









Sect YV. 
Galenus. 
Prapnratio 
diphrygis. 
Cadmia 
quid à 
Galenus. 
Diofcorid. 
Jiotrytis. 
Onychites. 
Ylacodes. 
Offracites, 
Plinius. 
Capnitis. 
quia quid; num e 

226 
tum zris in fornaceadufti , quod Ga/esus in 
Cyproab artificibus projectum obfervavit. 
Tertia fpecies paratur ex pyrite zrofo cre- 
mato , donec colorem Rubricz contraxerit. 
Sed advertendum eft , quod Ochraufta eun- 
dem colorem induit , & propterea huic ter- 
tie fpeciei Diphrygis affimilatur , & ali- 
quando pro Diphryge perperam venditur. 
Quarta fpecies oritur ex quibufcunque lapi- 
dibus, poft excoctam metallorum venam in 
fornace inventis ; & hzc fpecies femper ali- 
quid metalli habetpermixtum : hujufmodi 
lapis primó torretur, mox in fornace coqui- 
tur, deinde quinquies in alia fornace cre- 
matur, ita éz1aQevyes. jufta de caufa appellari 
poffit. Hodie Opifices in fecundis fornaci- 
bus fic Diphrygem parant , quandoaliquid 
auri velargenti ineffe zri fufpicantur : De-' 
nuo zs cum plumbo fundunt,quia plumbum 
abluit, & fecum aurum , vel argentum abdu- 
cit: Quo peracto , in extrahendis plumbi 
reliquiis, ignem temperatum adhibent , ut 
plumbum fufum defcendat . zs veró nequa- 
quam; fic enim tanquam lapis fpongiofus 
redditur, qui fufus, & percoctus in zs purga- 
tum mutatur,cujus fcoria eft Diphryge pur- 
gatior, quamiilla , que ex primis fornacibus 
exierat : Hanc homines operarii Aamizam 
vocantes, figulis vendunt. 
Amplius dum Aurum, Argentum , 5, & 
plumbum percolantur , oritur aliud recre- 
mentum , quod vocatur Cadmia , qug fecun- 
dàüm nonnullos ita nuncupatur ab infiden- 
do. Eftautem nomen antiquum apud Grz-| 
cos , ideoque adhuc nominis etymon latet, 
nifi velimusafferere , Cadmiam olim obfer- 
vatam fuiffe , dum lapis zrarius excoquere- 
tur, quem aliqui Cadmiam indigitarunt, 
fortaffis quia primó in Cadmo monte fit re- 
pertus. Ga/enus fcriptum reliquit Cadmiam 
ex lapide pyrite interdum fieri, nihilomi- 
nus metallicam ex re paratam prz czteris 
commendabat. Hujus qvatuor fpecies à 
Diofcoride monftrantur : Prima vocatur Ao- 
zrytes, quafi racemofa, quia Bóreg* racemus, 
exponitur : Secunda nominatur Onychites, 
eft enim ow, unguis,cum venas inftar unguis 
difcurrentes habeat : "Tertia cognominatur 
Placodes , axNanadws cruflofa , quoniam eft fe- 
gmentis quafi quibufdam zonis cincta, qua- 
re & Zonitis dicitur:Quarta appellatur 0/ra- 
cites, or egximis teftacea , que tanquam peffi- 
ma omnium rejicitur. PZsius prater qua- 
tuorgeneraà Dzofcoride defcripta , quintam 
fpeciem , nempe Capzitim , fcilicet [umofam 
addit; z«cs enim Grzcis fumus dicitur, fed 
hzcad Pompholygem potius , quam ad Ca- 
dmiam eft reducenda. Noftra etate Cadmia 
fornacum fimilis corticibus arborum , fub 
nomine Tati Alexandrina affertur;quod fi- 
ft haftis ferreis adhafiffe.7 4272 eft no- 
menArabicum quod tamen non Cadmiam, 
fed Spodium fignificat. Hic animadverfio- 
