
Mira pro- 
prietas Sa- 
i. 
hoc pacto intra aquam 
pofitam examina,quem 
gradum notet: optime 
autem feceris , fi tan- | 
tum argenti vivi im- | 
miferis intra phialam ,| 
ut intra aquam pofita| 
phiala ad quintum gra- | 
dum fubmergatur. Hoc | 
peracto , vel fignatu. 
rà hermeticà, vel cerà 
A. , orificium phialz 
quam arctiffime clau- 
des : & habebis Inftru- 
mentum infallibilenon 
tantum ad fufficien- 
tiam coctionis explo- 
randam aptum, fed & 
ad omnis generis a- 
quas, guaztam videlicet fa/is contineant, ex- 
plorandas, mire opportunum : hoc enim in- 
tra falíà aqua repletum vas impofitum , fi 
przcife ad quintum gradum fubmergatur, | 
jam certus fis, aquam concoctioniaptam :fi | 
veró infra quintum gradum fubmergatur, 
id plusSalisaquam tenere indicium eft: fij 
vero fupra quintum gradum fubmergatur, 
id proratione fübmerfionis majorisaut mi- 
noris, minorem Salis portionem habere fi- 
gnum eft. A270 luculenter patet , quanto 
enim plus falis aquz ineft, tanto minus fub- 
mergetur in ea pondus ; quanto minus falis 
aquz inextiterit : tanto ponderofum corpus 
plus in ea profundari adeo certum eft, ut de 
eonemo dubitareaut poffit aut debeat;& pa- 
tet in navibus, quz in Tybri plus mergun- 
tur, quàm ubi mari concredita fuerint, ibi 
enim fubinde ad tres;aut quatuor palmos ob 
marinzaquz ex falfugine denfitatem altius 
attolluntur. Experieris quoque , fi hoc In- 
firumentum aquz dulci purz impofueris ,.| 
videbis id quafi totum tectum iri, quia uti 
aqua eft puriffima , & fubtiliffima, ita quo- 
que pondus phialz finerefiftentia quafi fun- 
dum vafis, in quo aqua ponitur , petet. Sed 
hzc in primo Tomo fufius deduximus. 
Hoc loco non modicum dubium ab Ha- 
lurgis mihi propofitum fuit : Cur agua ad con- 
coctionem apta , medietatem quandam fedletur, 
itaut non nimium fal[a fit , ueque minus, falfa, 
nam uti fupracitatus Pater Joammes Eiffert 
mihi fcribit,experimento conftat, fi fruftum 
Salis folidum quantumvis magnum dulci 
aque injeceris, ea ramen non plus indeat- 
trahet , quam neceffarium fit ad concoctio- 
nem, itautaqua, fufficienti falfedine imbu- 
ta, veluti naufeabunda , ab ulteriori attra- | 
Ctione ceffet , adeoque fruftum impofitum 
integrum remaneat. Quod ut folvatur, Di- 
co, hujusreirationem aliam non effe, quam 
quod aqua non plus, aut minus appetat de 
Sale, quam quantum requiritur ad falfedi- 
nem fodinz primigeniam , & nativam, à 
nia 











LIB.X. DE FODINARUM CONDITIONIBUS. 
gentum vivum, deinde| 

25 a 
Natura inufum hominum rali , & tali tem- 
peramento digeftam , quod ubi obtinuerit, 
nil aliud requirere videtur; & experimento zone. 
conftat in pz[ci£us , qui cum perpetuo in fal- n. 
fuginofo mari degant, ex falfuginetamen 
tantum in fe derivent, quantum Natura ad 
fuftentationem eofüm,nec plus, nec minus, 
requirit; quod &-n fale artificiali contin- 
git: Nam fi ab Halurgis, uti referunt, pifces 
recentes in fartagine falinaria coquantur, 
elixenturque, non plus tamen à fale con- 
dientur, quam ad eos edendos opus fit, licet 
totiquanti immerfi in fartagine aque falfz - 
bulliant. 
Sed &hocmirabileindi&islocisevenire 4n at 
dicit, quod aqua falfa adfartaginem, in qua 
coquitur, in vicino locofrigido, ubi in ufum 
Halurgorum aqua dulcis hauritur , adhz- 
reat, & congelafcat aqua falfa, ibidem va- 
rias eafque pulcherrimas fguras formafque ' 
adeo diaphanas acquirat, ut à Cryflal/o vix 
diftingui poffit, & haud fecus acfalgemmz 
nunquam rotunda , fed femper quadrata 
figuraà natura inftru&z reperiantur. Quod casrai- 
veró in illo frigido loco naícantur, alia cau- ^t "i 
fa non eft, nifi quod dum Salinvicinafar-" ^^^ 
tagine coquitur, halitus, vaporefque falini 
elevati, ubi frigidum illum locum incurre- 
rint, ibidem condenfati, in eas, quasdici- 
mus, formas degenerant. uti enim ignis vi 
ab omni terreftri fcoria depurantur fubli- 
matione, ita quoque conjunctos , unitofque 
frigore loci ,non nifiin cryftallinam trans- 
parentiam coagulari neceffe eft. 
Additur, eodem loco casdidz COrpora re- Sacbarea 
periri, ita à Natura elaborata,ut à facchareis ^*/^* £e 
bellafiisdiftingui non poffint: Cujus reira- e 
tio alia non eft, quàm quod vapor cum ter- 
reftribus adhuc, nitrofifque quifquiliis infe- 
€us fit, uride frigido in loco condenfatus, 
nonin diaphanam, fedopacam fübftantiam 
candidam degenerat, r 
Eft ab hujufmodi Salinis non proculre- mydriaar- 
mota Hydria , Argenti vivi fodina , de qua£"" ve 
tametfi in Capite de Zrgewto vivo multa" 
egerimus, quia tamen fupracitatus Parer de 
multis non ita paflim obviis, quz de hujus- 
modi fodina obfervata fuerunt, certiorem 
mefecit, ea hocloco opportuné inferenda 
duxi. In Hydria,»guit, octo milliarium fpa- 
tio Labaco diffita, argento vivo feracifima, 
& maximorum redituum fodina Archidu- 
cum Jurifdictioni fubdita fpectatur, de qua 
memoratu dignum referunt , dzmguscufog Demener 
montanos quàm frequentiffimó ibi fpectari, P 
felicefque fe credunt foffores ,Íi eos audie- 
rint, & communis opinio eft, ibi folüm ejus- 
modi dzmunculos, ubi divites venz funt, 
reperiri, audiunturque frequenter laborare 
malleo, czterum invifibiles. Blafphemos, 
jurantes , fiftulatores, feu quofvis fceleftos 
non patiuntur; unde folent foffores fuper- 
ftitiofi indies ollulam cibo refertam certo 
ratione 
dignuta. 


loco illis exponere, & quotannis togulam 
Hh a rübram 



















































































