* 
addcmus. Quieteta ftaque inducit Papauer &c (ommum. conciliat. 
zam fuuenibus quàm fenibus quocunque inodo affumerur. Knfan- 
;/ fibus inquietis & snfomnibus im Late coctum. exhiberi poteft, 
mne Papaueris genus , tam fylueftre quàm (atiuum : & non fo- 
lümherba eius expreffufüe faccus , fed & aqua deftillata, phreneti- 
cis & iis qui infomniis laborant » viiliffima (unc , fi fronti & tem- 
poribus applicentur. ci Errhinon in fucco Herbze Papaueris intin- 
&um, naribus indas» fomnum quamprimüm induces. Oleum Pa- 
paueris , fi illo illinarur temporum regio , fomnum allicit. Sic 
Papauerts decotium: contra vigilias bibi, ex eoq; contre id incom- 
ynodum,& contra infiammationes; eryfipelata 8c alia id genus, fieri 
fonus & Cataplomara adit Diofcorides. Sunt qui Erráticorum 
decocium ad pudendorum tumores & menftruorum nimium fu- 
xum propiueat , & lingu faüciumque ardores , fi eo laueütur» fe- 
dari addant. Caterinm V exe (eruntur Papaucra inhorüs, aC etiam 
mon raró in ipfis aruis : frequentiffimum tamen illud quod caule 
foliifque ac foribus & capitibus minus eft; cuiníque flos e cxruleo 
ac purpureo obfoletam quemdam colorem refert ; quod crebró 
on fatam pluribus doque reperitur locis, praefertim vero in hor- 
us. Album flore albo denfiffimo & ampliffuno folio fuffulto , vt 
Sambucus 1ofea, habuimus Montbelgatdi in S. P. horto; vbi dlore- 
bat Maio & lunio. Diuerforum colorum ; denfo & fuffulto fiore, 
itemque rubro, phoeniceo & cinereo ; ac vnguibus albis ornato» 
habuimus eciam ibidem. Nigrum fiue Vulgare; Monfpelij, Gene-, 
ux & Lugduni floret Maio. Ebroduni veró in ampliffimi Dom. 
Proprafect ac Prxtoris Chaffenr : nec non etiam in D. Domini 
'£xcontulis Doxati , Horis obferuauimus Species varias floribus 
diffectis atque denfffimis : atque alias quidem coloxis in infériore 
arte albi, in (aperiore verb incarnati: alias purpurei infrà, nu- 
bi vero luprà : Alias omnino incarnatas , alias phocniceas : aliaf- 
ue aliter atque aliter varegatas. Candido Papawert abundat 
affüm Hetruria : viri(que nigris vniuer(a Infübrium | :ellus. Sed 
tzcipue apud Gentes quz "T'ridendnas incolunt Valles, vbi Pa- 
auera hec copiosé (eruntur in Campis » &cinter Fabas aliaque 
Legumina. 
Ad Titulum GrnAKIVM RVPERTIANVM, 
Mautifja. 
Chelidoniam minorem vocat. 'Tragyus , fed non fine errore: 
Dioícoridi effe Sideritim Heracleam Crateux ex(timat Taberna- 
ynontanus : Anguillara veró Panacem ellc Heracleon Diofcoridis; 
fed quo fundamento ? Do&i vocant Geranium Rüperdanum» 
Muichatum & Vulnerarium,;ac etiam Graüam Dei. Herbam icem 
rubeum » Rubeam mo[chat am » Roperiiamam 5 Ruuperttan ain , Ru 
ertam & Herbam Diui Ruperii: QUSE polteriores Nomenclaturx 
omnes à rubro caule & rubris foliis illi fuere impofitz. deum 
mu[chatam vocant etiam aliqui ; & nonnulli Chelidonium ; quód 
Hirundinum, quas xeouddwr Büncupant Gr:zci, aduentu floreat. 
