



LIB.X. DE FODINAR 
Cap. VII. ditas auri à virgá attrahatur , falfum inveni- 
mus. Idem de vino afferendum effe multi! 
pronunciant, eo quod vinum aurum colore,| 
ceterifquue proprietatibus emuletur , e 
quod ficut vinum inter vegetabilia , ita au- 
rum inter mineralia primaspartes occupet. 
Pretereaaurum,uti & multa alia metalla 
miro confenfu feample&untur, quando ab 
Aurifabris hujus amicitiz haud ignaris per- 
mifcentur, hancque mifturam vulgo /egam 
appellant. Plumbum igitur, & ftannum ita 
amicefe ample&untur, ut copulata talem 
mifturam conftituant, quz à perito etiam 
wm artifice dignofci nequeat: 42rum veró non 
uteris me. hifi cum argento, & ere apprimeligari po- 
talis lige- teft. Poftremononnulli magnetem quoque 
ay dari fibi imaginantur , qui ficut magnesfer- 
Magnes ai- rum, ita & hicaurum trahat, cujufmodi P/z- 
uu" loffratus effe dicit, Pantarben lapidem, ficti- 
tium, quem inter vetularum deliramenta 
verius, quàm in rerum natura ponendum | 
cenfeo : ut proinde fatis mirari nequeam, 
tam putidas impofturas,&affanias ridiculas 
inhuncufque diem etiam in Scholas conca- 
tenatis erroribus irrepfiffe, cum vix Liber fit 
de miris Naturzarcanis tractans , qui inter 
cetera hujus fabulofiffimi Pantarbis men- 
tionem non faciat. 
$ IV. 
Inveniendi , & preparandi Auri ratio. 
Plinius in monimentis fuis triplicem in- 
veniendi auri rationem tradidit: Primum | 
obfervandoarenasfluminum ; ceteri modi| 
legendi funtin precedentibus capitibus Libri | 
bujus, ubide variisinquirendorum metallo-| 
rum artificiis egimus. Supereft folum, ut de. 
Arte praparationis verba faciamus: cum alio, 
artificioaurum fluminis elaboretur, & alia, 
ratione aurum minerale przparetur. De 
quibus Hiftoria Indica ita dicit, /zaque au-| 
rum amnis fola ablutione perfeiló praparatur ; 
Plinius, 
"turum In- 
dicum in 
monnullis 
locis depu- 
ratione non 
Sudiget. 
tur ,C5 eft perfedlifiimum. Memorant,qui No- 
ab incolis adhiberi, quibus auri glebas ab 
amnibus extrahunt. Id potiffimum accidit 
flumini Zenero, non procul ab urbe, cui| 
Carthaginis nomen inditum eft in Novo 
Regno fito: etenim Accolz quando magni. 
incidunt certis menfibus imbres , retibus| 
multa auriramenta expifcantur , quz nulla! 
r4bu, preparationeindigent. Pariter juxta mon- 
Weiden tem Ctefiz in India fons effe perhibetur,qui 
12 quodam quotannis aureisramentis impletur, ita ut 
exirafh, inde centum urcei fictiles auro pleni fingu- 
lisannis hauriantur: fictilia enim vafa opor- 
tet effe , fragilia , quoniam aurum fine prz- 
paratione in illis concrefcit , finguliautem 
urcei pondus talenti exzquant. Sed nos 
fabulofas hujufmodi narrationes relinqua- 
mus. 
Exaliis etiam rebus preterquam ex fluen- 
tis, & mineris aurum eruitur, & preparatur. 
^ » o UM K 
nai quando ab arena fuerit [egregatum , fundi- falphure tamdiu in aqua confervere faciunt, 
J 
UM CONDITIONIBEUS. 22t 
Primó enim per mifturam quandam ftudio- 
fe paratam exauro aqua feparationisfoluto 
cum plumbo, vel pice, & arena ; fub hac mi- 
ixtioneaurum finefufpicione de regione in 
|regionem occulte deferri folet. P/sius Ca- Chhyfope 
jum Caligulam Cgfarem auri fitientiffimum Epor 
jjuffiffe, magnam Aaripigmenti quantitatem ris. 
|propter fimilitudinem, quam cum auro ha- 
|bebat, excoqui, & indeaurum puriffimum 
emerfiffe , fed adeo exigui ponderis, ut opi- 
fices, damnumfentirent. Exlapide Cyaneo, 
vel Lazuli ,ut Arabes legunt , & ex cuproru- 
ibeo Hungarico virtute argenti vivifeparari 
| compertum fuit, de quo paulo ante. 
Eft apud me Liber Hebrzus manufcri- 'Fabul 
|ptus, qui cujufdam herbz fucco aurum pro- pred. s 
duci, & przpatrari docet ; herbam vocat B0- berba bori- 
rizam , Lunarizque fpeciem effeait, non in «« E i» 
: n : :]z tal AHTHTD "UClo 
| campis, fylvifque, fed in ftolidi Rabbini ce- 7,,;;, 
irebro natam, cujus caulis eft violaceus, & 
folia producit majoranz foliis fimilia , cre- 
fcentia ad motum Lunz , & tota planta odo- 
rem croci fpirat ; fuccus hujus plantz, Óó rem 
miram ! ita permifcetur argento vivo , ut 
|fiat veluti craffamentum;quod in pulverem 
redactum, & zri infperfum illud in purum 
aurum convertit , & uncia hujus pulveris ad 
tingendas centum zrisuncias fufficere per- 
hibetur; quo quidem figmento nil ftolidius 
effe poteft. $i enim id veritati appropin- 
quaret , procul dubio jam omnia metalla 
in aurum effent converfa , fed ad rem no- 
ftram. 
Itaque Zarum à terra purgatum , lotüm, 
fufum , & elaboratum in his operationibus 
flavum, & fplendidum colorem amittit. pro- 
pterea Dolce: aliquando illud macerant woe 
fpatio diei naturalis in aqua tartari , poftea ^r» 4&- 
- : tus color 
aqua dulci abluunt, & linteo mundo abfter- //;55;. 
gunt ; interdum cum faleammoniaco, zru- 
gine, & tartaro in aceto fervefaciunt, & 
quandoque cum fale communi , tartaro , & 
Chryfopesis 
Fabula 

"'uemods 
[donec colorem perditum recuperet ; imo 
i molle au- 
vum orbem perluftrarunt, tefte Majo/o,retia| quando aurum eft mollzus , neceffe eft illud ru» £xius 
figere , & denfare; idcirco ftatim atque ex reddatur. 
chryfoplyfiis extractum eft, aqua regia u- 
tuntur ex zrugine ,chalcantho, alumine, & 
lapide calaminari parata. His omnibus ex- 
peditis, & przparatis , aurum faudunt in vir- 
gas, quz num aliquid argenti contineant, 
necne, opifices ex Lapide Lydio, & peracus 
probatorias experiuntur, quas cuncti aurifi- 
ces in fuisofficinisfervant. Undeut portio 
| metalliauro permixta , quam £egam vocant, 7, /al. 
penitus auferatur , nonnulli miftura ex tar- v quemo- 
taro , & pulverelaterum utuntur , hac mi- ^ /^&*- 
ftura fornaculam rotundam cum lateribus 
conftruunt, & aurum eadem miftura tectum 
in olla ponunt, & ignem per diem natura- 
|lemaccendunt; fic enim alienum metallum, 
feu lega abfumitur, & aurum ad viginti qua- 
tuor ceratia reducitur , quz vulgo Carattz ap- 
Auro com 
mixtum 4- 

Y 
pellantur. 
Ee 3: C A- 

