/J— SCIAGRAPHIE STIRPIVM | 
Wi. aietotudn CLASSI XXIV. ADDENDA. d ue 
Ad Titulum L4 c TVCA35 
AMantifja. 
Actucz , [Sylueftris praefertim] nomine, varie apud Scriptores 
donanturPlantz : Hieracij fpecies varia » Locufia berba , Ra- 
puneulus Cvsticus » Galega , Anchbufu , Latbyris , Tithymali becies 
nonnulla, Mufcus marinus , & aliz, de quibus omnibus, fub pro- 
priis earum Nominibus fuo loco. 
s * 
Lactucz autem ob varias cjus dotes varius etiam fuit olim vfus.' 
Antiquitüs enim , quód ebrietati obluctaretur ; cunque prohibe- 
ret ; in fine Coenz fumebatur: poft veró ad conciliandam appeten- 
tiam , in Coenz principio fumi coepta eft , vnde illud Martialis 
extat : 
- Claudere qua Conas Lactuca [olebat auorum ; 
Dic mibi cur no(iras sncboct illa Coenas ? 
" ^- E 2^ . 
Ad Titulos CicuonivM, SrRis, In TY BV M ; 
SoNcnuvs;&c. 
e aunfa. 
- Cichorij vatia nomina Cichoraceis obícuritatem attulerunt ; 
Genus enim pro fpecie, fpecies pro Genere, & vna fpecies pro 
altera, fxpe ponitur, eodemque nomine defignatur,, Nam Cicho- 
rio fzpe hec Nomina dantur: Ambubeja » Ficris, Inzybum; Seris, 
Endiuia , Scariola, c» Intybelachanng: , atque omnes Hieracg 
Cicerbiza fiue Soncbs , Chondrilla i Lactuca , lpccies , Cichorij 
nomine fepitts donantur. Quin funt etiam qui inter Cichoria re- 
ponant Hedypmoin Plinj, Cyanura C» Heliotropiuza : ícd magno 
errore, cüm fui generis Herba fint. lulio veró. Polluce authore 
Cichorg nomine olim folàm venicbant fylueftria omnia Olera. 
Ad Titulum CicHoRIVM sYLv. ET SATIVYM, 
, eM anta. 
Cichorium , Marc. Vitgilio authore ; peregri na Grecis vox eft 
quz omnia Intyborum genera fimul indicat : Etfi ab aliquibus ad 
amarum tantum Intybum contracta fuerit, Et certe circa Cicho- 
xaceorum nomina titubare vcrerum Scriptorum feutentias facile 
eít colligere , tum ex anté dictis , tum ctiam ex co-quód apud: 
Gracos Ciebers; nunc Satiuum nunc agrefte Intybum indicet , 
Picris veró femper agrefte, quemadmodum Seris femper fatiuum: 
Apud. Latinos autem Cichorium, Yntybum modo fatiuum , modó 
| agrefte denotet ; Ambubeja veró femperagrefte. Vnde rete con- 
cludit Marcellus Virgilius, anziquos Scriptores legentibus c(le vti- 
lius [ coritrà quàm in ceteris fit; ] 2o ex vocibus res y fed ex rebus 
votes intellexi[fe. 
Cichorij 4:ffereatías quod attinet , candidi , zofei & coerulei me- 
minit Tragus , necnon & lutei, quod Nobis cft Hieracium majus: 
ac alterius adhuc, quod lutei tantüm fori? eft varietas : & quindi , 
quod Nos Chendiillam vimineam facimus. Q uataor Sylueftris 
Cichorij genera apud 'Tabenamontanum recenfentur : | 1; flore 
cetuleo : 2. flore albo : 5. flore rubello : & 4. flore cxruleos 
vulgari culto fimile, ac quod culturà majus & cibis commodius 
redditur. lifque quintum ille addit ,. Cichorium fcilicet album 
fatiuum, Sed cur ille quatuor habet Figuras? Facitne color diffe: 
rentias qua Figurá exprimi queant? A Ecc P^ 
"Hortenfis Cichorij natalitia indicat nomen. Sylueftze veró & 
in hortis & fecus vias locis incultis exit, àlunio in O&obrem vfq; 
florens, àc Germanie praefertim familiare. "Tanta porró eft Veris 
principio Cichorij cum Dente ]eonis fimilitudo , vt vnum ab al- 
tero difcernere minimé fit facile. 1 T. 
Fiigida id & ficca ih primo exceffu temperatura facit Galenus , 
& domefticum agrefti magis refrigerare ait: omnium autem cal- 
culo calentis hepatis fele&tiffimum habetur medicamencum. | 
^ Czxterüm duo in Cichorio initaculofa obíeruantur ; I. quod. 
