












MUNDI SUBTERRANEI 
200 
Set. 1T. à plumbo, & ferro /uridus à chalcantho , &, cum ultima animarum ruina fatagit. Unde 
fimilibus ejufmodi fuccis ; cinereus & obfcu-| nonnulli differentes conftruunt virgulas, 
rus à fulphure. diverfis metallorum fpeciebus explorandis 
L«iim — 8. Recenferi & odor poteftinter venarum | appropriatas. Hoc pacto Co/urrá 'irgulà u- 
ers figna: cum enim duos ejufdem montislapi- |tuntur.ad Moenum : Fraxineá ad 2s; Picea- 
des fimul attriveris , fi metallum monti fub- | ftri ad plumbum : fatis caulead ferrum, &c. 
eft, olent fulphuris non parum. Quidam etiam Magicis utuntur fpeculis, ad- 
Mowiws — 9. Montes fteriles metallici omnesfunt :| ditis carminum incantationibus , in metal- 
felis. — em humor abfumitur intus, unde plantz |licisvenisdetegendis. Unde paffim àperi- 
generari nequeunt, & mali halitus jam na-|tis & timoratis ceu magicz illufionis ex 
tis etiam plantis vitam eripiunt. [quocunque tandem pacto introducta vani- 
Laiàus — 10. Graviorés etiam lapides , aut terra, tas refpuitur: neque enim ulla ratio dari vasis 
g4vim. quam ratio poftulet , certum eft metallicz |poteft , cur virga Zifurcata utroque cornu vigels di- 
materie argumentum. firmiter apprehenfa, etiam omni magico 
Lapidum 1r. Sialiqua etiam parte nimis fplendeant pacto exclufo, tantam tamen violentiam à 
fplendor, lapides , vel folidi exiftentes non careant ivaporibus metallicis fuftineat, ut eam deor- 
omni fplendore, fübeffe materiam metalli fum trahant. Certé egofzpius hujus rei fu- 
certó fcias. pra metallica corpora auri, & argenti , ex- 
Laidem — v2. Lapides fi igne ligaefeceris, deprehendes perimentum fumens, femper fpe mea fru- 
siqua. C raul, & metallum adeffe , & genus ipfius, |ftratus fum : Atque luculenter adverti, ma- 
& quantitatem. nifeftam effe non demonis, fed virgam tra- 
quarum — 13. 4qug etiam efflaentes levem quan-|Ctantis illufionem, dum imaginationis vi 
sÓ^- dam hujus conjeduram afferunt , quz fi| deceptus, putat, virgam ad metallum fua- 
[ odorem, aut colorem prz feferantalienum, |ptefpontevergere, cum ipfe eam in adver- 
haud dubie metallum in monte effe pro- [tenter detorqueat. 
nunciabis. Quod & aliàs ufu venit in iis , qui avzu/um 
difus 14. Fundum quoque alvei diligenter ex- |//o fufpenfum, duobus digitis intra fcyphum 
^" ^ plorabis, nam partem metalli invenies: vix immittunt , putantes annulum hinc inde 
enim fieri poteft, ne longo temporis pro- |fcyphoillifum currentem horam monftra- 
grefíu, aliquid femper addente die, ex de- re. Peffima fane deceptio , cum totus ille 
Ícenfu gravioris partis , veftigium metalli pulfus non nifi pulfu venarum in extremis 
non appareat. digitis agitararum , contingat: fi enim for- 
Metium — Xy. Preterea montiumrima indicant acres titer filum prefferis, annulus agitabitur: fi Epeimen- 
rime. metallicorum halitus. lleniter,fine motu fubfiftet: quam fallaciam '^* 
Quepla-.— 16. Ad hzcnondefuntp/aste, que metal- |ego multis viris phyficarum rerum haud im- 
ortus lorum focietate gaudent, xarz illz quidem , at, | peritis, in quadam Academia, quam Prin- 
zegandent.quO rariores , eo , fi adfint, evidentius tefti- 
monium illorum przbent. Generatim ta- 
les funt, quz fructum non edunt, aut exi- 
guum ; Jusiperus humilis, Pedera , caprifi- 
cus , pinafter etiam ; & aculeatarum ple- 
reque. Sunt etiam fo/ia arborum aut pallida, 
aut decidua, & trunci exiles, marcentque 
omnia. 
Mwtii — 17, Exmontiumapicibus, in quibus ple- 
pi rumque vapores expirare folent , metallo- 
rum latentium indices funt. 
His demum addimus /irgzlam Divinato- 
riam, qua plerumque Merallurgi in explo- 
randis metallis utuntur. Eft autem 7irgula 
Aifarcata ex variis arboribus feu fructibus , pro 
explorandorum metallorum | conditione, 
effecta : Putant enim plerique fuperftitiofio- 
res hujufmodi, effectum confequi non pos- 
fe, nifi die Dominica Pafchatis, aut die Sol- 
ftitii fuerit excifa, aut fupra venam excre- 
verit; nequenegotium ullum fucceffum ha- 
biturum , fi explorator non fuerit die Domi- 
nico natus. Verüm uti Natura rerum hifce 
fuperftitiofis circumftantiis ad agendum 
non indiget,ita quoquefuapte fponte often- 
dunt, /ujus artis Mag:flrum alium non faiffe,. 
nifi Satauam, qui homines auri, divitiarum- | 
que plus zquo avidos , in fua retia trahere | 
ceps quidam híc Romz de hujufmodi pro- 
digiofa annuliagiratione, inftituerat , de- 
monílravi. Erat dictus Princeps ea in opi- 
nione, fingula metalla dicto modo fufpen- 
fa, digitifque primoribus apprehenfa in cer- 
itas Mundi plagas magnetica quadam vi di- 
irigi; ita ut ferrum in Boream , aurum in 
| Orientem, in Occidentem argentum , xs 
|in Meridiem, & cetera in czteras plagas di- 
ivergerent , quod & in pretiofis lapidibus 
fieri opinatus eft: Sed experientia omnium 
jrifuexcepta fuit, quando immobili trans- 
verfoligno metalla filo affixa dimitteban- 
tur,vel etiam firma manuleviter apprehen- 
fa tenebantur, tunc enim indifferentem pro 
rationetorti fili,fitum fortiebantur.'Totum 
itaque iftiufmodi merum fuit phaztafie Iu- 
dibrium , dum quod pulfus venz moverat, 
ille occulte motionis proprietati adfcri- 
! beret. 
Idem igitur in Zirgula dzvinatoria ufu veni- 
recertum eft;fiquidem fieri non poffe puto, 
ut virgz non zquilibratz , fed violentertor- 
te latentia metalla tantam, & tam fubita- 
neam vim imprimant ,ut illa ultro fe ad ter- 
ram ufque inclinare cogatur , isqui magne- 
ticarum motionum peritiam habuerit, atte- 
ftabitur : ut enim fympathiczrerum natu- 
ralium 
| 
| 