; Vim autem refrigeratoriam , exíiccantem & adftringeaten i 
tribuit Fuchfus. Succus Marifcas mundificat fanatque : tuinorcs 
deprimit, duritias mammillarum aliorumque membroftm f; for- 
té conqualfatz fuerint , di(cutit. Eryfipelatis cficaciffimà imponi - 
tur heiba tufa : facculque & aqua dettillata exulcerationibus oris 
mammillarum , & tam virlium quàm siuliebrium. pudendorum, 
medetur. Rubens praferunt paftores aque incoquentes » ac ar- 
mentis poftea cruenta xaingentibus dantes, int 
We. Ad Titulum BARBA CAPRA 
Tragus Barbulam capre iafcribit ; progüc Barbula caprina ». fiue 
fylucftzi delineat, ac cum Vimaria ad Dioícorzidis Pycnocomon 1€- 
fert. Sed hanc. opinionem improbat Fuchfus. Patauij alibique in 
Yralia Chriffephorianam [Chriftofanariam Anguillara] aquilis yo- 
cari ait Gefnerus» qui quondam Afparagum fylucfirem vocabat. 
AnHermolai in Diolc. Accetarium Olus? 
| 
Ad Titulum CAL THA PALVSTRISS 
: i eManti[fe..— 
Chamaleucen effe qua Plinio Farfagiutn 9 Farranuth dicitur, 
exiftimarunt nonnulli , (ed magno lapfu. Siquidem Chamaleuce 
* à fmiliudine foliorum »4w« » id eft; Populi albz;appellatiónem 
' accepiticul cum folia fuperius vireant,&c inferiüs cenui candidaque 
lanugine incanefcant, Caáltha huic nullà inalbefcunt parte :1écla- 
antc adlize viriufque foliorum difpari formà. Qu »b 
Caltham paluftrem fexu diftinguit Gefnerus: atque aliam MA« 
vem facito ramulis rubendioribus s à flore magis tinéto: aliam véró 
Foninam;albioribus ramulis & fiore minus unéto. Tabernamon- 
. fanus & Gerardus Maiorem. & Minorem aenofcunt, Ferrariam à 
idit RP REIP : 
wonpullis dici tradit Gefnesué ferte quad folium fexream equi 
folcam referze Vieieatn, | "tone 
- facra Herba , eriam appellata fuir , Hiftoriam» & variorum nomi- 
purea Dodonsi : 
3 
/a 
. Ad Titulum Gur poxivYM Marvs,. : | 
/ ! pom cA ote n 
Plantam hanc inter eas iefert Plinius quarum vfum monftraue- 
ie Animalia. At quod addit ch Hirandines o«ulis pullorum euam 
etutis , illis in nido reftituere vifum , meBtó ridet Celfus. Melius 
vexó de hac 1€ (entit Ari(toteles Libr 4. de oru Animalium Cap. : 
&.' Cüm illis oculos renafci ait fi pungantut ac cutllantur cüm ad- 
huc fiunt , non autem ybi perfeéti faerint. 
Vires Chelidoniorum quod acinet ,fic de tis tradit Galenus, 
C belidottium », ait » €Xtergentis admodum. & calida facultatis city 
(ed & fuccus eius ad acuendum vifum commodus efbvique in qui- 
bus craffum quiddam in pupillis colligitur , digeftion. atque dis 
cuffione indigens. Vfi funt radice clus quidam ad Aufginem ab 
obftructione iecoris proficifcentem , in vino eáim albo pscui ex- 
hibentes. Similiter manfía confert dentium doloribus. "Porró 
Chelidonium minus , cüum acrius (it malore » illicum cutem exgl- 
ccrat , vnguefque (cabros. exterit. Succus eius per nares purgdu, t 
vtpote admodum acer. Raque bac Herba quarri ordinis erit eale- - 
facientium incipientis » Mais aucem, Cbalidongsto teztij eft oxc * 
nis abfoluti lam, idque tum in calefaciendo tüm in fíccando; 
Cxterüm Chelidonij maioris appellatibue varie donans Plan-- 
vx, Fumaria Split» Frumaria bulbo|n, Aquilegio y Clymenum $ Cu- 
curma. Minoris vere Scrophulariz &; Ranunculoruim fpecietali- | 
quor; & Bryonia - ac dici etiain Chelidonium de Anagallide ofen-- 
dunt ex Diofcoride Trague ; Sed propri "E 
Lonicerus & Gelners. 
