(  353  ) 
eerbied  voor  de  overlevering  der  school  in  het  spel 
geweest;  toegeving  en  eerbied,  die  zeer  kenmerkend  zijn 
in  Verlat's  aard  en  in  eeuwige  wrijving  en  tegenspraak 
waren  met  zijne  machtige  oorspronkelijkheid.  In  de 
Antwerpsche  ateliers  van  de  Keyser  en  Wappers,  in  de 
Parijsehe  werkplaatsen  van  Ary  Schefferen  van  Flandrin 
beleefde  de  godsdienstige  schildering  een  soort  van 
hergeboorte  en  Verlat  nain  niet  aan,  dat  liij  ineenig  vak 
zijner  kunst  bij  anderen  zon  ten  achter  staan.  Hij  schil- 
derde  voorwerpen  nit  het  Evangelie,  omdat  hij  ze  schil- 
deraehtig  vond  en  omdat  het  gebruikelijk  was  dit  te  docn. 
Het  eigenlijk  godsdienstig  gevoel  blijft  overigens  volko- 
men  yreemd  aan  die  stukken  :  de  iust  om  belangwek- 
kende  menschen  te  schilderen  in  dramatische  toestanden 
en  algemeene  menschelijke  geyoelens  te  vertolken  door 
dragers  van  namen,  die  kunst  en  godsdienst  heel  de 
wereld  door  hebben  bekend  gemaakt,  moethem  eersten 
vooral  tôt  dit  werk  aangedreven  hebben.  Later,  vvanneer 
hij  zijn  persoonlijken  stempel  wilde  drukken  op  zijne 
behandeling  van  allemans  stof,  bracht  hij  waarheid, 
menschelijke  en  niteiiijke  waarheid  in  een  vak,  waarin 
conventie  sedert  eeuwen  heerschte. 
Wij  zegden,  dat  hij  het  liet  bij  enkele  pogingen  in  het 
grijs-schilderen  en  dat  na  zijn  Vrachtrijder  hij  het  niet 
weder  beproefde.  Zijn  Mater  dolorosa  van  1866  is  dan 
ook  van  een  gcheel  anderen  trant.  Het  is  een  stuk  van 
Academische  onberispelijkheid  in  teekening  en  uitvoe- 
Fmg;  de  Christus,  die  op  den  voorgrond  ligt  nitgestrekt,  in 
getemperd  licht  en  stille  kleur,  is  een  prachtige  brok 
schildering.  Hij  is  als  in  de  verf  gegoten  met  eene  fijn- 
heid  van  licht  en  schaduwspeling,  die  er  een  genot  voor 
