z 
" * Calida in primo ; 
' ficile dicere judicat 'Turnerus : 
| Serpyllumque hortenfe, vel doctorum judicio ; 
.veró herbam Thymbram, 
' &iones referat ; putredinem prohibet, &. 
- vocarunt eriam ijdem à malo & ingrato odor 
 traíc 
TEN 7^ 4; 
Vidimus Nos. copiofam 'Moáfpelij fupra 'Thymum ; & Montbel- 
gardi fupra Vrticam ; Lupulum & Ebulum. —. . | 
& ficca in.fecundo gradu, effe exiftimatur : 
lienem & renes ab obftru&ionibus li- 
berat. Secundum porro multorum opinionem, fi calida infidet 
fierbze arboriüe ; calidam foxtietur Gcultatem ; & écontià. | Sic 
fuz parentis ingenium referens , nec à conditione. materna de- 
gener ans, 
abftergit , aperit ; hepar 
Ad Titulum SERPYLILVM; 
ib» eAMantiffa. 
um Plinio non ferpit ; fed Voluntarium ; 
Diofcoride contrà Satiuum ferpit ; non autem 
cuiqüe fit adhzrendum dif 
eum ad fe trahente Diofcoridis 
authoritate , ad Plinium veró experientià. Nas fub Iudice litem 
relinquimus ; Siquidem verum fit admodum quod fcribit Marcel 
lus: Paucos Satiuum Serpyllum à Sylueftri didiciffe dignofcere , 
nihil aliud efTe 
Satnum Seérpyll 
3naximé in petris. 
Sylucftre. Sic eft hic illi contrarius : 
quàm Sy lueftre in hortis fatum. 
.Ad Titulum SAT v RE14 , ''HyMBRA ; CY NIELA; 
e Mana. 
- €unile- meminit Plinius Lib.20. cap.26. cjufqué vatia enümerat 
culam» Mollan, Libanotida ».& 
gencra » Saziuam; Montánam, Mac 
Babulam , qux à Ruellio. & Dalechampio Oxiganum fylueitre 
Graecorum effe exiftimatur. : 
THYMBRAM, yt vulgó notam non defcribit Diofcorides, pro-- 
venire tantüm ait locis alperis  & fumilem efle Thymo. "Eandem 
Cunilam & Saturejam facit. Plinius, At 
Columellam manifeftum inter 'Thymbrar & Saturcjam ftatuere 
difcrimen oftendit vetfus: 
(— EtSaturtja Tbymi referens Thymbraqfee [aporem. 
, Cornarium autem & Dodonaum in Coluimelle fententiam pe- 
dibas iuiffe;ex eorum Scriptis manifettum eft. 
Ad Titulun SToEcHAS ARABICA 
^16 7Mantife. 
uoniam plurima in Arabia na- 
eaque inde adfertur. Cate- 
enuat,inquit Mefues » tegit, 
orum vifcerum obftru* 
Ad pectoris vitia con- 
Galenus viícera & totum 
liquantulüum 
x 
Arabice nomen obtinuit ; tum q 
fcitur,cum etiam quód probariffima fit 
xüm infignes funt Scoschadis vires. T 
purgat, refoluit, aperit: hepatis, lienis & ali 
fexze fcribunt Diofcorides & Plinius : 
corpus roborare, compofitaque elle effentiz)in qua a 
exuperet fi gidum. 
Ad Titulun Scogp1v M Sco RO DOTIs; 
eAMmfe 
o habuit, quód folia eitis af- 
r,odorem referant. Aue 
e. Vim haber Diof- 
coride authore, calefacientem, & cientem vrinas i glutinat vul- 
nra; vlcera expurgat,& ad cicatricem perducit. Purgat cialla pura. 
lenta VEM facit ad tuíTn veteremyrupta,conuulla &c. Cons 
Scordium apud Grecos norfen ab e 
fzi&a Allij;quod Grecis ex/gjdv vocatu 
entum morfus & lethalia medicamenta bibitur, Efficacif- 
fimum Ponticum & Cretícum. Plaraque ex iis habent etiam Pli- 
nius& Galenus. ErAaddithbic: Litterarum monumentis à qui- 
Uufdam celebribus Viris traditum ele; cüm in praelio quodam in- 
téremptorum cadauera multos dies infepulta jacuiffen; quicunque 
fuper cordium forte fottuná ceciderant, multó minüs aliis conr- 
putruiffe. Atque ob eam rem perfuafum fuilfe omnibus; Scordium. 
tam reptilium venenis; quàm noxiis iedicaminibus ; qu corpus 
xutrefeere ficiunt;aduerfari. ^ nose 
'Scordij porró nomine donantur Alliaria y 
ctim & alia ftirpes , fed minüs proprie. — 
Perfonata » Gallitri- 
Al Titulum Cu à x P1TYS. 
AManti[ja. 
dr Galenus, & calidam in fecundo: 
poramque & appofitam, menfes & vrinam ciere ait;atque ad auri- 
Puis & coxendicum dolores ac vborum duxities commendari. 
üibus addit:Marchiólus 5^ emujbus figidis cexgbrk » neruo- 
f Siccamin tertio ordine fa 
LG ; NU MEER S En d Eu Bn 3 $c s. 
