AD] 
" ! 
id 
Í 
(S CA PHQIENHDIS 
PUT Ran E ? ^ Sie "e Wr vp 
^ Tebiarie abeo nomen habuit , quód vegeta virenfque in omnes " Chbamaleonem potidis dixerimüs Nos Carlinam hodie Medicis ap : 
NOCT oH MM 
n : 
Et 
OU» 
s Vd VALID S O96 RESO H : 
formas figurasqie trahi difponique poffit: Brance veró virfinz: . pellatam, de qua mox. 
appellationem ab eo fibi vendicauib quod folia eius magnam cum 
' antérioribus Vrforum pedibus habenat fimilitudinem. Suam an- 
tcm produnt ignorantiam qui cum Carolo Stephano Brazcam 
tudinem 
dircinam , ob quahdam cum hircorum cornibus fimili 
«dici volunt : que enim ea fimilitudo ? h 
r 
'Ad Titulum AcAwTHA Lrvcr, 
eM antiffe. 
$PINA ARABIGA,;ÀACANTHIS Domnullis dicta , naturà Spinz 
albz fimilis eft, ait Diofcorides , prouenit in afperis, &c. Eadem 
quz Diofcorides babet etiam Plinius : fed cratfo errore ZEryp/íam 
Spizam cum hac Arabica fpina qux ipfi etiam ZEeyptia vocatur, 
confundit,.Caterun 5piga drabica à quamplurimis de Carduo 
ia genere dicitur. 
Ad Timlum ÉcnuiNorvs,; 
eI ana. 
Spinam albam vocarunt Anguillara, Apollo; Caftor , &alij : 
Spinam peregrinazy Dodonaus :. Sptnam incogotram Fochfus in 
Icon. Trago clt Chameleon niger vermes , led perperàm : Croro- 
diliu: Yuchtüo & Cordo : Cards ecbinatus Genero : Spharo- 
cephalus , & Carduus Spbarocephoalus Coxdo , Tabernzmontano 
. & aliis. "Fotius autem plantz decoctum ad dolores dentium mi- 
tificé prodeft. pe 
1 
Ad Titulum Can pvvs Beuzpicrvs, 
. Mantifja. 
€rauiter circa hunc Carduum lapfi funt.ex doctis plurimi : 
quidam enim (ici Jylscfira fecere fpeciem : alij Zeantbum fati- 
eurem elle ftacerunt : alij Aeantbium, alij Scolymum , alij Craffa- 
C dam smediam , alij Senecionem , alij Chamaleonem , atque alij 
tvadlylidem aliam birfatiorcm cíle crediderunt, Quantüm au- 
tem ab illis omnibus & fingulis diftez , norunt rci Heibarie 
erti : Nos cum Lobelio ; Tabernamontano ; Camerario , 
Brnfelüo, Lacunà, Dodonzxo Latino ; Cafore , Dorfthe- 
nio , C.Bdáuhino , & Botanicorum parte optima , Car- 
duum beneditlum inicribimus : —Cafalpino dicitur Cardaus 
fandius.. aot 
An cx India allatus olim füerit ;, & Imperatori Friderico, vt 
vnicum & praftantiffimum C/ari dicti morbi remedium , miffus 
fuerit, queinadtmodum ex aliis recitat Tragus, inquirendum re- 
linquimus. Cüm. autem amara fir vehementer hujus: Cardui 
hetba, excaleficit & exficcat ordine fecundo , expurgat ;. ape- . 
rit, abftergit & digerit; fudores mouet; venenis refiftit , lum- 
bricos interimit , peítilentialibus morbis confeit^: ac , vt Mat- 
thioli vezbis vtamur , eagsi nominis maximeqte exifitimatient 
plouta eft. : M UE 
/ 
Ád Titalum CHAM ErEON, 
Mantiffe. 
€hamslcon animal omninó glabrum, eximiaqte cutis lzuitate 
przditum , fpeculi inodo proxima quecunque emulatur , & colo- 
tum vices alternat , vnde Ouidius : 
1d quoque qued ventis animalnutritur c» aura 
Protinus affimilat tetigit quofeunque colores. 
Simile quiddam de Pojypo traditur ,, fiquidem cuicumque cir- 
ris nixus haferitíaxo , hujus confimilem reprefentat. Sic colo- 
xem cum terra mutat Carduus Chamzleon dictus : hic niget , ali- 
^ cubi viridis , alicubi caruleus , alicubi croceus , eo femper humi 
in quo nafcitur colorem exprimente, ac omnem quidem ) prater 
rubrum candidumque :/ Chamzleonis inde appellatione dona. 
tus, quamuis eàdem ratione Polypus etiam dici potuitlet : led víus 
ilius, fiuc recends fiue ficcz ; non modo geftatione , fed eriam 
- folo intuitu , deg Satt fiti Vulons illic fibi perfuadec , & experi- 
mento probatum, afferit. 
j^ AE. ien MM Mn 
cium accenfionem , cum bilis regurgitatione,, ex nimia crapula 
ortam,intelliei fcribit Clafius. 
