










LIB. X. DE FODINARUM NATUR A. 
203 
4p. Y. mortem. Reperiuntur etiam 4g4z pravi o-! men creditur ibidem effe , etiamfi arcentum 
4 1 | u 
Mira anti- 
potita a- 
quarum. 
doris, & faporis, nulliustamen pravitatis. 
Datur etiam ibidem Aquz genus, quod in; 
figuram faccharo haud abfimilem degene- 
rat, videlicet inlapillos albos: ceteras in- 
trinfecas aquarum proprietates ignorant! 
foffores , eafque relinquunt inquirendas 
Chymicis, & Medicis. Docet quidem ex 
perientia, tribus milliaribus à Schemnits, 
quandam Mineralem aquam reperiri , que 
bibentibus ftrumas generet , & econtra fex| 
milliaribus abhinc effe aliam aquam, quz 
firumas à dicta aqua contractas bibendo, 
tollit. 
Ada. De efflore[centüs metallicis in arbufcu- 
Jis & ex quibus falibus ,vitriolo;&c. nafcuntur? 
Refp. r. Aliquando in fodinisoccurrunt 
eryflaliz filis argenteis pilorum inftar tenuis- 
fimis circumvolutz ; & cetera fimilia. Su- 
perioribusannis fuit repertum Argenti gra- 
num purum putum (Germanicé gebiegen)in 
lapide fatuo (Germanicé G'auenficin ) in 
quadam materia alba cretz fimili,qug voca 
tur medulla lapidea,ac fi ftudioibidem fuis- | 
fet reconditum, ponderavit libras duas. Eft, 
alia fpecies crefcentium, quod Latiné fonat 
veftigium (Germanice *Blacfttiabt) hoc ad- 
haretlapidibus fatuis purum putum, ita ut 
ferro plumbi inftar poffit fcindi. Similia cre- 
fcentia igne forti fiunt volatilia, & dum 
fimilia in fodinis reperiuntur , fofforibus 
fpem zris tollunt, quia habent pro augutio,| 
filla ubizs eft, reperiantur, es tollere, ubi 
vero zs non eft, ibi id producere. Ex quo 
fale, vel vitriolo nafcantur, ignorant Mine 
ralium foffores. 
Ads. Quenam potiffimum Minera]ia corpo- 
ra inveniuntur in fodmis auri (9 argenti , cu- 
Bri, flanni, plumbi, Gy an ubique reperiantur 
Argentum uroum, Cy fulpbur , quomodo cogno- 
Jcantur Sympathia, e Antipatbia metallorum ? 
Schemnitzii utplurimum reperitur Ar- 
genti vena , quz parum auri continet : Inve- 
niuntur quoque venz argenti cuprurn , vel 
plumbum continentes, ordinarie quanto 
plus argenti weme verfus Septentrionem cur-| 
runt , tanto plus coritinent plumbi ; In valle, 
Hodritzfcb , in profundioribus Minerz in- 
venituraurum, & argentum: Verfus fum-| 
mitatem veró Marchafita, & ferrum abfque 
auro, argento. Ferri vena eft duplex, una| 
quz fluxui feu fufioni infervit, 4uda vocatur, 
diffimilis fpecieab altera, ex qua ferrum eli- 
quatur. Notandum, aliquot annis elapfis in 
vena Rudz lapidem Magnetem fuiffe reper: | 
tum, ex quoaliquotcentonum centenaria! 
ferri educta fuerunt : Rurfus venz argenti 
Schemnitzianz utplurimum plumbeis mi- 
xtg Antimonii non parum habent,etiam cin- 
nabrii; & interdum occurrit cinnabrium 
minerale minio haud diffimile, argentum 
vivum, & [ulbbur ibidem non fint a&u, atta- 
men effe in potentia,vel habere cum iifdem 
quandam analogiam. Similiter habetur 
quoddam minerale, quod Germanice Gef 
fonat, hoc fluxum feu fufionem in minera- 
libus promovet, & liquando cum argento 
aurum adducit; econtra vezaplumLi rapax, 
& predatrix eft; & eftaliud gesus Marcbafi- 
te inargenti venis frequens, quz interdum 
argento vacua, & interdum argento mixta; 
ubi hzc reperitur , ibi foffores aupurantur, 
ubi zris minerz non funt, ibidem eafderri 
gignere;at ubi funt, eas corrumpere. Lapides 
virides vel flavi, auri & argenti venas fignifi- 
cant. 
Ad 4. Quilufnam machinis exhauriamt a- 
quam [ubterraneam ? Refponditad hzc Geor- 
&us Agricola de re metallica Lib. s. &c. 
Ads. Quomodo refiflant opera aure peflife- 
7 ex [piritibus metallicis genita ? Refpondit, 
fpiraculis & follibus, ut fupra. 
Adfextum. 4ncompareant Dgmunculi [ub- 
terranei vel pygmai ? Kefpondit affirmative, 
& narrat plura exempla. 
Ad 7.8.9.Utrum incidant in animalia quedam, 
qua non nift infra terram habitare poffunt , & u- 
trum Tempeflates, fulgura , tonitrua, fulmina, 
terramotus, C fimilia experiantur foffores.ficut 
€9 de fluminihus, € fontibus fubterraneis &c. 
Refpondit, Schemnitzii nihil horum re- 
periri & experiri. 
Ad 1o. Omnia denique qug Natur miracula 
fapiunt,notentur. Refp. Naturz miracula bre- 
viter defcribere, effe impoffibile, debere nos 
potius Creatoris mirari potentiam & fa- 
pientiam, quam fingulorum naturam pene- 
trare. 
Ad rz. Deefla, €& frigorefodinarum, gui- 
Bufnam in partibus maxime domineutur: Utrum 
quo profundiores , eo calidieres fint , & num vi- 
deantur ignes fübterranei ? 
Refpondit, in venis illis nullum immodi- 
cum zftum,vel frigus percipi nifiaurz liber 
tranfitus impediatur , tum foffas femper ca- 
lidiores, ufquedum iterum tranfpiratione 
libera fruantur, mediantibus fpiraculis. 
Ad x2. De ventis fubterraneis , utrum per 
füffarum rimas eorum fiat eruptio ? de aéris fub- 
terranei con[itutione eju[demque purificatione. 
Refpondit, ventosnon percipi in fodinis, 
fed potius pravos vapores, qui , ut fupra nar- 
ratum eft, fpiraculis,& follibus expelluntur. 
Adrs. De Terremotibus uabterraneis , &c. 
Refp. fimile nunquam Schemnitzii acci- 
diffe. 
Ad 14. De aguis fubterraneis num incidant 
in Rivos fubterraneos , fontefque aquarum dal- 
cium, nitrofarum,vitrielatarum , &c. 
Refpondit, femper in nonnullis locisa- 
quarum pregrandem reperiri colluviem. 
Agricola. 

continens. Quapropter cum fimilia mine- 
ralia uftulata, & liquata fulphureum vel 
mercurialem odorem przbeant, omnino ta- 
Tow.II. 
Adrs. Dewenarum metallicarum dullilus, 
quam Mundi partem potiffmum re[piciant, & an 
ferri vena Boream &c. 
Cc 2 Refpon. 

