(  270  ) 
baarheid  in  Zuid-Nederland.  Nergens  kan  men  aldus  de 
ontvvaking  der  Vlaarasche  ziel  na  1830  zoo  goed  gadeslaan. 
In  helzelfde  jaar  i888  kwam  een  gansch  onbekende 
persoon,  een  eenvoudig  en  nederig  soldaat  van  liet 
Vlaamsche  léger,  de  Gentenaar  Frans  Edmond  Lauwers, 
met  zijn  werkje  opdagen  :  MiJ7i  gedenkboek{i),  waarin,  in 
onbeholpen  slijl,  weLenswaardige  bijzonderheden  voor- 
komen  over  de  plaatselijke  geschiedenis  der  Arteveldc- 
stad  en  kleine  verrassende  onthullingen  over  den  oor- 
sprong  van  Minardschouwburg  te  Cent,  het  ontstaan  van 
den  beroemden  vaderlandschen  strijdzang  van  Hipp,  Van 
Peene  en  Karel  Miry  {De  Vlaamsche  Leeuw),  enz. 
Sedert  iang  werkte  ondertusschen  de  oud-burgemeester 
van  Lier,  George  Bergmann,  de  vader  van  Tony,  aan 
zijne  gedenkschriften,  die,  inzijne  opvatting,  alieen  voor 
zijne  familie  en  vrienden  bestemd  waren.  Toen  hij  er 
mij  eenige  gedeelten  uit  voorlas,  was  ik  getroff'en  door 
het  onloochenbaar  feit,  dat  meer  dan  eene  eigenaardig- 
heid  in  den  stijl  van  den  schrijver  van  Ernest  Staas  reeds 
bij  zijnen  vader  bestonden  en  aldus  o\ergeërfd  waren. 
Ook  de  onderwerpen  van  sommige  gedeelten  schenen  mij 
zoozeer  van  algemeen  belang,  dat  ik  den  eerbiedwaar- 
digen  heer  Bergmann  herhaaldelijk  praamde  om  eene 
keus  uit  de  belangrijkste  brokken  uit  te  geven,  hetgeen 
hij  mij  eindelijk  in  1890  toestond.  In  dat  jaar  en  in  de 
twee  volgende  kondigde  het  Gentsch  tijdschrift  Neder- 
landsch  Muséum  drie  uiterst  merkwaardige  reeksen  af, 
bevattende  de  herinneringen  aan  de  Brabantsche  Omwen- 
teling  en  aan  den  Franschen  tijd,  aan  Jan  Frans  Willems, 
(1)  DendermoDde,  De  Schepper,  1888;  264  blz. 