, iv autem vel i£i«c appellationem fortitu$ eft , quód ejus radi 
cibus Gummi quoddam i£í, id eft, Vifci, aemulum adnafcarur 
An tamen fit 1xia fui generis planta à Chamzleone di uerfa, difpu 
"es us ; (Ud judice , ttes fünt Planta diaeríze 
/hamaleon nizer , Cbamaleon albus & Ixia | deditus 
: / ; » quam ab 1» 
aliam facit. Vo Be cima 
Cüm po:tó duo fint Chamz i 
1Ó dt »hamaleonis e ) í 
Nierum ae. sin M ioni THER wee berita 
Nig usin N arem & Focminam diitinguit Plinius , florem 
ilii purpureum tribuens , huic violaceum. Mihimé autem in 
Germania , Gallia & Italia reperitur, tefte Bellonio » Chamzleon. 
niger fed in Infula Lemno ; & Apulie campeftribus ;, & ficcis 
locis,vberrime prouenit. i 
i 
Ad Titulum DirsAcvs , CARDY Ys FYLLONYM, 
N TOS ! 
Dipfarinomen obtinuit àfiti, quam Greci 5; ; 
MOS j f i ; iav VOcant: vr. 
pore coutra quam femper paratum habeat humorem, Labrugs 
Veneris dictam fuic à foliorum pofitu, peluis vel lauacri ipeciem 
! confiituentc, humorem femper continente. Méeleza vero fiue Po 
moja, necnon etiam Calyx cardiacus, à capitulorum forma : at due 
1 ; , f ig w 
tandem ab vfu Carduus Fullopum. qs PPM 
, Carduum hunc cum Charnaleone confundit Apuleius , ac era 
niori adhuc errore cura Pelyzono Matthaeus Syluaticus. | Nec me 
lius ab Officinis & Herbariorum vulgo dicitur Di 
n : en 'uig; Qr Dipfatws. — 405253 
ex foliis deftillatam ad vlcera oris commendat Traous - & cam 
quz in foliorum concauo continetur , ad oculorum rübedines Ec 
e A ' f ^ 2 ! p ? 
cali gines, & adfaciei maculas , quod norunt Mulierculz form 
ftudiofz, Capitlo veio ejus Mangones rudem adhuc pannum 
pectunt, expoliunt , & detradtis floccís concinnanr. Vermicslus 
. . - M L E 
qui in Capitulo coptinemur , à Pifcatoribus hamo afhigentibus 
ma cDetir ETC i i t 1 T : 
naximé expetirur; collo veró adalli gatum , Quartanis Febribus 
remedio effe produnt. Ito 
Ad Tiulum CanziNA, 
eM enia. 
Carlinam cauliferam & acaulon fus? in Hiftoria lodi macn 
deícribimus : minimé autem inter rej Herbarig Scri MURUS 
Carlina & Chameleonibus conuenic. Carliham enim ad ropa 
leonem pigrum rcferunt Cordus , Eucharius , & alj: ad Cbazé 
lcontm N10 album Caftor , Harchius, Schvvenckfeldius TOR ; 
& alij. Aliter conmà fentiunt Bellontus, Dodonzus & M s 
eum P M niger, nec edam Chameleon albus, 
. Cadinzporró radicis precipué víus eft, ' Secundo 'ordine fatis 
lutenfo calefacit, & tertio reficcat : fudores.motüet , ventris dde: 
aciumbricos pellit venenis omnibus refiftir » peftis contagia t 
& curat, vrinas ciet, menfes proinouet, iecoris & lienis obltru&tio- 
nes aperit ; hydropicis confert, commanducata dentium doleas 
Ícdar, ac caris aut ex alto delapíis datur : &c. : 
E] 
Ad Titulum CAnz:iNA SyrivEsTRIS, 
AManttffa. CS 
Viennenfes Rhizotoma Sat? Kraur nominant ab effectu : quia 
Per illum autem affe&um fitim & fau- 
Ad Titulum Ar&AcTYzLIs, 
ell antifja. 
Atractylidis meminére 'Theophraftus, Diofcorides & Plinius, 
. Theophrattus quidem Phonum ctiam vocaritradit, tum-ob fan. 
guineum fuccum quem reddit , tum ob grauem , velut fanguinis in 
czde; odorem;Diofcoridi dicitur Soiza Cnico fimili: Plinio vetó, 
Galeno & Paulo Czesa fylucttris,eofque imitati Ruellius, Hermo- 
laus & Cornatius. At magno lapfu Carduum benedictum effe vo- 
lunt nonnulli, & alij Anemonen. Marina dicta Jrrachilis cft 
Cardui genus 5p4na lutea dictum, de quo mox. Et videtur Thee. 
aliter obtinuit. | ; E 
Explodeudi veró (ünt Arabice factionis Scriptores , vt qui , de- 
teftando errore ; Gracorum vocabulorum vicinitate decepti , 
Chamaieim quem fuà Linguà Mezereon appellant, cum. Chbama- 
leone confundunt. Sic magno etiam lapfu Chamaleonem infcri- 
bunt nonaulli Spizam albam Fucbfrj : alij Carduum Marianum: 
alij Carduueo» calcirrapar :. alij Carduum acarnam : alij Car- . o 
duum beacdicium : alij Brancam vr[mam : alij Eryngium vulgare. 
phxafti cara genus quoddam effe Atra&tylidis. 
Kkkk.s 
i 
| 
XI GB PESECRPCN DE ES 
TE 
VADSCMDU 
occ pvc IE RT RUP ERES 
