











208 
Seil TIL. crevit, fuz Sacre Czfarez Majeftati przfen- 
taret. 
14. Hic mitto R. V.cuprum,quod in Valle 
Dominorum , (quem locum Germanicé vo- 
cant Joerrengrunpt) peraquam vitriolatam, 
quz in ipfo monte fluit , ex ferro factum eft: 
& vocant Qeinenpttip(fr/ de quo inveniet 
R.V. infcripto fub litera A. numero primo.| 
2s Wok Ethocfciendum eft de hoc czpro exferro in 
o. ' cuprum verfo ; primó quod ferrum in lami- 
nas cufum , ac in hanc aquam injectum, 
. in quantitate aliquot centenariorum intra 
hafce aquas in cuprum vertatur. Secundó, 
hoc cuprum hoc habet peculiare prz alio 
cupro , quod non tredecim , aut quatuor- 
decim ignesfubire debeat, uti cuprum ex 
mineris eliquatum , fed immediaté in quid- 
viselaborari poffit. "Tertio, hoc cuprum ex 
ferro fac&um magis aptum eft ad calices & 
fimiles delicatiores labores, quàm quod 
minerz fuppeditant. 
15. Eft folea equi, aliqua ex parte per vi- 
triolatam aquam, id eft, per Seimenttvaffcr/ | 
incuprum verfa, quz tota in cuprum abiis- | 
fet, fi debito tempore in dicta aquareli&a 
fuiffet. 1 
16. Mitto hic particulam magnetis , qui | 
effoditur Schemnitii , & quatuor circiter. 
milliaribus Neofolio, ac in pluribus aliis 
Hungarig locisreperitur. Quod fi R. V. plus | 
defideret, fuppeditabo. | 
17. Pulveresifti vocantur Neofolii termi- 
no Germanico baé Cxdtvar&e Sifdmerc : 
reperiuntur in valle Dominorum , ubi cu- 
prum effoditur; peraquam ex monte pulve- 
res ifti educuntur , continent cuprum &ar- | 
gentum. 
18. Suht fimiliterpulveresex eodem lo- 
co, & vocantur Glff &ifcoroerc/ nihilque| 
nifi cuprum continent. 
19. Vocatur hic color termino Germa- | 
nico $Serdjaríei/ colligitur in Jerrengrumb/ | 
ubi per aquam in monte per cupri mineralia | 
defluentem evehitur in certas ad hocopus| 
paratas ciftas, in quasaqua influit, & fubfi- 
dentem hunc in fundo colorem poft fere- 
linquit. Notandum , uti ex rerum harum! 
peritis habeo, pulverem hunc feu colorem 
adeó cupri effe divitem , ut centenarius hu- | 
juscupri igni commiffus ultra. 54 libras cu- 
. pridet. 
PS 20. Hic lapis vocatur communinomine | 
laaris,  Coteimmilcp/à fofforibus: ejus origo ficfe ha- | 
bet: per venas minerarum cupri flavi feu ni- 
gri fluit aqua , quz ubi ftillatim in trabes, 
quibus mons fuftentatur ad ingreffum fos- | 
foribusfaciendum, effluit, in lapidem hunc| 
vertitur. 
febbnris. qs 21. Eft minera [ulpburis, que duobus mil- 
iaribus fupra Neofolium in magna quanti- 
tate effoditur. Atlicet hzc minera fulphu-| 
ris admodum boni dives fit , & etiam ali- 
quantilli auri ferax ; ad alium tamen ufum 
non effoditur defacto, nifi ad liquationem 
Solea equi 
in cuprum 
ver[a. 
Mages. 
Pulveres 
eupri ct» ar- 
geuti fera- 
€ef. 
Minera 
|tibus montanis in magna copia. 

MUNDI SUBTERRANEI 
argentiferarum minerarum & auriferarum 
facilius & felicius faciendam, unde vocatur 
minera hzc fulphuris, citi fice yum (tice 
fatgticb. 
22. Lapis hic vocatur Giteínfofffen/ inte- ripanzra. 
ger mons eft inter Neofolium & Cremni- 
tium duas civitates montanas Hungariz, 
propefodinas Hydrargyri,quod ibidem unà 
cum Cinnabari effoditur. His carbonibus 
nemo hic utitur pro mineris liquandis, ne- 
que liquatores, necfabri ferrarii profuis of- 
ficinis;autullusalius. Quzfivi caufam, re- 
fponfum accepi, nimis vehementem fufci-/U^ »- 
tare calorem, ita ut ferrum confumat , & — 
omnem liquationem deftruat. 
23. Eft minera capri, quam vocant GXel(f. Mivera 
dtff; nihil in fe argenti velauri continet, ^" 
fedfolum cuprum : major harum trium eft 
eruta ex nova foffa, quam anno fuperiore 
feliciffime repererunt, & in tanta benedi- 
&ione, ut ex hac fola foffa putetur fua facra 
Czfarea Regiaque Majeftas proventus an- 
nuoshabitura , ;o millia Imperialium. $e- 
cunda hujus generis etiam in Dettengrunbt 
effoditur , & nihil nifi cuprum continet ; la- 
Carbenes 
ipis albus , qui ibidem reperitur, vocatur 
Cntarf. Tertia fpecies nihil nifi puri cupri 
minera eft. 
24. Eft minera cupri , quam hic vocant Mivers 
Gxbivarf árft/ continet cuprum &argen- P^ 
tum,cujus eam effodiunt copiam in ettet 
gritibf/ ut annué per feparationem feptin- 
gentas circiter, quandoque plures, quando- 
ique paucioresargenti marcas extrahant. 
25. Minera hzc eft A4zzzmonii , quz fimul 
nonnihil de auro habet , effoditur in civita- 
Sulphur 
26. Minera hzc à nonnullis vocatur , 7" 
Siotf-quiben ár/. ab aliis voter Cxcbtoefel ; 
ad varia experimenta , quidnam contineret, 
probarunt quidem, & certi nihil hujates de- 
prehenderunt , nifi quod magnum fit ve- 
nenum. 
27. Eft minera Cuprzin mero gypfo, quz 
minera etiam híc in civitatibus montanis 
effoditur. : 
28. Hzc minera eft ex hujus Collegii 
bonis & terris, prope civitates montanas y 
adeó dives , ut non modó ex probatione per 
me facta, fed etiam exaliorum plurium in 
| hac re expertorum , & fuz facrz Cafarez 
Majeftatis Juratorum experientia defuper 
facta , centenarius minimum duodecim lo- 
tones, hoc eft r2 off) argenti (quod potiori 
tamen ex parte aurum fit ) continere depre- 
henfum fit. 
29. Pulvishicad fpiracula fornacum, in 
| quibus argentum à cupro feparatur,median- 
te Saturno, colligitur, & vocant 93fepratcd). | Plz 
In eadem officina uti duplices funt forna-^"7^. 
ces , ita duplex hic pulvisalbus & flavus col- 
ligitur, & aliud nihil eft, quàm 4r7fznicum. 
Pulverem hunc operarii tanquam fummum 
horrent venenum. 
3o. Eft 

