(  255  ) 
tischen  roman  in  de  19*i«  eeuw,  alhoewel  Balzac,  Stendhal 
(Henry  Beyie)  en  Mérimée  ;om  alleen  Fransche  schrijvers 
aan  te  halen  hem  in  zeker  opzicht  reeds  vôdr  waren  (1); 
maar  Madame  Bovary  is  wel  de  eerste  zuivere  uiting  van 
het  materialistisch  Fransch  réalisme  in  den  roman,  met 
zijne  zinnelijke  onzedelijkheid  en  zijne  opzettelijke  rauvv- 
heid  in  de  woordenkeus.  Nochlans  liet  SIeeckx  zich  door 
de  Fransche  realislen  niet  op  sleeptouw  nemen;  noch 
Flaubert  noch  de  gebroeders  de  Concourt  met  hunne 
Sœur  Philomène  (1861)  en  Germinie  Lacerleiix  (1862) 
vonden  genade  in  zijne  oogen;  hij  had  naar  lien  niet 
gewacht  om  de  nuchlere  werkelijkheid  en  de  ware  men- 
schen  te  schilderen;  veel  meer,  de  overdrijvingen  en  de 
onzedelijkheid  van  het  Fransch  réalisme  en  van  veel 
Fransche  schrijvers  in  't  algemeen  waren  hem  buiten- 
gewoon  hatelijk  i2).  Voor  hem  was  het  gezond  réalisme 
niet  geboren  in  Frankrijk,  noch  met  Madame  Bovary  noch 
vroeger;  het  goede  réalisme'  was  integendeel  in  zijne 
oogen  het  eerste  kenmerk  der  ware  kunst  door  de  eeuwen 
lieen  en  bij  aile  volkeren,  terwijl  het  overdreven  klassi- 
cisme  en  het  even  overdreven  romantisme  mitsgaders 
(1)  Zie,  in  Petit  de  Julleville's  Histoire  de  la  langue  et  de  la 
littérature  française  des  origines  à  1900,  de  twee  belangrijke 
studies  van  Georges  Pélissier  over  den  Franschen  roman  in  Je 
lijdvakken  1800-18o0  en  18oO-1900,  deelen  VU  en  VIII.  ;Parijs, 
Armand  Collin,  1899.) 
(2)  Zie  zijn  slreng  oordeel  in  een  ander  critisch  opstel,  Jacques 
Cazoïte  en  Le  Diable  amoureux,  in  het  Noord-Nederlandsch 
lijdschrift  De  Tijdipiegel  (^878)  verschenen  en  herdrukt  in  zijne 
Volledige  Werken,  deel  X.  [Litteratuur  en  Kunst.  I,  blz.  53  en 
volg.) 