Cichorij flos Formicarum cumuloinjectus , in rubrum colorem 
vertitur: II. quod cerulei Cichorij flos (ecunduim Solem conuer- 
titur: Et mane oriente Sole , fe paulatim aperit , circa Meridiem 
lan apertus furfum Solem refpicit, ac poftea fe conuertit ad Oc- 
cidentem , & occidente Sole omninó occluditur, & claufüs noctu 
manet donec oriatur Sol: ita vt ; licet coelum nubibus fit obductd, 
attamen poffint ex hoc diei partes obferuari. Vnde optimo jure 
Scriptor non obfcurus : dgricelis dedit Natura horarum indices y 
vt ne fic quidem oculosàterrareuocent. Lapiuum ab ortu ad oc- 
cafum Solem fequitur. Miratur hoc quí non obfcruat quotidiano 
experiinento , Herbam vnam quz vocatur Cicboriun , quà rurá 
Ícatent , abeuntem Solem intueri femperq; omnibus horis cum co 
verti; Yelnubile obumbzante: florem exorut aperiri, & eccaíu 
E 
Id 
a 
s 
claudi. Tanto Syderis amore flagrat, vt fuo comitatu luftrans,fpe 
roprium caulem intorqueat ; noctuqüe Solis defiderio fe contra- 
| hats Solfequium;Solifequiumy Solflitinlis berba, & Solis (ponía, ob i 
dicta. : 
CicHORIO SIMILE SPAGNIN AMERICANORVYM, 
In Americz Infula Madagafcar , fiue S.Laurentij , authore The- 
uetó , prouenit cordialis herba » quam Spagsim vocant, fimilis. 
Cichorio fylueftri, quam morfai viperarum, vulneribufque à vene- 
natis animalibus iaflictis applicant. 
N 
Ad Titulum Soxcuivs; 
eantiffa. 
Grzcis dicitur X4yyoc do m o xtev, ideft, quodfalubrem — — 
fundat faccum. Cicerbizam à Romanis vocari apud Diofcoridem 
legitur : fed id nomen falso Diofcoridi attributum putat nuellius; 
cum nufquam à Latinis varpatum reperiatur. A Recentioribus 
dicitur etiam La£facella & à Gallis Laiclerog, à Lactis copia: atque 
etiam Palais au Lieure, quód hoc animal, vt ab aftu vindicetur& | 
caloris propulfet incommoda , foleat fub ramis ejus decumbere. 
Eádem foité de caufa Lachweam Leporinam iícripfit Apulcjus, 
E 
Ad Titulum CuonNDR:ILLA, 
Mantia. 
Chondiillacei generis Plantz plurimz apud Scriptores habenzur, 
quas hàud facile cercis nominip? diftingaere, cum earum biftori;um 
nullus exacté examinauerit:fed vel [olis nominib? eas propoíuecint 
Auzhores,vel folis dcfcriptionibus delineauerinz,non adhibitis Ico« 
nibus : vel appofitis faltem Eiguris & Nominibus, deícriptiones ea- 
rundem neglexerint. Nos Nobis notas in Sciagraphia azrigunus, 
Ad Titulum LAMPSANA » 
AManti[fa. 
Lampfana Grzcis dicitur »au-patvs ; do) £M pas , Id eft, lambere, 
quód foliis terram Lambere fiue lingere videatur: & ab ea Graeca 
nomini» origine Lapfanam dici volunt nonnulli. Diofcoridi lylue- 
ftre eft olus, plus nutriens quàm Lapathum, ac cujus caules & folia . 
co&ta eduntur. KIoc eft Olus quo; referente Plinio, Milites feàpud 
Dyrrachium vi&itaffe; premiorum partimoniam cauijlantes, Iulio. 
Cafariiá Triumpho exprobrauerunc. 
Lampfanz autem nomine variz ac planà diuerfz à Scriptoribus 
donatz fuére Plant, Sic pro Lampíana Brafficam exhibet Cor- 
narius: Rapiffruss flore Inteo Lobelius, Gelaerus & alij: Rapifirum 
album nonnulli: 4p; Rob.Conttantinus: Ocymum Veterum 
quidam. Qno veró fpiritu ducti Euftachius & Euchaiius Roflinus 
Plantam hanc Gallag vocarint, nefcimus.. ; 
— Ad Titulum FHirRAGIVM, 
a ; ^ Mant [[à. - ] 
. Hiexacium in fimplicium 
cenlu przteriére, Galenus , - 
4Erius & Paulus ; velur fub. 
Lactuca comprehenfüm : 
idque ex La&tucz gencri- 
brzo.cap.z. Diofcorides 
magni & parui meminit, 
Hieracium magnum , aic ,. 
..£Aulem producit afperum , 
fubrubrum, fpinofum ; ca- 
: uum: folia vero habet ex 
j| incermallis rariüis fifa; Son- 
cho per ambitum fimilia: 
flores melinos in oblongis 
capitibus, Hieracium par- 
, uum, folis etiam ex. intez- 
..uallis. fifa per ambitum 
'habet , caules teneros & vi-.- 
rides, atque in ii5 flores me- 
linos circulum abíoluentes, 
Quod poxró hic pingimus 
Hieracium ctt snajes angte- 
Jifihum —Pannonieum | 5. 
Clufio, 
Nomen 
A 
à e 
i [n 
busetiam facit Plinius Li-, 
UP EU gir 
Ww p 
