1 X^ 
3nant plzrique , quód montibus gaudeat : alias Etyimologias ha- 
bius » bent alij: fed eas Nos, vt valde remotas , ftudió pretermittimus. 
(00 0 07 « Adeaautem quz in Sclagraphia de Origani viribus dicta,addimus 
? hic, Perdices,Ciconias & Palumbos, vulnere accepto ; Origanum 
j imponentes, ad fanitarem redire : infperfum id pifcibus, carnibus 
& aliis.abigere mufcas: Hungaricafque mulieres;ad filum lanam- 
$c pullo colore dngenda,Origano vti. 
Ad TitulumSAMPsv cH v Mj,ÁAMARACVS, 
TRP S dos eAMantifje. 
E .* - Quod Vulgo & officinis dicitur Majerana, Samp[ucum & Atna- 
Buda |. TAcum vocabant Veteres. Àn veró ynum & idem fint Sampfucum 
& Amaracue controvertitur.. Suntque inter A4ffirmantes Diofco- 
rides, Plinius, Marcellus,Matthiolus & alij. | N«gazéuam vero fen- 
tentiam tuentur alij; quód Galenus,Actius & Paulus de iis diuerfis 
Capitibus feorfim egerint: ac earum etiam temperamenta per gra- 
| dus diffidére tradiderint. Nos omnium fundamenta in Hiftoria 
noftra magna proponimus & diícutimus. Hic autem cum Ana- 
zarbxo & aliis Antiquitatis Proceribus , Lucretioqüe & Marone, 
Po£étis, Amaracum eandem cum Sampíucho effe concludimus,nec 
effe inter eas nifi appellationis difcrimen. Catérim excalefacit 
Majorana & reficcat , & fecundi in vtraque qualitate eft ordinis: 
auxiliaturque cerebri & capitis morbis quocunque modo íum- 
pta. 
Ad Titulum Ocvw vw, 
eM aatia. 
Dc Ocymo fparfim variis in locis egerunt Theophraftus, Dia- 
; coíides& Plinius : id veró neuter illorum defcribit. Ocymum 
fünt qui fignificantiüis per Z. fcribendum ducant , ab i£» , quod 
redolére denotat, eó quod hetba tota fiauiffimüum fpiret odorem. 
- Ab eodem odore, quód Bafilicà & regii domo dignum fit ; Bafrl;- 
- eum nuncupari hodie folet; Latiné autem & Grace rectius Ocy- 
mum quàm Ozimum legi volunt Monachi, deriuantés forte à Grze- 
covcrbo /«/4, idem fignificante quod citó,quód celeriter proue- 
niat: vel propterea quód. cicet aluum babus, cüm fcilicet illis da- 
zur vrpurgentur Duo enim Ocymi genera;alterum pabuli genus; 
p d & alterum in hortis nafcens: hocque ad differentiam;per V in fe- 
: cunda fyl!aba fcribendum monet Dodonzus, fed vtrumque per V 
Íciiptum reperitur. Quidam apud Gracos « in prima Syllaba po- 
nunt, 
Rem veró miram de Ocymo affirmat Martialis: modo fcilicet 
purpureos ; modó albos , & modo rofeos flores parere : aci fre- 
quenter feratur,femen in Sifymbrium [in Serpillum Theophraftus] 
tranfire, « Mirumque etiam quod de Ocymo narratur, totá ZEfta- 
: , teid in aqua, haud fecusac in terra, virére, florére , & femina in- 
terdum proferre: ac praterea Ocymum primà Luná tritum , & in 
ollam nouam inditum, fub plenilunio caules & flores emittere: at- 
que fi duplicato tempore fub terra defodiatur , Scorpiones gene- 
| xate. 
j Vires & facultates quod attinet;id ad varia commendat Diofco- 
| rides: contrà veró vt noxium in cibis,& in Medicina inutile; Ve- 
b terum quidam, inter quos Plinius ; grauiterrepudiarunt, inter v- 
troíque medio remanente Galeno. "Nobis ficcata herba;haud ali- 
ter atque Amaracus & Rofmarinus, in cibis vfürpari poffe videtur:! 
viridis ver capiti adalligata, cjus dolores fedat. 
" 
Ad Titulum DicrAwNvs vel DicrAMNVM , 
: : « eMautifz. 
MM 
erauis Author Theo- 
.Di&amni duo primüm genera nuinerat g 
phraftus, DiZamnum lcilicec & Pfendo- Ditlamnum quibus vnam 
b pataram effe ait; quodque in eis difcrepet natale folum tantüun ef- 
: fe; & hocin pinguiore nafci folo, illud in afpéro. Ac tertium ad-. 
dit genus; quod Dictamni nec figuram nec vires habet, fed Sifym- 
brij folia & ramulos : nomineqüe tenus tantum Dictamnus eft. 
"Triplicem etiam DiCtamnum facit Diofcorides 3 haud multüm ^ 
*o00 "CEheophiafto abícedens. Inodorarwm & inodorug, diftinguunt 
hodie nonnulli. Eam herbam, fi Plinio credimus , monftrauére 
Cerii, ejus paítu rejecto quo percuffi fuerant telo, ; 
- ^ Officinz pro Dictamno per c primá fillaba per p legunt , leuis 
momenti ertore.Sic Dictamum legunt nonnulli,quaimuis interpo- 
pofità Litera n Di&amnuni habeant veteres plerique Greci Codi- 
ces. ims 
Dic&tamnum áutem quod in Creta naícitur, effe verum & genui- 
num Dicamnum ftatuunt probariffimi Scriptores (i dique id 
ipfum , fi in aliis Locis proueniat ; vt hodie, femine cx Creta 
allato , variis in hortis Pfeudo- Diclamnum vocant. Fraxinellasn, 
Polygonatut Helleborum albwm Vrifolium bstumino[(nm , Qd» Man 
M 
ARN 
tionem Origani ab eo apud Grecos defumpram. exifti- . 
cum Dice mno confundant : fadfr | 
sham verticillatam » fant qui 
id perperàm. 30e 
Dic&tamni porró vocem funt qui 4c? «£ s /««ex deriuent , alij qui 
aro 7€ dínver» $: & nonnnulli , quorum Nobis magis probatur fen- 
tentia , à monte Cre Jleri:, & VOCC 0n paye. Uu Mus s 
Ad Titulum GuAPHALIVM, 
eJ antiffa. 
