
LIB.X. DE FODINARUM CONDITIONIBUS. 
Cap. TK. nus in comparatione ad zs , Natura hoc illi 
ingeneravit, ut majorem duritiem poffide- 
ret, juxta illud carmen : 
Intexto fqualore auro, duroque Orichalco. 
Beringutius à multorum fententia recedens 
Orichalcum propriis carere venis arbitratus, 
Pliniumxeprehendit, qui inter metalla ali- 
quando Oricbalcum commemorans, locum 
ejus naturalem non affignaverit, rurfufque 
addit Orichalci venam hodie quoque effodi 
poffe, fiolim inventa fuiffet, imo magis, 
atque magis fuam ftabiliens fententiam, di- 
2907 
metallum imperfectum , Zeprofum , & parum 
fixum habeatur , fi tamen admirandas ejus 
qualitates paulo penitius intueamur , maxi- 
mi id haud immerito eftimari debet, cum 
fine eo nulla nec auri ab argento , nec ar-. pinéis- 
genti à reliquis metallis feparatio obtinea-/2v« xiili- 
tur, neque pretiofi lapidis , gemmzque ^ 
fplendorem nativum nifi hujus beneficio 
iconfequi poffint : ubi enim magni vena- 
|rum auri argento mixtarum cumuli effo- 
diuntur, ab illis fane nulla alia re metalla 
melius, quam p/umo, uti paulo ante vidi- 

vulgavit, quod quemadmodum chalybs ad | mus, feparantur ; adeoque aurum, & argen- 
ferrum, ita Orcbalcum ad es reducitur. Ve-|tum ad debitam fuam perfectionem , non 
runtamen nos in explodenda hacopinione| nifi folius plumbi ope perveniunt. Sed de 
dicimus Oricbalcum nihil aliud effe, quam utilitate hujus metalli inferiüs fufius. 
es cadmia foffili , Vulcanifubterraneivz:77-, Invenitur potiffimum in diverfis faxis, Mari 
factitium 
Orichaleum (lum , & fubinde naturale reperiri , attamen 
»erisum 6 E Gitium neque tanta laborum difficultate, 
sf. neque tot operarum expenfis paratur. Eft 
itaque Oricbalcum duplex Naturale , & Artift- 
ciale : Nativum vocamus ex propriismine- 
Plinius ris erutum, quod PZzius ob infignem boni- 
tatem fummopere commendavit , id poftea 
di&a de caufa defiit ; & fpecies quedam 
Orichalci naturalis, quz inter Mexicum & 
iglebifque terreftribus femper fere cum Ald imo e 
(quaauri, & argenti mixtura, primo in faxo 
quodam fpongiofo, candido, & duro , quod 
Columbinum vocant , cujus indicium dant ni- 
gre quzdam maculz, & grana per lapidis 
jfuperficiem hinc inde diffeminata. Subin- 
|dequoque reperitur in lapide coloris rubri, 
feu ferruginei, deinde in certis terreftri- 
bus glebis coloris cinericii , cujufmodi in 
Darienem effoditur, que nulla tamen flam- lAndaluzia Hifpaniz reperirifertur ; & uti 
marum violentia fundi poteft, fat fuperque facili negotio à venis fuis feparatur, itaquo- 
demonftrat. ique haud difficili labore depuratur , fundi- 
|tur exiguo igne, tum fe folo , tum aliis mi- 
xtum metallis, quz affociata plumbo faci- ; 
M Ulti viri, & rei metallice profeffores, |lius in igne fluunt, &,quod mirum eft, id re- 
vulgarezs in laminas dilatant, ad qua- liqua metalla , ne potenti igneab Arfenico 
rum dimidiam libram fumunt , unciam tu- |comburantur , aut ne cum Mercurio avo- 
tie cum allio, ficubus, melle, & mufcerda, lent, confervat. Cur verofolum plumbum 
quz omnia fimul fundentes in orichalcum | hac virtute feparativa polleat, adeoque cz- 
vertunt, quem modum non probamus, cum teris metallis, potiffimum argento, amicum  Pw»bw» 
alios modos, & faciliores habeamus apud fit, iftiuscaufa eft, quod exfe, &fua natura, ^ 
Agricolam. Hodie Mediolani zs z» Orichal- cum parum fixum fit, & aquofitate pre ce- 
Modus tin- Cufh. Eingitur hunc in modum. Sumitur illa teris polleat, Argentum veró , & zs, arida 
gmá ^? quantitas eris dilatari , & in frufta diffecti, metalla fint ; hinc fit, ut aquofitas illaplum- 
cujus vas fuforium fit capax,quod tamen ad bi ariditati juncta, lentore fuo aquofo ari- 
fummam ufque partem non impletur, ut'éi dum impinguet, & confequenter iis incor- 
addatur terraquedam mineralis ponderofa poratum facilius fluerefaciat. Eft & alia in 
flavi coloris, vulgó fortaffis propter colo- p/ume proprietas , quod calcinatum per 
rem Gialamina nuncupata, quibusfuperpofi- ignem reverberationis potentiffimum , tan- 
to vitri pulvere, tota maffa funditur, & es |tum abeft , utquidquam à mole, & pondere 
olim coloris rubri aureum colorem acqui- fuo amittat, ut potius in calcem redactum, 
rit; imó fummo opificum bono, terra illa |gravius ponderofiufque comperiatur: Cu- Plumbum 
adeo huic metallo copulatur, ut maffa mi- |jus quidem rei ra£ie alia non eft, nifiquod A rur 
Midu ti»- randum in modum augeatur. Aliitandem |per calcinationem claufis omnibus poris, f. 
pe Orichalco colorem argenteum dare fe poffe fpiritibufque aéreis , aqueifque evaporatis, 
erem. putant, inter quosrecenfetur Fa//opius , qui, multo ac in priori ftatu naturali , denfius 
Falopius partes zquales argenti vivi fublimati, & fa- reddatur ; quanto autem corpus denfius, 
lis Ammoniaci in aceto fervefacit, in quo conftipatiufque eft , tanto quoque gravius 
deinde Orichalcum calefa&um extinguit. id effici, experientia docet : & patet in cada- 
Sed de hifce in fequentibus ampliffimé. — veribus, que inulto graviora, quam dum vita 7;; /7j,ju; 
ipfis inerat, exiftunt, eo quod vivens corpus vive., 
laére, fpiritibufqueplenum quadantenus al- 
(XY Plumbumut plurimum à Me- levietur , mortuum vero omnibus depulfis 
tallurgis ob fummam impuritatem , & fpiritibus , canalibufque occlufis , compa- 
terreftrium quifquiliarum abundantiam , ctus reddatur. 
Orichalci praparandi ratio, && Modus. 

eum. 

Corpus 
Minera Plumbi , ejufque conditiones. 


6g 3 C^ 


