(247  ) 
dora  bedorven  publiek,  bij  onbekwame,  ijdele  en  geld- 
zuchlige  tooneelbestuurders  en  spelers  en  onbevoegdc 
waanwijze  kunstrechters.  —  Neen,  indien  gij  emstig 
kunstwerk  wilt  voortbrengen  ;  want  dan  bereidt  gij  u 
niets  dan  bittere  teleurstelling  voor.  In  de  ii^  eeuw 
hadden  de  Nederlanders  een  begin  van  nationaal  tooneel 
met  de  esbatleraenten  \anEsnwreit  en  een  drietal  andere, 
die  een  handschrift  ons  bewaard  heeft.  Lit  zulke  stukken 
is  in  Engeland  Shakespeare  mettertijd  ontstaan.  Ten 
onzent  hebben  daarna  de  Rederijkers,  de  Renaissance,  de 
klassieke  richting  van  Hooft  en  Vondel  het  nationale  in 
ons  tooneel  gedood.  Bij  ons  is  ailes  slecht  :  stukken,  spe- 
lers, bestuurders,  critiek  en  publiek.  Men  ziet  van  hier 
wat  zulke  afiakeling  onder  de  onmeedoogende  pen  van 
den  nuchteren  Sleeckx  geworden  is.  Het  is  eene  verplet- 
terende  beschuldigingsacte.  En  de  geneesraiddelen  ?  De 
Belgische  Regeering  heeft  «  met  loflFelijken  ijver  »  er  naar 
gezocht,  maar  door  zijn  zoo  duur  premiestelsel  de  kwaal 
nog  verergerd.  En  hier  schandvlekt  Sleeckx  de  premie- 
jacht,  die  onder  zijne  oogen  woedde.  met  meesterlijke 
hand.  In  den  laatsten  (vijfden)  brief  legde  hij  zijne  oplos- 
sing  uit  : 
De  letterkundigen  in  het  algemeenmoeten  hunne  oaverklaarbare 
onTerschilligheid  ten  opzichte  van  het  tooneel  door  eene  warme 
deelneming  vervangen.  Zij  moeten  in  het  Tak  (dat  zij  nauwelijks 
letterkundig  wanen  en  sedert  te  lang  gewaand  hebben,  zoodra  het 
niet  in  verzen,  in  streng  klassieken  verra  behandeld  werd)  het 
belang  stellen,  welk  het  als  het  genichti(:ste  van  allen  verdient 
Zij  moeten  zich  herinneren,  dat  de  prootste  Engeische,  Hoog- 
duitsche,  Fransche  en  Spaansche  schrijvers  dramaturçen  waren. 
om  het  even  of  zij  in  verzen  of  proza,  in  romantischen  of  klas- 
