(  275  ) 
inaar  honderd  meer  te  schrijven  en  le  verbeteren  zijn.  Hel  is  waar, 
dat  er  voor  dat  verbeteren  en  volledigeo  nog  al  tijd  noodig  is;  maar 
ik  heb  de  eerste  tweehonderd  al  met  een  aantal  werken  overzien 
en  denk  niet,  dat  bel  met  de  rest  moeilijker  zal  wezen. 
Docb  op  4  December  1898  ontving  ik  van  hem  een 
laatste  bericht  rael  onvaste  hand  geschreven  : 
Zooâls  ik  u  in  mijnen  brief  meldde,  bad  ik  toen  een  tijd  lang  zeer 
ijTerig,  le  ijverig,  eilaas!  aan  mijne  herinneringen  voortgewerkt. 
In  an'iere  woorden,  ik  bad  mij  overwerkt,  en  de  gevolgen  bleren 
niei  uit,  zo)dat  ik  mij  genooJzaakt  zag  eerlang  van  allen  arbeid  af 
te  zicn.  Die  loestand  is  sedert  de  maand  Juii  (1898)  niet  veranderd  ; 
en  lot  beden  len  dage  is  hij  van  dien  aard,  dat  ik  ter  nauwemood  een 
briefje  schrijven  kan  en  nu  en  dan  een  weinig  lezen.  Te  vergeefs 
poogde  ik  berhaalde  malen  mijne  taak  te  bememen.  Het  gaat  niet 
en,  wanneer  bet  weer  gaan  zal,  vreet  ik  nieL 
Bijna  drie  voile  jaren  leefde  Sleeckx  nog  voort,  zonder 
zijne  gedenkscliriften  te  kunnen  voltooien;  maar,  zooals 
zij  zijn,  hebben  zij  loch  voor  ons  eene  hooge  waarde; 
want  zij  voUedigen  hetgeen  vooral  Vader  Bergnaann  en 
Conscience  over  denzelfden  tijd  hebben  te  boek  gesteld. 
Prachlige  aangrij pende  bladzijden  zijn  gewijd  aan  den 
bangen  nood.  waarin  de  Scheldestad  tijdens  de  Belgische 
Omwenteling  en  korl  daarna  verkeerde.  De  loestand  van 
het  Nederlandsch  en  Fransch  tooneel  te  Antwerpen  lot 
omslreeks  4840  wordl  met  schilderachlige  kleuren  be- 
schreven.  De  lecluur  van  den  minderen  man  vddr  en 
rondom  1830  leeren  wij  er  op  verrassende  wijze  uit 
kennen.  Maar  bovenal  lalen  zij  ons  eenen  diepen  blik 
werpen  in  den  eenigen  kring  der  rijkbegaafde  en  edel- 
geaarde  famille  Van  Rijswijck  vôôr  en  na  1830. 
