(  277  ) 
kan,  en  liever  zijn  bestaaD,  zelfs  zijn  leven  zou  wagen  dan  de  pen 
ncer  te  leggen.  Het  is  cer  door  studie,  door  oefening  en  volhar- 
ding,  (lat  hij  een  man  van  groot  talent  is  geworden,  niet  door  aan- 
gcborene  bf gaafdlieiJ.  Van  daar,  dat  hij  zelden  of  nooit  waarachtig 
bezield  nocli  diep  aaiigedaan  is,  wal  voor  gevolg  beeft,  dat  hij  ook 
zijne  lezers  koud  laat,  en,  inen  weet  het,  de  groote  hoop  voell  zich 
gaariie  getroffen.  Opgeruimd,  vroolijk  zijn,  lachen  is  goed,  maar 
de  menschen  willen  aleens  eenen  traan  wegpinken,  iels  waarvan 
Sleeckx  ongelukkiglijk  het  geheim  niet  van  kent... 
Conscience,  Slci'ckx. ..  De  eerste  is  weeker,  bezit  een  meer 
vrouwilijk  talent  en  vermag  door  de  tooverkracht  van  ééii  enkel 
woorii,  éénen  enkelen  Irek  den  lezer  tôt  in  bel  harte  aan  te  grijpen. 
De  laaiste  is  gezonder,  mannelijker,  en  doet  uw  bloed  warmer 
vloeien  van  levenslust,  doch  dat  is  voor  ons  volk  niet  genoeg.  De 
schrijver  van  den  Leenw  en  den  Loteling  is  een  dweeper,  terwijl 
die  van  Op  't  Ektierlaar  redeneert  en  betoogl.  Conscience  is  IcTcn- 
diger  en  schtiderachtiger;  Sleeckx,  wijzer,  maar  droger  (4). 
Veel  verder  gaat  Max  Rooses  en  ook  dieper  : 
Sleeckx  wilde  elke  Icugen  vermijdcn  en,  oni  volkoinen  eerlijk  te 
blijven,  meende  hij  zijne  mcnschen  zoo  weinig  ongemeen  mogelijk 
te  moeien  kiezen  en  conterfeiicn.  Hij  beeft  ze  dan  ook  opgenomen 
zooals  zij  daar  voor  ons  gaan  en  slaan,  in  al  bunne  hekrompenbeid 
en  ver^cbrompeldlieid,  met  zijn  koel  en  doordriugcnd  oog,  dat  goed 
wil  toezien,  met  zijnen  ontnucbterden  gcest,  die  zich  niet  wil  beet 
laten  nemen  noch  medesleepen  door  wie  of  wat  bel  zij.  En  de 
uitsiag  is  gewee^l,  dat  bij  ons  alledaagscbe  personen  beeft  geschil- 
derd  met  kleinc  drijfveeren  en  lauwe  haristochten,  vertegenwoor- 
digers  alieeii  van  hun  eigen  onbtduidend  ik  of  van  eene  even 
weinig  belangwekkende  menschenklas...  Is  het  niet  alsof  de  schrij- 
ver uit  die  ievens  al  bet  aangrijpende,  al  het  ongewone  en  roerende 
heefl  geweerd  om  zich  door  liefde  noch  baat,  door  bewondering 
(1)  Nederlandsche  Dichi-  en  Kunnhcdle  (4884),  blz.  2i2  en  3^3. 
