







24 MUNDI SUBTERRANEI 
trinfecé dulcis eft primo, & dataopera, in- 
tra concamerata, ut vocant, fodinarum falis! 
receptacula, quas /lantias vocant, derivatur, 
ubi ex falimge minera dilutione tota in aquam | 
falfam convertitur, & ubi jam fale fatis fue-| 
rit imbuta, dictorum inftrumentorum be-| 
neficio ad cocturam foras extrahitur. $i| 
vero extrà aliquis aquz dulcis defectus oc- 
currerit, tum glebam [alinam in coriaceis fac- | fa//amicum fpiritum, & oleum, in extrahen- 
cis in frufta comminutam foras extrahunt, |dis rebus, morborumque cura przftantiffi- 
& deindeadlocum, ubi aqua dulcis fuppetit| mum. Obfervatum quoque fuitáfofforibus rene 
eve&tam , eidem , ad eam fa/e imprzgnan- fub certo annorum curriculo fodinas »ovo7,,, sj, 
dam injiciunt, & ad cocturam confervant; | /a/e repleri , decujus rei veritate nemo du- repleusur. 
ubi veró aqua dulcis fubterraneam fodinam |bitare debet , quemadmodum alibi in hoc 
falis tranfit, uti Salisburgi , ibidem majori | Opere oftendimus: fi enim metallorum 
compendio extractam jam , & przparatam quorumcunque tandem, lapidumque fodi- 
inculinam falinariam per canales coquen- nz jam exhauftz fucceffu temporis nova 
dam ducunt ; ubi fubinde aqua falina multa- |fcetura repleantur, quanto magis Salisfodi- 
rum orgyiarum profunditatem habet. Re- nz? Cüm enim halitus falini ex intimister- 
fert Baronius in fuis Annalibus, in hujufmo- |rz vifceribuscontinuo expirent , hinc ubi- 
di fabterraneis falinarum aquarum ftagnis cunque corpus confimile, & homogeneum 
Cip bu- Anno 1 260, ni fallor, integrum humanum reperiunt,ibi frigorecondenfata corpufcula, 
aqua falini, Corpus inventum fuiffe, quod nullam pror- mox magnetica quadam actioneuniuntur, 
jventum. Íus corruptionem paffum erat, adeo recenti, unde cum tempore novum [alis incrementum 
& nivea carne, tam vivida oculorum acie, | emergit. 
4 
4. 
Set IV. nem in filtro nil fereremaneat prater dimi- 
dium unciz , quz inftrumentis adhzfit, id 
eft, nil fere pereat. A/terum eft varie colora- 
tum, &nuncfübrubri, nunc violacei, nunc 
obfcuri coloris reperitur , quod tamen uti 
vifcofum eft, & fulphureum odorem prodit, 
ita paffim relinquitur. Ex primi generis fa- 
lefeextraxiffe refert fodinarum prafectus 
Spiritus 
bal[ataicus 
Salis. 

Daronius. 
utvitam mentiri videretur, ac proinde Mo-| In Auftriacis falinis, ut fciant , quando jpitsmei- 
nachii ob eximiam réi raritatem Duci obla-| aqua dulcis fale diluta [uffcienter falfa ad co- 1 las 
tum , qui iftiufmodi delectatus fpectacu- &ionem apta fit tali utuntur experimento: sali [ufe- 
lo, dum illud intra Gazophylacium con-| Lignum durum in formam pyri torno Hur lde e 
dit, tunc illud ari veluti inaffuetum , fta- | aptant, ut in fg. A patet ; intra cujus umbili- s 
tim in falinum liquorem defluentibus car- 
nibus, refolutum fuiffe dicitur. Sed jam ad 
Scopum. 
Sunt in Auftria Superiori propeTfchlen, 
Halftad,& Traunkirchen montes editiffimi, 
intra quorum uterum lacus , & ftagna tum 
omni mineralium aquarum genere,tum po- 
tiffimum fodinis fa/s confertiffimi , que fu- 
pra memorato modo in aquas dulces deri- 
vatz , in falfam degenerant lympham , quz 
deinde per canales in fartagines falinarias| 
derivatur. Scribit fupraciratus Pater, ex cum nonnihil plumbi infunduntin O, tan- 
monte, quem .fidlberg vocant , aquam tum nimirum , quantum fufficit ad hoc, ut 
hancfalfam ad quatuor milliaria Germani- |mergatur in falfa aqua ufquead petiolum V, 
ca ad fartaginem ufquejuxta lacum fitam, qui fi meditate fua extra aquam natet, ju- 
inlocum, quem €üngmoatf vocant, per|ftam oftendit , & fufficientem aquam ad 




tat 

iudic. 
24 millia canalium fibi invicem innexo-|coquendum ; fi plus mergatur, vel minus, 
rum, quorum unufquifque decem pedes infufficiens reputatur. Verum cum hzc 
Geometricos longus eft , derivari ; fartagi- praxis nonnullas imperfe&iones involvat, 
nem vero ovalis figurz extribusaliismaxi-|id multó meliori , exactiorique experi- 
mam in latitudine triginta, in longitudine mento expediri poffe exiftimamus , quod 
fexaginta paffus, profunditatem veró habe- |hoc loco Empiriftis communicandum du- 
Amniii ve re non nifi pedem cum dimidio. Ex hifce ximus. ' 
ditus ? $8le. (/5i$ Auftriacos Principes Archiducesha-| Sicage. Primóponderabisaquam,qu 
bere dicuntur in annuis reditibus o&in- | cunquetandem quantitate, quz jam expe epu 
genta millia florenorum Rhenanorum unà;rimento comperta fuit fufficiens ad COCiO- magis con- 
computatis expenfis, quz ad 110000 Flo-| nem. Hoc peracto, tibi pbialam A.B , cum 
Lebetum 
"uallitas. 
a- Imffrumen- 
$ 




renorum millia excurrunt. In dictis Hal.| 
ftadienfibus montibus dap/ex falzs genus re-| 
peritur : prius folidum , purum & inftar 
cryftalli nitidiffimum eft, verum 2/ gemma 
dicitur, quod per ignem Naturz ad tantam 
perfectionem , & maturitatem deductum 
collo oblongo fieri, quz in serum C. ex- 
|tumefcat , à vitri conflatoribus cures, cu- 
[jus Jengitudo A D , ; palmi partem conti- 
|neat, ea prorfus fgure magnitudine quam 
[hic vides. CoZum gradibus quotcunque tan- 
dem, verbi gratia , decem fignetur. Hoc 

ita fixum eft, ut de fex unciis poft folutio- |peracto, infundatur in di&am phialam ar- 
gentum 
