
LIB.X. DE FODINARUM NATURA, 
Cap.]IL. — 8. Defluminilus € fontibus [ubterraneis. 
D s Prater fupradicta non dantur; ab infra 
1wngins iitamen. notantur continuo aquez fcaturi- 
PUROT. gines tam vehementes ut violenter etiam 
rej. peroppofita erumperent, nifi alio meatu 
educerentur. Non procul Neofolio in pago 
Walafcha dicto , tam potens rivus é ru- 
pe erumpit, ut molendino impellendo 
par fit. 
9. Omnia miracula Nature. 
Ru Videtur hoc rarum , quod in Superiori 
reperiuntur. Flungaria Minerz ex cupro, ferro,& plumbo 
207 
adeo commifceantur,, ut non raro in fupre- 
mitate ferri, in medio cupri , in profundo 
plumbi materia reperiatur , & quod alibi 
etiam fluores cuprei infecti plumbo fint. In 
lapidibus argentariis animadverfum fuit, 
| abundare eas plambo , ita ut exfe&tis fimili- 
| bus lapidibus inventum fit centenarium la- 
| pidis talis continuiffe libras plumbi 2o, 5o, 
40; etiam 5o. non tamen in magna quanti- 
jtatetaleslapidesreperiebantur, deventum 
enim brevi eftadlapides alios minusplum- 
ibo divites. 

ROESIAUOEE d:1O T V. 
Patris /ndree Schafferi de. differentibus Mineralibus , quz in fodinis 
Hungaricis reperiuntur. 
C ACPTUICRO OVE 
Cap.1V. Pecificatio Mineralium — Neofolio, 
Schemnitio, & in aliis Montanis Hun- 
gariz civitatibus collectorum , quz di- 
ctus Pater, tum in ornamentum Muféi, tum 
ad notitiam Mineralium acquirendam, Au- 
Gori, Mundo Subterraneo intento tranfmifit, 
&fequuntur. 
Numerus primus. 9Jtarcoefibt bon ilber] 
glctt ofjne fugenbt] id eft , Marcbafrta argen- 
16a ,quz licet videatur aliquid continere, in 
ignetamen nihil nifi fcoria manet. 
Marha- 
Fita. 
;bem nullum reperiri , fed ferrum tantum ex- 
(coqui , non adeo probatum. Inhoceodem 
| promontorio reperitur minera ferri inftar 
;globorum, quibus hoftem € mufquetis pe- 
jtimus. Rr EU 
|. 7. 9Ratcoefibt tit ilberár&t termenget. Marcafiza 
Minera hzc argenti eft , quz fimul admi-"£^"*^ 
;xtum habetaurum : quod tamen in hocla- 
|pide auri fulgorem habere videtur, aurum 
, non eft , fed Marchafita vocatur. 
8. füies/ Minera hzc nulliufui eft, nifi ut 
Cupro dives 
2. Gyelff bepitt dct | id eft, Mineraconti-|faciat mineras argenti ftt groffen Ohercfen/ 
maria. gens cuprum , argentum & aurum : Quodauri | id eft, in magnis proceffibus, fluere, ideo vo- 
fplendorem habet , purum cuprum eft , quod | cant híc , cínen ufi. 
minerale Germanicotermino Gví(fvocant, 9. árftimit Ginober/ aut Minium. Color cani 
ad diftinctionemlapidum mineralium. qui hocin lapideniger, mineraargenti eft, quod ?ve. 
nigri cum appareant , cuprum non folum, | admixtum habet aurum. Ruber color cinna- 
fed & argentum continent. 
». 9)tardyefiot bepm icé/ id eft, pyrires 
Pyrites. 
reperitur hzc adulterina minera ibidem, tum continens & aurum , fplendorem ha- 
ubi effoditur fub numero primo pofita mi- bens minerz plumbi. 
nera. 
Phsüsi. 4. CBlepátft] id eft, Minera plumbi ; hec ticam, uti crefcit in montibus argentiferis 
fub numero quarto continet 7rip/icis coloris, Schemnitii , ex qua videbit R. V. qualiter 
nera. 
barim, cui vivum argentum ineft, denotat. 
o. in&ig arbt/ Mi É ft, - Plumba, 
ro. SSfepafánfiig rtl Minera eft, argen dri 
continens. 
ir. Mitto híc R. V. mineram Marchafi- Cryfatisa 
Tmiutra. 
rationem ; primus color eft niger & fplendi- | Natura producat cryftallos , quz & lucidiffi- 
cans , & eft minera puri plumbi ; Secundus mz , & in magnam quantitatem aliquando 
color habet ftriam albam , & nihil conti- |excrefcunt: Mitto utriufquefpeciei fub nu- 
net , fed fpecies filicis eft, quam vocant in| mero r2 & 1 5 paradigmata. In qua re mira- 
»fodinis Citat. que eft quafi matrix mi- 
nerarum : Tertius color eft , & nihil eft 
aliud, quam minera cupri. 
Minera 
ferri non procul Schemnitio, & ibidem foditur, 
ubi etiam funt thermz calidz, & in copia 
na ibidem etiam antealiquot annos ef- | cupriferis Excellentiffimi Domini Francefc 
ma 
fofi funt magnetes, quos in fornacibus li- 
quatoriis in ferrum elaborarunt. 
5. Gpfenárft] vel Rudà, misera ferri eft| 
I 
bile eft Naturz artificium , quod omnes cry- 
flalli hic ctefcentes fint fexangulares à na- 
tura , politz, & cufpidatz. 
12. Cryftallus eft ex terra Schemnicenfi 
eruta, tota pellucida, ut apparet. 
13. Hzc cryflallus eruta eft in montibus cwfata 
brodigio[a. 
LL IDAgnittin 
Waffelini comitis de Hadat , Palatini Regni ais. 
Hungariz , ubi anno elapfo in ea quantita- 
6. Eft mineraferrinon Schemnitio, fedte reperta eft cryftallus , ut ultra 1oo li- 
exalioloco civitatum montanarum Hun-| 
gariz dicto Aoziz , quilocus Neofolio diftat 
verfus Superiorem Ungariam 4 milliaribus.| 
Continet hzc minera etiam ferrum, quz, 
ibidem de facto proufibus camerarum Un-! 
garie excoquitur. Circa quam mineram 
1 cry: 
| : . 
itiz , aut fimilem quampiam exfcindere & 

notandum, in toto hoc promontorio chaly- 
bras , feu plufquam centenarium pondera- 
verit : Unde hac reperta , Excellentiffi- 
mus D.Palatinus motus fuit, ut per expe- 
ditos homines inquireret de artifice, qui 
ftallum hanc aut in formam Monftran- 
efformare fciret , ac poftmodum , uti de- 
crevit, 

