





Cap V. 
ENT 30. Eft Giunalaris , que adhuc argentum 
bium or- Nivum continet; effoditur prope Neofo- 
gento vivo lium ? 
diues. 3 , 
pos. osssabulvisibicgefe cuprum fele&iffimum, 
pres cle- colligitur & fithacratione. Eftfornax una 
dai f^- itaprzparata utin eam immittantur facile 
pru. 9o, 100, & plures centenarii cupri non adeo 
adhuc excocti : hoc ubi liquefcit per meras 
flammas, quas folles ab aquis attracti exci- 
tant, cuprumliquefactum nimio flatu fol- 
lium extra foramina ejicitur, & ibi in farta- 
gine aquà plena excipitur: quz in pulve- 
remredacta materia adeo tenuis eft , adeo- 
que expurgata ut nobiliffimz inde clepfy- 
drz fieri poffint, 
32. Hzceftaguaex Valle Dominorum, 
feu fytrengrunb/ prope Neofolium , ubi 
funt cuprifodinz,quam hfc vocant Setmient- 
waffet | five fimpliciter gement/ fluit per | 
Feriin ce- mineras cupri, quz per fe oztrzo/ata eft. In 
Pe. "- hanc injiciunt ferri laminas, & intra tres 
menfes centenarii & amplius ferrearum 
laminarum vertuntur in cuprum. Schem- 
nitii locus eft, Neofolio octo circiter mil- 
liarium diftantia diffitus, ubi fimilis aqua 
majoris efficaciz & quantitatis reperitur. 
33. Eft mineraleSchemnitio mihitrans- 
miffum,cujus vim & virtutem cum mihi non 
communicaverint per ullam adhuc infor- 
mationem ;eam jam petitam, proxima jam 
expecto occafione , ut R. V. quam primum 
poffim communicare. 
34. Mittohic R. V. mineram omnino pre- 
tiofam, cum hoctempore rarius fimile quid 
inveniatur, ubi videat R. V. argentum pu- 
rum in filamenta fua efflorefcens ; flavum 
LIB. X. DE METALLORUM FODINIS. 
209 
quod fplendet, puriffimum eft auram ; quod 
nigricat,argentum eftauro permixtum. 
| ( 
| i l 
35. Lapides hi virides fimiliter ex aqua, 
uti fupra fub numero 20. fcripfi, efficiuntur, 
cum hac tamen differentia , quod lapishic 
viridis generetur ex aqua per mineras cuprs 
fluente , ficuti lapis ille füb numero 2o. 
ex aqua per mineras argenti fluente gene- 
|ratur. 
| 
36. Tranfmitto lapidem hunc, quem à Zi» 
viro digniffimo fideaccepi , quiretulit, in- 27^ 
tegram 4/num arborem cum ramis fuis in fu. 
jaqua repertam fuiffein fimilem lapidem 
| converfam,ex quaarbore fic in lapidem ver- 
|fa hoc mihi fruftum ex fpeciali gratia do- 
| navit. 
37. Plumbum hoc, argentum in fe & au- 
rum continet , quod tranfmitto pro exem- 
plarialiquo liquationis argenti ex minera 
(fua: Porró modum ex mineris aurum & ar- 
|gentum educendi , fpecialiter R. V. com- 
' municabo. 

RSESUNUDCIEONBVO 
De Tyrolenfibus Mineris facta à Prenobili & Clariffimo Viro, Domino 
Joanne Gervick Archiducis Seren. Confiliario. 
GURLSPISOE E VE 
Rater communia aliis , narratur quod 
, Minerg vitreg argentum, & zs conti- 
/ neant. 
Fofforibus hic notum eft, ubi elaboran- 
turfofíz minerales, inveniri magna mon- 
tium latera ipfànaturà interneabadhzren- 
tibus partibus divifa, eandemque divifio- 
nem magno fonitu percipiunt, bonumque 
iisomen eft,inveniendi opulentas mineras. 
Exlapidibus erariis hic inventis in loco 
S'euffer$ di&o, vitriolum optimum confi- 
citur. 
Ttem ex ferro cuprumfaciunt darius quàm 
commune,pulchrius tamen colore. Res pro- 
cedit hoc modo : Primó vas ligneum imple- 
tur utcunqueaquá,huic fat magna quantitas 
Marchafitz imponitur; Aqua hzc ad bul- 
liendum difponitur fcoriis ferri, &xffacten 
dictis : Secundó, infunditur aqua in aliud 
vas,ubi iterum tantum Marcha ite imponi- 
tur, & ad bulliendum difponitur: item fit 
tertio , unde aqua utcunque vitriolaris eva- 
TOM.Il. 
Cap. V. 
ena [onittt 
3alleorum 
dnnotefcunt. 
Lapides cu- 
pro divites. 
| dit: deinde relinquitur quieta, donec fübfi- 
dat denfior materia Marchafitz , & aqua ef- 
funditur in lebetes cupreos, cuiimponun- Moducu- 
turlaminz ferrez , & fic coquitur , ut vitrio- gon 
|larisaqua ferrum invadat. fit vero ut inter ^ ^ ^ 
coquendum fe partes quzdam ferri folvant, 
quz fundum per modum denfz materiz pe- 
tunt. Cotta fic aqua vitriolaris refrigefcit, 
&in vafa lignea effunditur: vafa hzc fuper- 
ne ampla, inferne ftricta funt; relinquitur 
inhis , donecvitriolum ad partes adhzreat, 
| quod nonadhzret, infunditur in vas exla- 
; tice, in quo imponuntur aliquot frufta ferri, 
| & relinquitur donec feipfobullire incipiat, 
|& dum ceffat , effunditur aqua ad primum 
, vafculum, refervaturque illa materia denfa, 
| & hocfzpius repetitur , donec aliquot cen- 
tenarii talis denfz materiz fiant: deinde fic- 
catur hzc materia,& hinc excoquitur in for- 
| nace nigrum primo cuprum , donectandem 
in alio loco, Gsoltattben dicto , in pulchrum 
cuprum mutetur. 
Dd 

€ A- 