Antequim corruptis amplioris Fortunz veneno moribus cee- 
pillenc homines molliter & la(ciué agere ; non auium plumis , aut 
' ouium lanis ; ftrato cubili dormicbant : fed , vt fert Lucretij 
Veríus, 
n. Frütices Inter condebant (qualida membra; 
foliis & frondibus fe inuoluentes, ' Erantque illis pro culcitrarum 
tomento, quas /Efítas & Autumnus paffim ftraueranr ; prafer- 
timque Gzapbalium , Grecis ab eo vfüfic appellatum. Sic Gna.- 
phalium ab co quód foliis ejus mollibus ;— 2 y/4o4»« , hoc eft, 
pfotomento, vterentur Veteres, id nomen obtinuiffe , perhibet 
etiam Galenus, 
Multas autem plantas Gmapbalia & Centunculares bevbas . 
quód molli lanugine effent obuolutz , nuncuparunt Herbarij ; 
Steccbadem citrinam , Pilofellam sminorem , Algnm, Sil » Pos 
Syriacam , & alias cjufmodi. : 
! y 
Ad Titalum THvwvs, 
e antiffe. 
Suec apud Grzcos nomen inuenit Zz4 «4 £a, quod eft exci- : 
tare, vel zu zVÓuh , quia iis adhibetur qui animi deliquiam. 
pauuntur , vel éxo. aie Bogaz eot sai wi Buic y quód eo Veteres vte- 
rentur in facrís qu accenío io ; icitur 8; 
A ees qi accenío igne fiebant ; vel dicitur $i.c quafi ^ 
Pes et, anguinem impellens, Excalefacit autem. & exi 
iccat ds in s gii : atque ob id vrinam & menfes 
rouocat; £cetum euell1 e t ici 
m dd (d us vos cera expurgat ; orthopnoicis & anhe- 
us prode't, &c.. Creticum porró legitimum Veterum Thy- 
inum effe cum doctis multis (tatuimus. 
x 
EPITHYMYM : Getm., Zobtem : 
) 
Gallis T igne de.; 
T byn : lalis Epitbymo. pA 
Epithymum alij Thymi florem effe dicunt , à. capitulis leuibus 
tenuibulque » quafi ctijtes , dependentem : Quibus adftipulantar- 
Diofcorides , Plinius& Otibafius : Alij in Thymo fine radice fuc. 
crefcens nafci produnt, capillamentorum quaftfpecie: vnde edad 
idem Plinius : Quidam, ait, aliter Epithymum tradunt, fine radice 
nafci,&c. Paulus Epitbymbrum vocat , quód Epithymi mod 
fupra Thymbram naícatur. i3 7 
Epithymum autem Mefües vnum Creticum facit » quod prz 
ftanius, & aliud Syriacum. An veró Epithymum e & 
Arabum vnum & idem (int, acriter inter Scriptores controuertieur- 
Negant plurimi , & affirmanc é contrà Monachi, Sed ; cüm,v: ip trs 
met fatentur , quantó magis legerent de Epithyio apud Autho- 
Ies, tanto magis mens eorum vexarerur,& confufionem maximam 
inuenirent : phantafticantut ; machinan:r , fabricantque fio 
modo vaniloquia, Omnium Nos fundamenta in Hid. no 
magna expendimus : hic veró breuitati ftudentes litem fub jud; d 
relinquimns. PRUEE 
Fallopius Epithyinum | Diofcoridis 
Epithymo Pauli, Zrij & Arabum : & contrà Epithymum Grg 
corum & Arabum idem e(fe afferit. | Sic fibi conftat 1 Cateri : 
Epithymum , authore Galeno , calefacit & ficcat ordine PEE 
vimque habec ; vt ait Mefues ,. fübriliatiuam , refolutiuam i 
riiuam  oppilationun , & confortatiuam vifcerum .- 2 
*- €Can-, 
demque quam Thymum habet facultatem , fed ad omnia ef. 
ficaciorem. 
& Galeni differre yu]. ab 
v 
T 
* 
Ad Titulum CassvraA fiue Gv SCcVTA, i: 
4 
Magie 0 qs 
De hac nihil tradidere veteres Graci ; confimilis ver herb " 
meminit Pliuius , quz , vt Vi(cuim, in aliena ftirpe viuit , ac - 
in Syria Ca[jytas vocatur, Non in Terrajait Fuchfius fed T bcibi 
arboribüfque paffim nafcitur ; eaíque tam fpiffo cpiiis irretit.c u^ 
textu, vt, tentorijanodo , herbofum czfpitem à Sole dicen ; 
Nonnunquam cacuminibus. impendens füirpes humi dbi 
propriamque pareatem (uis ftraneulat laqueis , aut contin * 
terni alimenti fu&a producit ad tabem, VOC D 
Duplicem facit Dodonzus: Reperitur j inquit , Ianio, Tulio 4 
Augufto menfibus in Rubo , Vepribus , Luput cc MC. 
puous, Lupulo & Lino, Majo, , 
que crallior & candidior : in Thymo vetó, Thymbza , ÉEryneio 
E 
Genifta. 
