








Sect. 1T. 
Tertius 
nodus pura 
gandi a&. 
TED, 
Cap. V. 
Agricola. 
196 MUNDI SUBTERRANEI 
contineri nefcius, qua data porta per caza/es | plage etiam ad aliquot milliaria diffitz or;- 
F G , elapfus fodinam novo aére implebit, |fcius B exeat : Atque hoc pacto fodinz 
& virulentam auram ita diffipabit , ut nulli| perpetuo fuo ad purgationem aurz putidz 
amplius nocumento effe poffit. Eftque hic faciendam vento ob continuationem cuni- 

modus altero tanto exquifttior , quanto ma- 
jorem humidiffimi venti copiam exfpirat. 
Accedit & hoc emolumentum , quod ficuti | 
rivus, ita ventus perpetuus fit , nulliufque 
hominis opera res diu noctuque peragatur. 
Ne tamen cum tempore camera aquis re- 
pleatur, in latereepzffomium C ponatur , ex 
quo quantum aquz intrat, tantum exire 
poffit. 
Tertius modus , quo fine follibus aliis- 

culorum, ab uno orificio ad alterum, gaude- 
rent : Ventus enim ubi exitum fortitur, non 
quiefcet,fed auram continuo flatu agitabit ; 
agitato autem aére, venenofus halitus ut- 
pote diffipatus confiftere non poteft.OQuem- 
admodum /eztus inter precipua fua mune- 
ra, ad hoc à Natura deftinatus eft , utaérem 
peftiferis halitibus tinctum purget , & diffi- 
pet, ita quoque in intimis terrz vifceribus, 
fi ventus admitti poffit, quo fodinz ventila- 
que inftrumentis negotium inftitui poffet! rentur, certe aérem emendari neceffe eft. 
per folos cuniculos , fi videlicet ex laterevel| Unde multiplici modo, &ratione vezti/aZra 
occidentali , vel orientali, aut aliquo alio | conftitui poffent, que vento proruente per 
loco cavernz fiant A B. quarum orificia externa orificia incitata , przfertim fi per 
quemlibet verzum, cui mons potiffimüm ex-. ftrictos canales tranfeat , aérem valde defa- 
pofitus eft, in fuperficieextrinfeca montis catum frigore reddere poffint : Ubi enim 
refpiciant : Hincenimvento flante, v.gr. frieidum eft, ibi halitus retroacti diftenfio- 
Ventta a&ri 
purgando 
mece[farius, 
In aquo- 
| 

orientali , ventus orzfícium A penetrans non 
quiefcet , nec fe fiftet, donec per oppofitz 
rum Cataractz reperiuntur!, ibi de nociva 
aura nemo fibi timere poteft. 77 frccis itaque 
fodinis & calidis maximum fofforibus peri- 
culum imminet, quz fi dictis modis vento re- 
frigerentur , jam tolerabilem magno foffo- 
rum bono , proventuumque emolumento 
reddent, 
CUX PES RUM 
De modo exhauriendi aquarum colluviem , que fofforibus magno 
impedimento funt. 
As adintima Auri, Argenti; cetero- 
rumque Mineralium gazophylacia| 
penetrent , frenum Natura objecifle vide- 
tur; & eft, ftagnantium agzarumin fübter- | 
reftribus fodinis co//uvies ; qug quidem tan-| 
to eft perniciofior , quanto majora occur-| 
funtinea evacuanda impedimenta. Primum | 
eft profunditas aquarum , quam fi antliis aut 
coriaceis faccis exhauferis, quo eam deri-| 
ves, vix fine novo canali perfoffo , difpicias. | 
Alterum eft, angu/lia locorum , que omnem 
hydraulicarum machinarum difpofitionem 
impedit ,& cum utplurimum ferro adornen- | 
tur , eiconfeftim obicem ponit mineralium | 
aquarum acrimonia, quà exiguo tempore, 
ferramenta non folum exeduntur , fed &in| 
fcoriam cum totius machine diffolutione| 
abeunt. Agricola l.4. de re metallica , varia. 
magnis fumptibus, ut machinarum capaces 
fint,dilatari nequeunt; neque az/Zz,quibus 
utplurimum utuntur, durare queunt; cum 
qualicunquetandem metallo conficiantur, 
femper mineralesaquz illis inimicz , in eas 
rodendo tamdiu agent , donec vel zrugine, 
vel rubigine confumantur. Unde ex puro 
ligno , aut lateribus coctis illa conftruere 
oporteret, ut fubfiftere queant. Vitriolate 
aquz, ubi ferrum , aut zs , cuprumve repere- 
rint ; ftatim ea adhafione corpufculorum ad 
ultimam ufque fcoriam rodere non ceffant: 
Nitrofz veró aquz m atricem , piulcumque 
Antliarum , moxubi quieverint, lapidifico 
fuccoita veftiunt, ut amplius vix extrahi 
poffint. 
Eft & aliud impedimentum , quod poft a- 
quam exhauftam vel novus canalis fodien- 
quidem inftrumenta, & hydraulicas machi-| dus fit ,ut extra derivari , vel per foding pu- 
nasproponit,quarum tamen vixulle in ma- teum , quod plerumque fit , coriaceis faxis 
nis iftis fodinarum gurguftiis ob laborio- | extrahi queat : fed ne ficquidem magnum 
am earum ftru&turam , ufum habent ; uti emolumentum exfpectari poteft, cum ex 
enim ingentibus expenfis conftruuntur , ita|foflis , occultis plerumque fcaturiginibus 
quoque tum ob ferreas catenas, hauftra| implentur, quantum extraxeris aquarum, 
| nis fuz locum obtinerenon poffunt. Unde 5,752, 
eadem de caufa, ubi aquarum fubterranea- 
cataratia 
funt fubter- 
TADEeA, AÉF. 
mirifice 
purgatur. 
Sicca loca 
perisulofo- 
ra fune, 
Lteram avaritie Mortalium , quo mi-|funt. Accedit locorum anguftia , quz fine mfrunm- 
tá ex me- 
tallo con- 
[Eruca non 
poffunt [er- 
vire multo 
tempora. 
Varia impt- 
dimenta. 
ferrea , perticas ferreas, quibus agitantur, 
tum ob mineralium aquarum acrimoniam, 
faliumque edacitatem diu durare non pos- 
tantum ex fcaturiginibus foffz novz aque 
accedant ; Accidit etiam , ut aquarum me- 
tallicarum pondere faccifeu bulgz coriacez 

plerum- 
