(  276  ) 
Conscience  in  onze  hedendaagsche  Vlaamsche  letter- 
wereld  is  geweest.  Ook  hebben  liet  Stéclier,  Van  Guyck, 
Rooses,  Hamelius  en  Segers  gezien  en  gezegd,  met  meer 
of  minder  nadruk,  vooral  Hamelius  (i),  die  meer  dan  de 
andere  buiten  onze  kleine  letterrepubliek  staal  en  aldus 
een  onbevangener  oordeel  gemakkelijker  uitspreken 
kan  : 
Une  claire  notion  des  défauts  de  Conscience  parait  l'avoir 
guidé.  Il  critique  le  pathétique  violent  qui  dépare  beaucoup  d'œu- 
vres  flamandes  (Congrès  de  1867).  Il  défend  un  réalisme  sage  et 
combat  les  préventions  soulevées  par  les  hardiesses  des  réalistes 
français  (Congrès  de  4862)  et  recommande  les  modèles  anglais  et 
allemands  (2). 
Men  gevoelt,  dat  de  sympathie  van  Hamelius  voor 
Sleeckx  en  tegen  Conscience  is.  Ook  Van  Cuyck  en  vooral 
Segers,  beide  leerlingen  van  Sleeckx,  verbergen  dezelfde 
gevoelcns  niet,  al  zijn  zij  zeer  omslachtig  en  voorzichtig  ; 
want  Conscience  is  nog  altijd  de  afgod  van  het  lezend 
publiek  in  Vlaanderen,  dat  vooral  bestaat  uit  de  kleine 
burgerij,  de  werklieden  en  de  buitenlieden  met  hun  kin- 
derlijk  gemoed.  Dit  grieft  en  bekommert  de  bewonde- 
raars  van  Sleeckx.  Zoo  stelt  Van  Cuyck  openlijk  de  vraag  : 
Waarom  is  Sleeckx  niet  zoo  populair  als  Conscience?  En 
ziehier  wat  hij  als  antwoord  vindt  : 
Staat  Sleeckx  te  hoog  voor  het  groole  publiek?  Er  is  wel  iets  van... 
Volgens  onze  bescheidene  nieening  ligt  de  oorzaak  zijner  mindere 
bekendheid  echler  elders.  Wij  zien  in  hem  geenen  kunstenaar  van 
nature,  eenen,  die  schrijft,  omdat  hij   t  ondanks  ailes  niet  laten 
(1)  Histoire,  enz.,  blz.  44o. 
(2)  Sleeckx,  Litteratuur  en  Kanst,  I. 
