
LIB.X. DE FODINARUM CONDITIONIBUS. 
Cap. X. tanus mulieri cuidam profundum vulnus, 
per verticem capitis acuto cultello infli- 
&um fuiffe, quz fomnolenta pluribus die- 
bus quievit , & tandem obducta cicatrice 
minimé deactione animali conquefta , ite- 
rum domeftica negotia obivit ; Sed cum 
tranfacto octo annorum fpatio maligna fe- 
bre oppreffa decefferit, curiofi Chirurgi, | 
aperto cranio, inter duram meningem, & 
cranium, mediam partem cz/re//i , quo olim 
2 39 
converti. Ceterum antequam vena ferri ex- 
coquatur, diligenter eft examinanda , num 
ferri dives,vel inops effe poffit. Itaque fumi- 
| tur zineraferrz alicujus noti ponderis, que 
in minutiflimum redacta pulverem fupra ta- 
ulam eneam fubtilem collocetur , pofito 
fubtus magnetis frufto, quod dum paulatim reri quas 
movetur, grana ferri magnetis motum fe-^75 ^ 
&antia , à terra feparantur , & hacfacilera-»i»ane. 
tione quantitas ferri in vena contenta co- 
Olfervatie 
da t2 fufio- 
ne ferri. 

l 
| 



fuerat vulnerata , rubiginofam invenerunt. | gnofcitur. Hodiein Germania bifariam fer- 
Interbruta animantia nullum eft, quod tan- | rum preparatur; primó ex quibufdam lapi- 
topereferro delectetur , quàm Jfrutbiocame- | dibus elicitur ; fecundó ex terra rubra ferru- 
Jus: hzc enim volucris, obje&o clavo, vel | gine quafi lzfa excoquitur,quod opusin Si- 
clave ferrea, uti Melitz non femel expertus | lefia peragitur.Przterea funt etiam nonnul- 
fum, illico fitobvia, & nonfecus, ac canis|li in Germania, qui ex magnete optimum 
vifo panis frufto, ferrum apprehenfum avide | ferrum eliciunt. Animadvertendum tamen 
deglutit, digeritque, cujus caufam alibi red- | eft, quod variis laboribus fe exercent illi, qui 
dimus. Hoc quidem à veritate non eft alie- | precipuz bonitatis ferrum excoquunt, di- 
num , nempe cimices ferri odore fummopere | verfis laboribus corpus fatigant , qui circa 
dele&ari , nam ferrum loco infixum , in quo | venam ferri difficulter fufilem , & zrofam 
nidulantur, pauló poft omnes quafi concor- | verfantur; qui modi apud Agrzcolam legendi Agricola, 
des illud ample&untur. Preterea non de-| funr. Si jamad temperaturasferri animum 
funt vegetabilia, quz amicitiam ferri dili- | convertamus, ferrum recotlum , & àfcoria di- remi o- 
gunt, & hac de caufa fuper mineras ferri fz- | ligenterfeparatum, duritiem non vulgarem 1/"/i ve 
piffime crefcunt: Inter has plantas fais po- | adipifcitur. Artifices tamen in officinisco- 
tiffimum fylveftris, & Erytbrodanum recen- | lorem candentis ferri primo obfervant , de- 
fentur, quoniam quadam qualitate ferrea | indeliquorem juxta intentionem eligunt, 
Strutbio cur 
ferro dele- 
&atur. 
Cimices fer- 
vo deledian- 
Tur. 
"Amicitia 
ferri cum 
plantis. 
infignitz, non folum Magneti confervando 
conferunt , uti in 47e Magnetica oftendi- 
mus, fed & in cineres redactz , & fornacibus 
utferrum in illo extinctum , duritiem, vel 
mollitiem nancifcatur. Quando igitur vio- 
|lentia ignis ferrum ultimam candoris no- 





vitratiis inditz, fedimentum quoddam fer- | tam acquifiverit , vocant argeutum, &tunc 
rugineum in fundo catini relinquunt. Vi-| illud non extinguunt, quoniam confumere- 
ciffim funt aliz plantz , que naturzferrez | tur : atfi croceo colore, velrubro tingatur, 
penitus adverfantur, idque de ocymo Gaz- | ferrum rofeum , velaureum dicitur , & tunc 
dentius Merula pronunciavit. Pariter fer- | liquoribus merfum, durius efficitur. Hodie Tewe»- 
Diff» rum Mercurio, Auro, & Argento nulloami- | in officinis quadruplex ferri tintlura obferva- fen 
ferr ? "" . citiz vinculo conjungitur , cum illis diffi- tur: prima colore eft albo, quz nimis dura vaia i»- 
cillimé copuletur, & propterea catinis fer- | eft : fecunda flava, qua offa , & lapides fcin- "ev 
reis officing mohnetarie quidquam przdi- | duntur: zerziaexpurpureo,& ceeruleo mixta 
&orum metallorum adhzfiffe opifices nun- ad fecanda ligna idonea: q4277a eft nigra, 
quam obfervarunt. |quz nimium mollis effe perhibetur. Ex al- 
$ LI | tera parte ponderandi funt liquores , in qui- 
Ferripreparandi & temperandi ratio. bus ferrum, candefactum pro varia tempe- 
Narrat P/zius , quod in Cappadocia ho- | ratione, extinguendum eft. Multa flumina 
mines non multis laboribus fe exercent ut | ad ferri temperazuram apta celebrantur ; hac 
copiam ferri habeant, quandoquidem certo | de caufa ferrum in Norico fcriptis veterum 
flumine terram perfundunt , & ex illa terra | fuit commendatum; hujus conditionis funt 
ferrum producitur, tanquam à fornacibus | Biblis , Taraffius, Salo , à74//zo Chalybs , & 
prodiret. Similiter habitantes fupra Amar- | ab aliisIberus , unde Iberz loricz pro fortis- 
canum Hyberniz Urbem, haftam ligneam | fimis apud Horatium leguntur. De Salone 
inftagno quodam defigunt, & poft aliquot | fluvio Martialis fic cecinit : 
E menfespartem haftz luto involutam in opti- | Quam flutlu tenui , fed inquieto 
sin f i him ferrum degeneraffe reperiunt: pars in | Armorum Salo temperator ambit. 
rum z»- aqua merfa Cos evadit, & quz fupraaquam , Pariterin Italia amnis Comum interfluens, 
*""".. remanfit,propriamligninaturamfervat. fic| & Lambrus Mediolanum hac eadem przro- 
inInfula Hyberniz pariter circa oppidum | gativa gaudere perhibentur, quapropter de 
quoddam lapis invenitur, qui fimplici com- | hoc poftremo flumine fic canitur: 
Ariftoteles. buftione in ferrum vertitur. 4riffozelestalem || Necnifi duratum Lambro tboraca volebam. 
ferripraparationem affignat , dicens, vehe- | Virgilius quoque de gladio Tura; in Stygio visgiius; 
menti virtute ignis ferrum more aliorum amneoptimetemperato verba faciens ceci- 
metallorum fundi, & multam fcoriam fepa- nit hunc in modum: 
rari, ficque ferrum purius , & durius reddi,| Ezfis,quem Dauno ignipotens Deus ipfe parentà 
& reiterata operationeferrum in chalybem | Fecerat, C) Stygia caudentem tinxerat ed 
um 
Gaudent. 
Merula. 
Plinius. 
Martialis, 

1 


