(  218  ) 
met  voorrede  en  aanteekeningen  werd  door  hem  in  1848 
uilgegeven  in  de  Compte  rendu  des  séances  de  la  Commis- 
sion royale  d'histoire  (t.  XIV,  bl.  253-279)  :  Fragment  d'un 
ancien  roman  du  cycle  de  Charlemagne  en  vers  thyois 
{vieux  flamand).  Ons  fragment  schijnt  ontleend  le  zijn  aan 
de  vrije  vertaling  van  eenen  Franschen  roman.  Was  deze  de 
Gwidekijn  van  Sassine  of  een  andere?  De  vraag  is  tôt  heden 
niet  opgelost. 
De  Dietsche  bewerking  van  het  vermaarde  Roclandslied 
was  gekend  door  drie  fragmenten,  het  Haagsche,  uitgegeven 
in  1840,  het  Brusselsche,  gedrukt  in  1851,  en  het  Rijsselsche, 
openbaar  gemaakt  in  1858,  toen  de  Eerw.  Heer  Daris  een 
vierde  fragment  en  wel  het  uitgebreidste  van  aile  (want  het 
bevat  565  verzen),  ontdekte  op  den  omslag  van  een  register 
deroude  collégiale  kerk  van  Loon.  Het  fragment,  geschreven 
tegen  het  einde  der  XIVe  of  begin  der  XVe  eeuw,  werd  aan 
Bormans  overhandigd,  en  gaf  aan  den  geleerden  taalkundige 
de  gelegenheid  om  eene  algemeene  studieover  het  Roelands- 
lied  le  maken  :  La  chanson  de  Roncevaux,  fragments  d'an- 
ciennes rédactions  thioises  avec  une  introduction  et  des 
remarques,  gedrukt  in  1864  in  de  Mémoires  de  l'Académie 
(in-8°,  t.  XVI).  Dit  belangrijk  werk  bevat  de  kritische  uiigave 
van  al  de  Dietsche  fragmenten  van  het  Roclandslied,  opge- 
luislerd  door  talrijke  aanteekeningen,  alsmede  van  de  laiere 
omwerking  der  XVIe  eeuw.  Vôôr  den  tekst  staal  eene  Inlei- 
ding,  waarin  Bormans  d<m  hisîorischen  oorsprong  der  sage 
behandelt,  verder  de  Fransche  bewerkingen  der  XIIe  en 
XIIIe  eeuwen  ,  de  bewerkingen  in  andere  Europeesche  talen, 
en  eindelijk  onzeOuddielsche  fragmenten,  wier  diplomatische 
waarde  en  omvang  hij  bespreekt.  De  uitslag  dezer  vergelij- 
kende  studie  is  de  volgende  :  De  eerste  redactie  van  bel 
