(  359  ) 
Maarde  vêle  en  belangrijke  werken,  die  hij  voltooide,  de 
hooge  plaats  die  hij  bekleedde,  de  groote  roem  dieu  hij 
inoogstte,  beletten  niet  dat  die  jaren  vergald  werden 
door  velerlei  tegenspoed  en  moeilijkheden,  en  dat  het 
ot  en  zijn  karaktcr  hem  in  dit  meest  glansende  deel  zijns 
levens  meer  zuurs  dan  zoets  aanbrachten. 
Verlat  was  geen  goede  cijferaar;  persoonlijk  had  hij 
weinig  behoeften,  maar  waar  het  zijne  kunst  gold  vroeghij 
nooit  wat  iets  kostte  of  wat  het  o-pbracht.  Zoo  had  hij  hon- 
derd  duizend  frank  verteerd  aan  zijne  reis  in  het  Oosten, 
de  tentoonstelling  zijner  werken  te  Antwerpen,  te  Brussel 
en  te  Londen  liet  hem  een  tekort  van  gelijk  bedrag; 
daarbij  kvvam,  dat  zijn  panorama  van  Moscou  onbetaald 
bleef  en  hem  een  verlies  van  honderd  vijftig  duizend 
frank  berokkende.  Op  korte  jaren  had  hij  zware  schulden 
gemaakt.  Hij  won  echter  geld  in  overvloed  en  zijne  hoop 
om  met  werken  en  sparen  die  financiëele  moeilijkheden 
te  boven  te  komen  was  niet  vermetel.  Maar  de  schuld- 
eisehers  waren  dringend  en  dreigend,  de  middelen  om 
ze  te  bevredigen  waren  onheilbrengend  en  deden  het 
tekort  hooger  en  hooger  stijgen.  In  de  laatste  jaren  zijns 
levens  ging  de  kunstenaar  diep  gebukt  onder  dien  last. 
Zijne  vrienden,  —  en  hij  had  er  vêle  en  edelmoedige,  — 
kwamen  hem  ter  hulp,  maar  konden  hem  niet  redden.Wat 
hij  bezat  aan  eigen  werk,  namelijk  zijne  stukken  uit  het 
Heilig  Land,  aan  onde  kunst  en  andere  hâve,  moest  hij 
in  pand  geven;  hij  moest  daarbij  werken  wat  hij  kon; 
maar  alhoewel  dit  laatste  buitengewoon  veel  was,gelukte 
hij  er  toch  niet  in  den  afgrond  te  dempen,  die  hem  gedurig 
dreigend  aangaapte. 
De  moeilijkheid,  die  hij  met  de  stedelijke  regeering 
24 
