TS E ES 
| c"FaerraM auem deleteriá facultate effe preditum , ingratus 
& caput grauans odor oftendit. Minimé itaque audiendi, qui Ta- 
naceti aut. Arthemifia fpeciem ; ac innoxiam ftirpe , elfe exifti- 
"mant. A 
Ad Titulum CaxzruA; 
eAJM antiffa. 
€alida eft, prisfertim quoad florem, fecundi ordinisinitio. A- 
qua ex floribus deítillata mane & vefgeri oculis inftillata ; vcl iis 
ex linteoiis adhibita;eorum rubori & initammarionibus; prafenta- 
neum & expertum eft cemedium.: - Flozesin puluerem reda&i; & 
ex vellere. dentibus inditi, dolorem illorum fedanr, lidemque, 
perinde atque ipfa &erba , fecundas edueunt mirifice ; fi ex is ari- 
ridis fuffitus fiant; Tragus. Salem. veró & Oleum cx ca ad varios 
víus fieri txadit Tabermamontanis. | j 
i ue 
Ad Tirulum HrzRBA MaAxIMA, 
eAMattiffe. 
) 
Ad Chryfanthemi &enus referendus videtur hic rare maguitudi- 
nis Flos: Dodonzoque placuit CZry[apthemi Peruuiani nomen- 
clatura.. Ec eodem iudice, exiftimari pollet Plínij effe Bellio ; fi 
credibile foret, illàetate Roma, vel vifum vel vllo modo agni- 
tum. Hüenium Indicum vocat. Czfalpinus , nonnulli $e/ezz [z- 
eianum, Coronam Solis aliqui, Reginam. Kierbarum alij , plerique 
veló omnes FLoREM Sov1s,. Necomninó abs re, cüm non fo- 
Itin effigiem Solarem prz feferàt: fedetiam cum eo, modóin 
Orientem modó in Occafum conuertacuz ; femper. inclinatus ad 
terzam, quafi pra reuerentia capite nutans. Florem hunc in Ma- 
vem; & Faeminam diftinguit Tabernamontanus , fed minimé docet 
uá inre Mas à Foemina differat. 
Majorem & Minorem variis in locis obferuauimus in hortis s 
Lueduni, Geneuz, Bafilez, Pforzheimiz , &alibi, acipfimet 
Montbelgardi in S.P. Horto coluimus. Florent Iulio & Augutto, 
ac femen maturaut Octobri. Ebrodanen[rum hortos ad lzuam pon- 
tis 4c Glaire dicti; vià quà Grazfonium Yu, ficos, Majoris 7Eftate 
:decorant Plante aliquoc iafignes. Mitümque Herbam hanc per- 
magnam, cuius radices fummá tantüm 31 ellure fparíz, illo in loco 
omnium Ventorum injuciis expofito, po(le fubfittere. : 
Vires & facultares quod attinet: Foliortem pediculos teneros, pi- 
lis derafis ;ipfofque quibus flores, foliola &1emen infident CAL yCeS 
imoque florem integrum à foliolis repurgatum, cum Oleo, Sale & 
Aromatbuscoquunt: & Alparagis, ipiufque Cinarz comis deli- 
catiores fuauiorefque effe afleranc: & non minds, imó amplius, 
m6je A gos imo. valere & facete; vt infe ipfo fe expertum elle fcri- 
bit Cortufus: | Caulis fractus facillime callo obducitur, incifus ve- 
ro ceu Gummi perlucens, fiauum & odoratum fundit : apparerque 
in floribus refinofuin quiddam, Terebinthinam iubftancdiá & odore 
referens : vnde vulnerariam elle plantam volunt nonnulii, Pluri- 
mi veró ad eadem pollere aiunt ad qua Helenium. 
Ad Titulum HegrrENivM,;ENVLA CAMPANA,; 
eM antiffe. 
Planta Latinis Ezsla. Officinis Enula campana, & Plinio Inula, 
dicta,Grecorum eft Helenium, nomenque idapud illos foitita 
creditur, ab Heleng Lachryinis, ex quibus natum fabulaatur Poé- 
ta:alij quód contra ferpentes ex eo primum ab Helena remedium - 
inuentum fi; & Menelao comiti fuo in Zzgyptum navigant often- 
erit : alij ab Helena Injla , vbilong? optumum luxuriat. Radi | 
cem autem eam effe quam Mercurium VIyffi adverfus Circes vene- 
ficia demonftraffe fcribit Homerus, exiftimarunt nonnulli. 
Diofcoridis Caput de Helenio mendisícatere ex eo inter alia, 
s Lr . . 5e. * (3 rel j EN E838. 3. 
conftat,quód radicis amaritudinem intermiíerit, Sed falso id ad-. 
