

LIB.XI. DE LAPIDE 
Cap. V. vetere poterit , quicquid Alchymiftz de' 
fuo colefti, & fapranaturali Elixiris virtute, 
& efficacia, quz in rerum natura non eft, e£- 
futiant. O ftupidum genus hominum! dum 
Lapidi fuo eam operandi virtutem attribue- | 
re, idque efficere temerario aufu conten-| 
$4; 4l5- dunt, quod unanimi omnium Philofopho- | 
mifeint GEL SC : : : 
nim (jjj. Tut ftudio jam à bis mille annis, & amplius 
dspoca- quzficum, difputatumque de /fíaito fuit, ar- 
wnaus- gumentum, inquam , ab altiffimis ingenio- 
rum phoenicibus tanto tempore agitatum, 
& in hunc ufque diem lite pendente nec- 
dum decifum, ipfi Lapidisfolius imaginarii | 
perfectione fe conficere poffe glorientur.| 
Rr4'^ Annon fciunt iftiufmodi Nature everfores, | 
35 fubtilio » Á dA 
xs fpiirus Nullam in rerum natura fübftantiam ignis 
fuimz»- opeita in infinitum fubtiliari poffe, quin 
ww 4. tandem in purum-a&rem omnibus evane- 
quantitate fÍcentibus fpiritibus defcifcat aut evanefcat; 
171": erefertim in mercutialis aquz fubtiliatio- 
ne,quam fi in cujufcunque tandem firmitu- 
dinis, & foliditatis vafa Hermetica, vel qua- 
NW cunque luti fignatura claufa conjeceris; di- 
ouxtum ita . 7 
depu CO tamen fieri non poffe, ut fugaciffimus 
pei quin fpiritus folità fuà aftutià, vel peripfos poros 
eceit elapfusnon exfpiret: quod Zfaacus Hollandus 
adu re. celebris Alchymifta in fuo de Lapide Philo- 
1C Holag, fophorum libello fateri non erubefcit : $7 
tintlura , inquit , ad quartum exaltation gra- 
dum pervenerit, ad tantam devenit fübtilita- 
zem, ut nullis amplius repagulis contineri queat; 
im) vitrum cuju[cunque tandem , etiam decem 
digitorum crafftieh , ac adamanting duritiei, 
continere eam non po fit.- Siitaquead quartum 
gradum fubtiliata contineri non poffit; quid 
dices de tin&ura ad decem , centum , mille 
gradus exaltata : An nefciunt hi, quo plus 
aurum depuratur , eo plures abauro portio- 
nes decidere? Cüm nihil in rerum natura 
fit , quod ita fublimatione depurgari queat, 
quin femper aliquid depurgandum rema- | 
neat, donectandem quafi ad nihilum redu- 
catur , ut experientia docet in cohobationi- 
bus per diítillationem frequentiffimé repe- 
titis , nifi tamen Alchymiftz materiam 
fuam ad fimpliciffimum corpus reducere 
ftudeant; quod uti fieri non poteft, ita fupi- 
nz ignorantiz rerum naturalium merito 
fuo convincuntur. 
Undé ex histam luculenter oftenfis, clare | 
patet, Zapidem hunc auti in infinitum multi- 
plicativum, purum putum defultoric imagi- 
nationis figmentum effe. Quem enim quz- 
fo, Alchymiftz affignabunt, qui hujus expe- 
rientiam fumpferit ? neminem fané , nifi 
mendaciffimum , ne dicam mendiciffimum | 
impoftorem. Addehifce,quod fieri non pos- | 
fit, ut hujufmodi tinctura humano ingenio | 
Paracclfus confici. poffit , vel ipfoatteftante Parace/[o, | 
defi. Libro de Tranfmutatione metallorum; ver-| 
? ba ejusad longum cito. Per bominem, inquit, 
impofssbilis efl elementorum , videlicet in arte 
magna [eparatio, que licet appareat, none[l vera 
zamen , quidquid de Kaimundo Lullo dicatar, 
Nullum vas 
capax eid 
diritus fub- 
ailifmi. 