ne dignum eft, quod Z 4£;a Lufitanorum non 
i 
MUNDI SUBTERRANEI 
eft metallica ; lizc in Quirmon Perfarum 
Regione,&Ormuz finitima paratur ex cine- 
ribus cujufdam arboris, nomine Goaz ,ita e- 
nim fructus hujus arboris cognominatur, & 
hec ànonnullis Tutia Alexandrina dicitur, 
non quod Alexandriz fabrefiat ; fed quia ex 
Quirmon delata Ormuz,inde Alexandriam 
exportetur: Auctores tamen non hanc, fed 
metallicam in medicamentis commendant. 
A Cadmia ratione tenuitatis fubftantiz, 
Pompholyx, & $podium difcrepant, quan- 
doquidem Cadwia , ut fuit expofitum , in 
quandam folidam materiam condenfatur, 
fed Pompholyx , & Spodium inftar pollinis pa- 
rietibus fornacum adhzrent, cum tamen ex 
eadem materia ex illis fornacibus originem 
trahant, in quibus zs perficitur, vel in qui- 
bus Cadmia crematur. Pompholyx autem 
levioreft, quia evolansad fornices , bulla- 
rum inftar agglutinatur, unde nomenclatu- 
ram traxit; quoniam vo499Av£ Gracis Zulla 
eft. Spodium in comparatione ad Cadmiam 
ponderofius eft; quocirca fuper terram in- 
ftar cineris cadit , unde nomen accepit, 
Xadjw enim cinerul; dicitur. V erüm antzfpo- 
dium arte paratur ex foliis myrti vel olealtri 
cremaris, quod cinerulz nimiri m fpodii vi- 
cem przítat. 4vicenna hiftoriam hujus rei 
merallicz confufam fcribit, dum affeverat, 
Tutiam eíle fumum fublimatum; Succudum 
veró, quod in fundo refider, forfitan per Tu- 
tiam, Pompholygem,X per $uccudum Spo- 
dium intellexit. 
Ad Scoriam plumbi referri poteft Lyrbar- 
ayrium ; oritur enim ex plumbo in fornace 
diutiuspercocto ; nam eft fpuma , quz colli- 
gitur, dum argentum purgatur, & concrefcit 
inflar lapidis. & vocatur Ajdeyur», à /apide, 
& argento nomen habens quafi /apis argen- 
teus , ab Arabibus Martecb , & à Latinis »pa- 
ma argenti nuncupatur. Diofcorides voluit, 
Lithargyrium fineargento poffe concrefce- 
!re, dum in fecundisfornacibus Argentum 
plumbo permixtum purificatur : etenim 
tunc fervente mixtura plumbum violentia 
ignis extenuatum , &acquirens levitatem, 
argento fupernatat , & fit veluti fcoria, 
quam artifices paulatim ad latera pellentes 
tandem projiciunt, & geztam nominant,quà 
poftea fi 
putant, fpumam argenti ex auro factam vo- 
cari Chryfitim , ex argento, Argyritim, ex 
plumbo Molybditim : Cum tamen Litbargy- 
rium exfoloplumbo, cum aliis metallis, & 
| przcipué cum argento , ad faciliorem fufio- 
nem , vel purificationem mixto dimanet: 
| & quamvis interdum auri, & interdum ar- 
;genti colorem adipifcatur, tamen id ex ma- 
jori, vel minori aduftione provenit. Nam fi 
ftatim atque plumbum exuftum fupra ar- 
gentum liquatum apparet, de catino aufe- 
ratur , tunc Z?bargyrzum colore argenteo re- 
fulgebit; fin diutius ibi manferit , colorem 
aureum acquiret. 
| 

Duplex 
Pompbholyx 
b Spodiuss 
quid ? 
Avicenna. 
Litbargy- 
vinm quid à 
Diofcori- 
des. 
uliutifolent. Nonnulli perperam Litbergyrii 
nuíus apud 
fignles. 
