeneis 
[malignantis naturz glebis, quibusmifcen- 
tur, conflaturm. 
Iterum coztra hujufmodifef'iferumfubter- pofiea 
ranearum foffarum aérem , optimi, & pre- rends. 
ftantis vizi , antequam ingrediantur foffo- 
in alcool , id eft, in pulverem tenuiffimum res,bauflus,vel jufculorum prepinguium fum- 
ptiones cum butyri , C£parum , nucumque 
Juglandum efu. Nonnulli Zeduariam , aut 
optime lutato coquatur, in oleitate cine- alterius fpecifice qualitatis radicem ore ma- 
rum Ifatis herbz ; poftea accipiunt limatu- 
'Tow.Il. 

fticant. Quidam etiam contra Mexcuriales 
| Bb fpiritus 