PHILOSOPHORUM. 287 
€ de dinglico fuo molli aureo , vulgo Rofeno- 
bili, quod falfo fabricaffe putatur ; babet enim 
ipfamet natura in femetipfa proprium fepara- 
torem, qui quad feparat » iterum conjungit abs- 
que ullo bominis auxilio, novitque omnium o- 
ptimé uniu[cujufque propertionem elementi, 65 
uon bomo; quidquid fcribentes erroneis [uis fri- 
volis , falfifque proce fibus , recepti[que de vola- 
11i fuo boc auro (uti paulo antéoftenderat) 
Lullus , Ricardus Anglus , Rupicilfa , crafizs [uis 
erroribus fabulantur. Cui jam in hac arte 
credendum eft? Paracelfo , an Alchymiz 
primis coryphzis ? certe neque hos , ne- 
que illum artem penetraffe , neque quid di- 
cerent , fciviffe, fi dicam, certo & opti- 
mo fundamento me affirmaífe ; nemo ne- 
gaverit. 
Sed procedamus ad pondus, numerum, & | zoo a4 
menfuram, exactiffimamque proportionem, ris 
adquam Lapidem fabricari debere afferunt; deri- c 
quam quidem proportionem , uti folus Pre 
DEus OPT.MAX.rotius Nature Archi- »»pertis- 
tectus, qui quzliber naturz mixta quomodo 4" ver. 
in amici conjugii confortium copulentur, 
novit, ita ab omnihumani ingeniiinduftria 
quàm remotiífima effe quis non videt? hanc 
tamen in magni operis fabrica prorfus ne- 
ceffariam effe, omnes fatentur Alchymiftz; 
fed eos ad hanc adzquatam proportionem, 
quz in indivifibili confiftit , arte pervenire 
poffe, nemini fapientum perfuaderi poffe 
exiftimo: Nam (ut Paracelfus loquitur) ft w- Vasaceltiib; 
niusplus, quam alteriusex magni lapidis ingre- de DM 
dientilus acceperis , tunc utique femen in AgPMPI oram 
projetlum fuffacari neceffe eft, ita ubnonu pofíit 
tamdiu vivere, douec à Mercurio philofaphborum 
unitum , igne perficiatur : Sà vero minus acce- 
peris, folut nou poterit omnino , unde ftet, ut are- 
faclumuilfrutiuum adferat. De quo & Arnol- 
dus conqueritur: Si err plus, aut minus ad- 
dideris , quàm natura patiatur , anima fine ullo 
fructu nulla fab fequemte nece[Jaria fixatione faf- 
fecalitur. Idipfum de aqua quoque fentiendum 
eft. ff plus, aut minus acceperis. Szenim plus [um- 
eris aque, materia fupra modum bumida reddi, 
tur 5 fti minus , eam plus equo ficciorem reddes, 
durioremque. Rurfus , fi plus eris adfuerit 
(verbis loquor Parace/ff) , id tin&urz ni- Parscelt 
mium imprimitur; fi parum, corpus palli- 
dum evadet. Item, fi vehementer ignis exi- 
ftat, aduritur materia; fi remiffior, potefta- 
tem ficcandi non habet, nec folvendi , nec 
alia elementa calefaciendi. 
Quid facient in hoc defperato negotio 
miferi Alchymifte? Certe Arnoldus & Para- 
celfus cum modum non invenirent Lapi- 
dem Sifyphéum ad defideratum finem evol- 
vendi, totum proceffüm non humanz ada- 
ptationi,fed folius naturz operationi com- 
mittendum cenfuere : Nam ut Paracelfus 
difcurrit : Novit Natura fuas operationes , & 
elementorum pondera , quorum (eparationes, re- 
ificationes , copulationefque ipfa exequitur als- 
que adminiculo cajufvis operationis , aut mine- 
Plus auz 
minus fur 
jtum de- 
Áiruit opus 
Lapidss. 
Arnold. 

ralis 



