," AcANTHVSVERVS, DRANCA VRSINA. .. 
Credunt, ita tradente Matthiolo , omnes fere hujufce temporis 
16i Herbariz ftudiofi, 4eanbum Diojcoridis eam eífe plantam,que 
.vulgó Branca «fina nuncupacur: illique fententia nec plané re- 
fragari;nec prorfus aditipulari poteft. Ac expenfis tandem viriuf- 
qne partis fündamentis, concludit , dubium quidem elfe alferere 
Brancam vifinam ab Acantho non differre; attamen idem negare 
vitium elfe poffe. Nec Nos ab cjus opinione mulcàm fumus alie- 
ni, quandoquidem , vt ille ipfemet ait; iifdem facultatibus Branca 
vr(ina pr:dita fit , quibus pollére Acaitham Diofcori les & Gale- 
nus memoriz prodiderunt, 
Ad Titulum SEserr, $iuz& MowTANVM,- 
Mantia. i t /" 
Ds Nouetunt , vr annotat Cornarius, Officinz Sefeli , fed cortupto 
ex 5ili nomine Siler appellant, & montanum infuper addunt, vt ab 
aquatico diltinguant. Germani , apud quos nulla Sefelis eft di- 
ftindtio, Sefzl vocant. i : Wes 
Nulli verà. Sefeleos apud Diofcoridem defcriprioni conuenit 
Siler hoc montanum: quapropter illud nec ad Maffilienfe Sefeli, 
nec ad JE:chyopicum, nec ad Peloponnenfe, nec ad Creticum , re- 
duci poffe; contra Monachos & Mufam concludimus. 
Ad TitulumS1v M,S1iv M VM BELLIFER VM; 
joa 
* : Mana. 
À Plantam Sium dictam, nomen ab eo obtinuiffe fcribit Amatus, 
ud excutiendi vires habeat. Cocta & cruda [ ex oleo & aceto ] 
editur: eftque ftomacho adimodum grata: fed ineunte tantum Ve- 
re,nam poft aduentum Auis Cuculus dicte, efui non amplius aptà 
eft: atque ab cadem Aue affe&a cxiftimatur. : 
Ad Titulum C1cv74; 
: M antifja. 
Cicutz famam auxerunt Athenienfes, Philofophorum non con. 
temptores inodó, fed edam hoftes: Succo ejus ad mortem in pu- 
blicis judiciis vtentes» vt füo damno vel Socrates teftari poteft 
quem fuo ipfo damno ad Cicutam haiicndam compulerunt. 
Alioquin indigna erat herba, quz in omnium Poécarum Carmini- 
bus & Sapientum Commentariis inueniretur. Serpentarta porró 
nomenclaturam » ob caulem in Serpentini exuui) moduin macu- 
lofum obtinuit, 
Ad Titulum PurzLrANDRIVM, 
eMantija. —— : 
" Phellandrium in paluftribus nafci, ac folio effe Api] ; fcribit 
Plinius. Verüm quanam fit hodie planta Pbellandrium intet 
Authores nondum conuenit : aliis Filipendulam , aliis Angelicam 
lueftrem , aliis. Lauer , aliis apium palufire pro eo. obtrudentibus. 
CICVTARIAM veró AQYATICAM effe cenfent pluximt. — ^ 
Ad Titulum Can 1TMY M fiue CR 1THMVM) 
AMantifja. d 
Variant apud Scriptores plantz hujus appellationes. Dicitur 
enim Critmum & Critbmum ,Crethamum S Crithbamum » Crub- 
mus , Critbmus marinus ; Critbimum mafinum » Fomniculum mari- 
num; Sal[a marina; Batis, & Batis bortenfiana Plinij. Editur Oleris 
modo cocum , ait Diofcorides : Semen; radix & folia in vino 
cocta & pota, menfes mouent, vrinzqüe difficultati & morbo regio 
auxiliantur. ; 
An veró quod pingimus Farniculum marinum Gcverum Dio[ro- 
vida Critbmum , nec-ne, dubitatur. Affirmariuam tuentur Cor- 
- dus, Cornarius , Dorfthenius Matthiolus ; Anguillara ; Caftor, 
Dodonzus, Cafalpinus , Tabernamonranus » Hiftoria Lugd. & 
C.Bauhinus. Negant veró Lobelius & 'Eragus : Indicent dodi. 
Ad Titulum BvPLiEVRVM; Bv »REsTIS, &C. 
