










240 
Sec 1V. Cum igitur in ferro interdum mollities , & 
aliquando durzries defideretur , erunt affi- | 
gnandi modi, quibus utrumque facile afle- | 
quipoffimus. G/aucus ille Samius , qui fer-| 
ruminandi artificium invenit, referente! 
candefaciunt , donec plumbum in fumum |vear, aliud acetum fuperadditur , quo exfic- 
Suds. $5]; ferrum ,quod molle effe voluit, oleo, 
Experimen- & quod durum, aqua extinxit. Nonnulliad! 
7^ "^ communicandam ferro mollitiem , plum- | 
bum in cavitate ferri collocantes , torum | 
abeat,'& hoc opus toties repetunt, donec 
ferrum inftar cerz mollefcat. Praterea fer-| 
rum fzpius candefactum, & perfe refrige-. 
ratum mirandum in modum tenerefcit : id. 
experientia docet in filisferreis, quz ignita, | 
.  &perferefrigerata, mollia , & ductilia eva-| 
E Rud d dunt. Aliiin fucco malvz, aut fabarum can- | 
tum ? fuccis dens ferrum extinctum, inde molle extra-| 
berbárim. hunt. Alii ferrumoleo amygdalarum ama- | 
rarum liniunt, illudque cera cum Affa fce- | 
tida, & modico falis Alkali mixta coope-| 
riunt, & totum nitro, & luto ex fimo equino 
involvunt, & in igne carbonum per noctem | 
relinquunt , indeque ferrum tractabile, &| 
molle habent. | 
Praterea ferrum diligenter elaboratum 
mollius, & durius, juxta operantis intentio- | 
nem temperari poteft, cum aliam tempera-| 
turam enfes , aliam limz , aliam arma in tu-| 
Aleru:; telam parata expoftulent. 4/Zer'us tradidit, | 
ferrum acrius fieri temperatura fucci rapha- | 
tii, &aquz lumbricorum terreftrium , quod 
Pot. experimentorefpondere negavit Porta. Ez- | 
Epfss tem- fes igitur tali indigent temperatione, ut ner- | 
Po2"^- vofaexilitate fint prediti , nedum punctim| 
A feriunt, rumpantur : fimiliteracutam aciem | 
pofcunt, ut czfim feriendo fecent ; quapro-| 
pter oleo, & butyro enfis corpustempera- 
tur, acies ver acribus extinguitur, ut in cz- | 
dendo robur, acquirat : & hoc opus, monen- 
te Por;a, vel canalibus ligneis , vel laneis, 
pannis madidis opifices affequuntur. Sca/.| 
prum vero ex eodem Porza,pro ferro inciden- 
doin uftrina rubefiat, & quando in ipforu-| 
bicundus rofz color apparuerit , in aqua ex- | 
tinguatur ; deinde fecundus color fulvus | 
expectetur, & denuo in aqua mergatur. 
Item adfcalpenda marmora ferrum ex opti- 
mo chalybe paratum , & ignitum , appa- 
rente rofeo, velrubeo colore, aqua made- 
fiat, moxremotum, apparente colore aureo, | 
Lim«ten-turfus aqua mergatur. Lima ita temperanda | 
Pa- eft, utaliudferrum commodélimare poffit: | 
Sumaturergofuligo fummitatum cornuum, | 
velungularum bovis, portio vitri triti, & fa- | 
lis communis , & omnia aceto mifceantur,/! 
deindehac miftura lima imbuta , igne can-| 
defacienda eft, pofimodum in aceto, vel uri- 
Hanipifea- na , vel aqua frigida illico extinguenda eft. 
"Alia ferri 
gempera- 
anenta. 
J 
i our Hamus pifcatorius fimili indiget tempera- 
ps, tione, ut pifcium morfibus minime flecta- 
phlelero- tur ; viciffim ferrum pro p//eletomia mollem 
Min temperaturam exigit , ne in operatione aut 
MUNDI SUBTERRANEI 
riz, quia tenues funt, fortem temperaturam 
non requirunt. 
Poftquam ex ferro purgato , & diligenter 
temperato varia inftrumenta , vel arma fue- 
'xint fabricata , nonnullis iconibus , aut c/a- 
racleribus infigniri folent : idcitco ad hoc 
peragendum opus , pyrites aurei colorisin 
pulverem redactus , per diem naturalem in 
aceto maceratur,& vafe igniadmoto,utfer- Chabbi 
quomodo li- 
Tera inci- 
dantur. 
cato, materia vitreis organis diftillatur in 
liquorem, quo icones, vel litterz ,in quovis 
ferreo inftrumento defignantur, quz prima 
facienigrz apparebunt, fed ficcatz, & pan- 
nolineo fricatz, aurez confpicientur. 
Multi occafione extinctionis ferri in va- 
riis liquoribus, & ejustemperaturz, ferrum, 
& natura , & artificio in cuprum maturari 
poffe arbitrantur. Sed advertendum eft, 
quod ferrum à natura non ita excoquitur, ut 
£s evadat, quemadmodum $caZiger in fuis 
Exercitationibus optime probavit. Przterea 
errum merfum in aquis vitriolatis , tum na- 
turalibus, tum exarte paratis diffolvitur; & 
quoniam hujufmodi aquz vitriolum parti- 
cipantes, zs etiam , five cuprum continent, 
ideo materià ferri folutà, in fundo harum 
aquarum cuprum reperitur , quod ex ferro 
non generatur , fed potius beneficio ferri 
precipitatur. 
Chymici ad folvendum ferr«m utuntut 54 c5;- 
aqua valenti rubea, quz ex quadrante vi- 7c $e 
trioli albi, ex feptem unciis vitrioli Unga- rad 
rici, triente falis , & femiuncia aluminis 
conftat. Verüm Pandulpbus Anglus, qui de ' Pasdul- 
Foffilibus fcripfit, ferrum raelle reftinctum P 
.melius liquefieri retulit. Denique ferrum 
ri, & ftanno permifcetur, fed agreftius , & 
fragilius redditur. 
Atque hec ex variis Auctoribus collecta 
fufficiant. Qui plura artificia defiderat, qui- 
busferrum purgetur, nec nonauro,& argen- 
totegatur, z/:mum Librum confulat, qui ho- 
rumarcanorum longam feriem recitabit. 
$ III. 
De Ferrifodinis Hug , vulgo Elba , que 
maris Tufct infula eft. 
Uti nullum metallum adeo humanis ufi- 
bus neceffarium eft, quàm ferrum , ita quo- 
que nullum eft, quodubique feré locorum 
majori ubertate proveniat ; ita ut vix in 
Orbe Regio comperiatur , ubi id non przfto 
Scaliger. 
|fit: adeoque provida Natura id ubique eo 
fine obvium adeffe voluerit , quod in huma- 
na Oeconomia nil (ine ferro confici poffit. 
Hincltalia, Germania, Francia, Belgium, 
Hifpania , Polonia, Afia , Africa , America, 
uti Geographicz Relationes docent , ferri- 
fodinis plenz funt , ut proinde fuperfluum 
ducam , hoc loco ampliorem ferrifodina- 
rum Orbis terrarum catalogum attexere. 
Dicam folummodo in Infula //va tantam 

za. — fleCtatur, aut rumpatur. Item fz/ces herba- 
effe ferratarum minerarum copiam, uttota 
In- 
