














268 
SEgCT 
MUNDI SUBTERRANEI 
II. 
10 
DE LAPIDE PHILOSOPHORUM. 
CAP 
Und. I 
Quid fit Lapis Philofophorum , quiduam Elixic feu Tintlura. philofophica , & an ejus 
ope verum. & naturale aurum arte produci po[sit. 
Ix ullum, uti füprà meminimus, in 
Phyfiologia argumentum tot,tantif- 
Cap. Y. 
varietate difcerptum , (quibus intricato op- 
pofitionum fune fefe nunc in hanc, nunc 
in illam partem trahere, litein hunc ufque 
diem pendente, contendunt) quàm hocde 
Chryfopgiathema fané curiofiffimum reperi. 
Ego fané ultro citróque fingulorum ratio- 
nes penitius ponderans, quid fentiam eo 
quo par eft candore aperiam. Quod dum fa: 
cio, non cum pfeudochymicaftris rudi, & 
illiterato hominum genere, fed cum Philo- 
fophis mihi negotium effe, Lefor fibi per- 
fuadeat. 
Quatuor principales circa awriferam ar- 
tem fententias reperio. Prima eorum eft 
qui Chryfopceias artem 23/9 putant. Se- 
cunda eorum , qui exMineralium metallo- 
rumque glebis arte feparant, quàm Mera7- 
lurgiam vocamus, de qua in precedenti Se- 
&ione multis variifque proceffibus egimus ; 
& de hac nulla prorfus eft difficultas, cum 
iftiufmodi aurum, argentumque primüm 
in humanz negotiationis commercio lo- 
sehifisa cum merit obtineat. "Tertiam fententiam 
Chryfopia. Theologi potiffimum tuentur, qui afferunt, 
aurum quidem pofle produci quafi verum, 
quod tamen pro vero non liceat vendere 
zquali pretio, quo verum venditur, neque 
in medicinis illud adhibere licitum effe, 
quod nos impofterum Sophbi[licum appella- 
bimus, fitque, cum auro, &argento aliud 
quodpiam metallum conveniens adjungi- 
tur , unde per artemtertium quid refultat, 
& füb auri nomine venditur, eoque Collybi- 
ftzutplurimum utuntur , quam & /egam vo- 
"lcymia cant. Quarta. fententia propria Alchymi- 
io: ftarum eft, qui arte Chymica auram non fo- 
posiam pre- lum verum , & genuinum , fed & naturali 
mi ^ multó nobilius , excellentius, puriufque 
produci poffe exiftimant. Nos media via 
incedentes , neque /1euco7uioz ddwauloy, ne- 
que etiam eo modo id fieri , quo Alchymi- 
ftz illud produci poffe exiftimant, afferi- 
mus. Quod ut oftendamus, primó de Za- 
pide Philofophico , circa quem totus con- 
troverfiarum cardo verfatur , cujus ope me- 
tallica corpora imperfecta in aurum , vel 
argentum pro medicina rubri, vel albi ra- 
tione tranfmutari, tingi, & per projectio- 
nem in infinitum multiplicari poffe affe- 
runt. 
Diffcultas 
bujus ar- 
gunenti. 
& Sententia 
de Chry[o- 
paia. 
Metallur- 
£ia. 
| que, tamque acribus Auctorum veli- | micis, magnum in Arte myfterium , & uni- 
tationibus exagitatum, tanta opinionum | 
| humanum validum in fuo vigore confervat, 
Lapis Philofapborum. 
Lapis Philofopberum definitur ab Alchy- Defvirie 
Lapidis 
, pn A Philofo- 
verfalis Medicina, quz non modo corpus pia. 
ilzfumque priftinz fanitati reftituit , fed 
| etiam metalla imperfecta depurando, deco- 
|quendo, & nativum colorem miniftrando 
lad fummum finem , quem Natura intendit, 
ibrevi temporis fpatio in purum aurum, ar- 
|gentumque tranfmutat in infinitum multi- 
iplicabile. Alii talem ei definitionem affi- 
'gnant : Lapzs Pbilofopborum eft puriffima, fi- 
ixa , & fimpliciffima fubftantia metallica, 
quz fupra metalla projecta infinita quanti- 
tate, illa in verum aurum autargentum con. 
vertit,& humanum corpusin fuo vigore con- 
fervans;vel,qui metalla à Natura fummé de- 
pravata , frequenti folutione ad fecundam 
generationem perducit. Hocalii E/ixr vo- 
cant ; alii 772luram , que omnia metalla in 
aurum, argentumque fubftantialiter tingit, 
ita ut fi mare foret Mercurius, illa univer- 
fum füperjecta Japidis Zenedicli, ut vocant, 
medicina, illud fit in aurum, argenrumque, 
pro lapidis rubei , aut candidi rationetrans- 
mutatura, juxta illud Augurelli: 
Ipfius ut tenui projetla parte per undas 
JAEquoris, argentum fi vivum tunc foret equor, 
Omue vel immenfum verti mare palet in au- 
j rum. 
|Ita dicunt /faacus Hollandus , Paracel[us, Vil- Y Holla- 
lanovanus , quibus dici vix poteft, quantum e 
fe recté fentientium Philofophorum ludi- villanovan. 
briis fannisque expofuerint. Quod veró hoc 
merum figmentum fit in fequentzbus amplis- 
fimé dicetur ; ut proinde haud incongrue, 
uti ex definitione patet, Lapidem, my/ferium  Lapisphi- 
dixerint , cum revera totus , &feníu, & re "/p»rw» 
z E : - mylicus e 
myfticus dici poffit , veterefque Philofophi fairus, 
prorfus aliud per iftiufmodi lapidem, E/x;r, 
"Tincturamque intellexerint, quàm, id quod 
moderni Alchymiftz fibi imaginantur. Mi- 
rum & illud eft, huncomnium penérerum 
fimilitudine defcribi : hunc enim vocant varia swo- 
Colum, chryfofperma, femen auri , terram Lene- meclatura 
ditlam , aquam vivam , aquam vite ,aquam ftc- » 
cam ,lignum vite , frgillum Salomonis, ignem 
Nature , Lac virginis , Mercurium Philofo- 
phorum , Draconem , Aquilam , Corvum , Laton, 
Elixir, oranium morborum medicamen- 
tum , dequo qui bibit, non moritur, & fimi- 
lia partim ridicula , partim irreligiofa, qu 
omnia, netot nugis diutiusimmorer , vide 
in 
Augureli. 