AMantifja. $ 
Per Bupreftin minime ejufdem nominis animal intelligimvs 
quod eft ex Cantharidum gene?e : Sed Oleris fylneftris genus : 
cujus xmeminit Galenus in explicatione vocum obfcurarum Hip- 
9.1 
(OA PUPTE 
NDIX 
pocratis * ac quod non ignotum fuiffe ex eo conftat quàd Bupre-. 
ftin primis imbribus poft JEquinoctium germinare fcribit, Per 
Bupreftin veró Bupleurum Nicandri & Plinij intelligendum cen-. 
feut nonnulli , alij Spondilium ; atque plurimi AvRICYLAM 
Lsronrs. T 3 
Ad Titulum NAR D vs IxD1cA, N.CErLTICA, 
Mana. | 
Nardum inter odorata recenfet T heophraftus , que ex India ad- 
ferri fcribit, Integram veró ac euidentem ejus defcriptionem 
propofuit Diofcorides ; nec Natales defignare neglexit. Nardi 
ait, duo genera : Vnum Indicum appellatum ; alterum veróà 
Syriacum ; non quód in Syria naícatur , Íed quód montis Indis , 
in quo reperitur pars vna Syriam, altera Indiam fpecter. Et Indici 
rutfüs fpecies due , quarum vna in monte , altera ad radicem 
montis , prouenit; non procul à preterfluente Gange , que Gangi- 
ticadicitur. Sie ille hujus Nardi quatuoz differentias proponit ; 
natali folum loco à fe inuicem diftantes. / "e 
Vtrum veró Nardi fpica dicta comarum fit radicis caput, vt 
Nos cum Marthiolo & Amato ftatuimus: an autein Spica in caulis ' 
faftigio nafcens , vt exiftimarunt Hermolaus , Ruellius & Manar-, 
dus, acriter controuertitur. Nos vtriufque pártís rationes in Hifto- 
ria noftra magna expendimus. . dnm 
Quamuis porró exiftimarint nonnulli Indicam Nardum in no- 
ftras Terras ; ob regionum diftantiam , non aduehi : cum feniori- 
bus tamen; fanioribus & prudentioribus ftatueadum, Nos Veterum 
habere Nardum : licét interdum vel ob veruftazem 5 vel ob vligi- 
nem marifáe humorem fibi afcitum, vel ob adulteria , multa inil- 
ladefiderentur.. Caterüim calefaciz Nardi Ipica, authore Galeno , 
excelfu primo, deficcatque fecundo : & éft Indica vocata , Syriaca 
did valenior. Celtica eadem pretftat quz Indica , fed imbecil- 
liüs: atillà calidior cft; & minus adftringit. 
Àd Titulum Mxwr HÁ 
eA ania. 
- Mentham | /45;zjov ] inter Olera ruralia recenfet T heophraftus; 
Diofcorides notami plantam elle ait, cam idcó Fori non deferi- 
bens. Genera autem duo facit :/— Sazisam fcilicet & sylueftrem » 
quam, Plinium fecuti Inteipretes, Menraflriga Latinis dici volunt. 
Galenus in odoratam , qux fatiua Diofcoridis , & inodoram, Caia- 
mintham vulgó dictam; diftinguit. Ar variz aliz à Recentioribus 
obferuata: füére differentia , dc quibus fpeciatim ia Sciagraphia 
actum ante. ' | 
Huic autem plante nomen feciffe-exiftimatur Migtbe puella, 
quam in Mentham olim trausformatam narraut Po&rarum Fa- 
bule. Non delunt tanien qui illi voci aliam tribuunt originem ; 
inter quos Dalechaimpius , cui My)» Grecé dicitur Z9 «s pid», 
à ftercoris foore , per Anrphrafíu fcilicez,. quod minime foc- 
tida fit. 
dM: 
zl 
Ad Titulum CALAMINTHA; 
Mantifje. 
Calamintham Menthz tántàm fimilem fecére aliqui : alij veró 
congenerem : Subicribitque horum fententia nomen;quod Men- 
the coniunctum habet, — Friplicem facit Diofcorides: Calamintha; 
inquit, quadam montana eft; habens fojia fimilia Ocymo; fubal- 
bida, ramsilos & furculos angulofos, fioresm veró purpureum : Al- 
16:4 Pulegio fimilis eft, cjuídemque cum illo odoris ; Nepeta R.o- 
manisdicta: Tertia veró fimilis eft Menthz fylvefti. $edanil- 
le diétas fpecies fatis diftinguat, doctorum judicio relinquimus. 
Plinius vaum tantüm genus facit:nec Galenus in genere diftinguits 
fed tantüm, velut filveftrem quandam Mentham , fatiue oppo- 
nit. : í 
Ad Titulum OR1GANVM; 
[ yx 
eAMantifja. 
Parum inter Grzcos , ininils iater Latinos. ac minime inter y- 
rosae circa Origanum convenit, Origani complura effe gene- 
ra fummis differentiis difcrera, author eft Theophraftus. Hift. Lib. 
6. cap.. Duo veró tantüm genera conftituit Cap. fequenti : Ni- 
gnum fcilicet fterile; & Candidum fructuofum. | Plinius; qui (ua. 
plaiaque ex co defumpfit, Tragoriganum cum Origani generibus 
confundit. Diofcorides tria facit Genera: 'Origanum Onites,Ori- 
ganum Heracloticum , & Origavum [ylvefire. Eftque On:res di- 
€um, cujus etiam meminére Plinius & Galenus,Origani fpecies 
ininor, minüfque habens odoris & acrimoniz, Sig confufa mul 
iüm eft apud Herbarios Origani hiftoria. b 
LIH 5 