"Gcnifta; & aliis hamilióribus , Minor , qug tcbuier & rufsor. 
idu as 
: d ; 
l / * ^ N AM 
Di&ta autem Cfiamapi 
yum & artuum morbis conducere. 
quati husilis breue Runfque deprefaPiceaiquoniaim eoe folia 
Piceam [Pinuin alij] olent, ^ 
i Vitam AL HznBA feu ViNACRA Rvra: 
Rufticis Gallis Mix oz dida. 
Chamapity affinis | hec dodrantali ramofo frutice (urgens; 
folia Rutaceis ; circa imum caulem minoribus, Casliculi (einirii- 
bus racematim collectis grauidi ; nunquam fforess pariunt , forts 
in vertice ramofo , & odore vinofo : radice tenui, nec (eíquipalmo 
lóupigre:- ( 00293 88 Gg Wn 
- Copiofa inter exiles & madidas fegetes inuenitur, inquit Ruel- 
Iius; cáque Meffores fe coronant ; yt infolata capita jucurido fimul 
odote recteent ,: atque vt frondosà comá Íe vindicent ab aftü. 
Pueris rulticis optime eft cognita, qui vertices racemofos lanugine 
molli per initia veftitos, MiNoNzs vocant. Nonnulli Vinofam 
berbam nuncupant : alij , quód folio Ruta, & odore Vinum 
imitemur, Vipacenm Rutnm nominant, . i ESL UM S 
"Ad Titulum Bornvs; 
eAMattilja. EXT 
Radix huic herba ex alba fübrubra eft, lignofa: caulis dodrante 
alor; hirfutus ; multis alis concauus. Falla Sehecionis , latio- 
xum Quercinorum diuifurá , coloris viridis in luteum languentis ; 
odofis grati ; fubhirfuta. XJeícli vndique numerofifimi » Vitium 
botroszinulantes : vnde £»rew vocarunt Graci , & ad illorum 
imitationem Borrym etam Latini. Eam in Simpl. cenfu puateriit. 
Galenus : minimé veró Diofcorides, à quo quz de ea habet verbo. 
tenus tranfcripfic Plinius; ; 
In Oliuetis Nemaufenfibus ; cateiifqüe tepidioribus & apricis 
Naibonenfis agri aruis fponte £uticar; aliàs coli folet in hortis, 
Suffiuntur autem herbz vapore vtiliter Mulieres, ad menfes cian: 
dos, & emortuos ftus ejiciendos. Matthiolus ad pilmonum 
vomicas commendat , Tragus ad orthopnceam. 
Ad Titulum PoxivM vENXTVM,4ZGIPYRYS; 
eMantiffa. | 
; JEgipyri nominis authorem Theophraftum agnofcimus, Hifto. 
na Lib.z. cap.9. Egipyrum autem ; fiue ZE2ypyrum Gefínerus 
Glauci Diofcorides conuenire credidit : Anguillare , Rob. Con- 
ftantino & Dodonzo eft Ozonis : Scaligero vero ; cujus opinio 
Nobis magis arridet eft Fruchwu Polj. luclytum porró fuit , refe- 
tente Plinio , apud Graecos Pelisem; 
gninia vtile pradicantium, 
Ad Titulum BzronN:62; 
eM ana. 
In hac herba obferaandum potiffinim radicum facultates longe 
dilpares foliozum & florum effe viribus ; vt pote quz multüm 
ftomacho orique funt ingyatz , & vomitum cienr; cüm € conttà 
2 E. t .* ^ . 7 * eue iE e. LIS PR qs 
folia odorata fint & aromatici gratique faporis, atque in cibis & 
jgedicamentis nature amica. (CR "ow 
D 
Ad Titulum SarvriA; 
eManifes cs 
- Saluiain ad perinülta effe vtilem tum ex Scriptorum monumeéns 
tis tum ex quotidiana habetur experientia. Sed habet etiam. ifa 
fuas noxas: virofaque & peitilens cenfetur effe cà quz foliorum 
pinnas veluti carbuncülatas"habet ; & eít roro habitu retorrida s 
emaciaia & languidula; Noxiaque adhac vt plutimüm qua. 
Coemeteria incolit vt poté ad cujus radices pragrandes Bufones, 
omniíq; generis virefa infecta offenduntur. Sic non defuit occe- 
fo hunc ícribendi Verfum : PC y 5 
Cur moriatur bomo cui Saluia crefcit im borto ? E 
Saluie porro Syluefiris nomine vari donantur Plant :. Score- 
dotis, Gallitricbum , Menthba Safracénica ; Stacbys , Cifius famina; 
Tuffilago, & Ruta ejurarim. Plinio vero nefcio quid humani acci- 
difie opoxtet » cum Elclifphacon Lentis Sylueftris genus fecit : fi- 
quidem, vt fatis notum eft iaciegauor Grzcis Saluia eft. 
Ad. Titulum HoRMINVM, 
eMantife. — 
 Homnjum hesam Magrbje unilm fgeib Piolonés , 
Mufgi & Hefiedilaudibus ad | 
S E 
B 