fcribit Matchiolus Plinio , qui amaroris dicti expretse meminit, 
Veriüs Auicennam Helenium noftrate cum Helenio ZEgyptio 
confündere annotat. Rm : 
Caterüm Helenium in pinguibus & latis pratis [ponté nafcitur: 
ac reperitur etiam quandoque in montibus, locis vmbrofis, & non^ 
aridis: in Germania, Belgio, Icalia & Gallia fatis frequeus : Íu- 
vioque & Iulio oret. Spontaneum copiolum alit Pratum Poma- 
riumüe iuxta Nob.D.de Treytóréns edes, in vico Clendi dicto;pro- 
pe Ebrodunum, Tn hortis etiam vulgà colitur: & radicis fruttum 
fécens terre mandatur nullo: negotio provenit, quod etiam iam 
olim à Diofcoride & Plinio annotatum. Excalefacit porró & re-- 
ficcat Enula tertio ordine, praefertim fi arida fit. Prodeft adverfus: 
(pirandi difficultatem ; orthopneam yeteremque tuffim.. Radices; 
fores & folia; zanquam peculiare praferuatiuum: Peftis tempore; 
commendat Bokelius. | Condita radix, i à Coena fumatur, ventzi- 
culo comimodacit,& co&tienemiuua . ^ 00 00 07 0 
: 
; Ad Titulum Bzzris, 
owns, aM apa ifted 
Bellis à Graecis minime videtur defcripta , nifi forté fit ea An- 
themidis fpecies, quam Diofcorides zlerapthetoupy, quafi FZerens 
Véneris, vocari ait. BelrZrs vero & Bellis variis locis meminit D]i- 
nius: At ballucinantur plurinjüm qui Lsonis dexténo vcl Antipa. 
uem, per eius Bellidem intelligunt, 
Ad Titulum TAxNAcrTYM, 
: AMantifís. 
S QUA : ; 3 í 
Tanaceti non meminit Diofcorides, nifi , vt voluére Fuchfius, 
Ruellius, Tabernamontanus & alij; eam. inter Arthemifize fpecies 
' comprehenderit , fitque eius Arthemifia tenuifolia, Quibuídam 
eft Partbenij fpecies , & Partbeninm mafculum dicitur ; quo iure 
autem id & ab his & ab illis fiat; examinabunt dodhi. Hippiam vo- 
cauit Albertus, fed perperàm, -Non deíant quibus. Herba Mari« 
dicatur: plurimis veró nuncupatur 4Atbanefia jid eft, Herbaim- | 
mortalis. 
"Tanacetum autem fic diftinguit C.Bauhinus. | Tazaeezsgm , in-- 
quit, vel odorum eft vel inodorum: odorzm vel majus vel minus , 
& Majus rurfus foliis vel plauis vel crifpis, ac flore vel luteo vel 
albo: Minus veró vel cft campeítre velalpinum. Inodorum fo- 
re e(t vel. májóre vel minore, Bs oue 
Ad Ticulum Acmirrra, ; 
D 
M antif/a. 
Achilleam, tefte Diofcoride (unt qui Sideritin vocent. Veneris 
fuperciliuz) nuneuparunt nonaulli: quoniam vt in ea parte huma- 
ni yultus crebris pilis veftita velui linea eft, fic in Achillea herba 
minuta folia capillamenti modo caules ejus veftiunt. 
Dicta autem fuit hzc herba Achillea , tefte Plinio, ab Achille . 
"quodam primo eius inuentore , qui eà vulneribus medebatur. 
Tanacetum minus infcribunt Dodonzus & C. Bauhinus: Corde 
in Dioíc. -'Trago & Camerario ; Achillea c» Mallefolta firatiotes, 
non folüm coenatz videntur plantz, fed etiam vna & eadem. A- 
chilleam veró non effe Millefolium multisrationib, & fundamen« 
tis conrendunr Matthiolus, Lobelius & 'Tabernamontanus, 454i- 
cabunt doti. 
Ad Titulum AczRATIVM, 
AMaatife. 
Diofcoridis Ageratum Esatorium Mefaai inlcfibunt plxriqae. 
omnes, vt in Sciagraphiadictum. — Balfamizasa soinoreém. & Her- 
bam: Diua Maris vocaur nonnulli: Thyzbram; Saturciam & Sra- 
chadem ciirinam alij, led inagno lapfu : ac majore adhuc id cum 
Gratia Dci, fiue Gratiola, confundunt Fuchfius & Harchius, a 
"Amarantbi genus facit "Tragus. Cordus fub Mezzba coryrabifera 
iomine deicribit. . i B 
Eaídem veró illi vires tribuit Plinius quas Diofcorides , quas 
his verbis pexítringit Galenus, Ageratum digeritinquit;& inflam- 
mationes quodammodo diiloluiz. ; 
! 
Ad Titulum MENTHA CoRIMBIÉERA; 
'Varias appellationes obtinuit hxc Planta: fic Aaría Herbam,. 
Màntbam Sarracenicain qc Romanam , Mentbam Sacerdotalem, & 
Betonicam Veram vocarileginius apud Fuchfium, qui perperàm ad | 
Diofeoridis Drabaz xeferri poffe uadit." Magnani cum T/heopbra- 
[ii Panace cbitonio filifiliradinem habere vulc Dodenzus. | Lencas 
PHgij dicirur honngflis. - Herbam  Paralyfeos vocanant. Apollo &, 
Sylvius; O;auriar Yero Gelnerus, ec quód ouis frixis nonnullis in 
- locisafpergatur.. -BAlfazistam 6o hortenfem Coflum in(cribunt en 
Scplaiaxiis plzique, 
y 
"Ad Tiülum, Pra R MICA 
eMautiffe. P 
| SPraripices " Theoghraftus & Plinius noh meminerunt : idque, iu« 
dice Dodonzo , füfpicionem affe: nullam efle ztesuho pxeprié 
dictam;& eandem cum Sgruthio hanc elfe:z1«o,i2 fiquidem rene 
rali voce Graccis dicuntur quecuaque fternutationem excitant, in- 
ter que & Srrutbion.' Galenus & aufus. dgineta viridem cale 
LAPHDPERTEP MULPCRPPRERCCENPPSPEMAROn e Or eb re 