Plantarum Appellarionibus potitis infittendum. : 
"m 
3 M N 
Ad Titulum VrRBENA» (anu 
ax 
Mantife. 
Verbenaca, qu& & vlrima Aetracta fyllaba nunc cominunitee 
Verbena dicitur, que Periftereon etiam ; & 'Hüerobotane , id eft, 
num rationem tradit fafé ex Apuleio Humelbereius , & Noseuam» ] 
in noftra magna habemus. Maxima autem apud Antiquos come ' 
mendationis fujfle; apud. Plinium praíertim legitur. Nulla , ait 
Libri 25. cap. 9. Roman nobilitaris plus habet» quàm Hierobota- 
ne; aliqui. Periflereon y noftriVerbeaAacAD vocant, Hzc eit quam 
Legatos ferre ad Hoftes indicauimus. Hac louism enfa vexilum. 
domus purgancur luftranrurque- Genera elus duo funt , foicfa dH 
quam. Fagnsni putant » Mas zaricribus foliis. Nafcitur vbijue in 
planis aquofis. Quidam non ditinguun: ; («d vnum omnhó ge-- 
nus faciunt quoniam coídem effectus habent. Vtraque fcitiuntur . 
Galli & pracinunt Reiponfa. Sed Magi vtique circa haic infani- 
unt; hac peruntos impetiare qu£ velint, febres abigergamicitias 
conciliare , nullique non Moibo mederi. igi 
ortum debere, ita vt He Luna aut Sol confpiciat; 
le'ad piarnenrum datis :&c Aiuntque fi Aqua fpargatut triclintum; 
in qua maduerit ; latioresfore Coruidas. E? alibi fpar[im.. Vete 
benaca cum Planzagine » in collo fufpen(a , comprimete dicicur. 
Stumas, Infanabilis Podagiz non eft c redendus Morbus :quippe 
quoniam & fponte defit ; 
9. ; 
& in plucbus cuxà. Medetux Verbena- 
ca cum axungia trita & illita; aut fi pedes macerentur in eius de 
ond n * Fev V »- TOME 
coé&o. lumencorum Febribu:in vino medetur : Sed &in' Yeria- 
nis Àtertio geniculo incifa, &in Quartanis à quatto- Morbo tc- 
gio » dyfenterize & calculis confert : &c.. Galenus ad o:demata 
antiqua & tumores maximé commendat: & periftersoma vocaud 
tradit, quod Columba in e verfeutur. rug 
Caterüm prater Vexbenacz fpecies à 
ratas co nomine 
Nobis in Claflibus epar | 
donantur & aliz adhuc Plane i kuphbrafia pn 
verbe[ina flore minii &pectofo » Eryfaoum Tragw 
Senecio Scabio[a » Gallitrichum- & Marrubium palujire Tragi: ied 
omnes minüs proprie. ; PA E | 
Ad Tiulum Ev 4:8 R AST A» 
t aManife. —- 
Perperàm. Nobis viderur Dalechampius huius vocabuli origil 
nem à Grzca voce ivQescUvn » quoniam (cilicet oculos jdtét | 
| 
| 
| 
[3 ; . 
le&et, deducere : cim ea porius ad Pugloffum: ercineat. Euffri 
fiam & Eufragiam infcribunt indo&t.. Nihil autem de ea apt 
Veteres Grxcos & Latinos : nempe Diofcoxidem Galenum) 
Plinium : neque etiam apud Recentiores » Aerium Paulum 
n Ícriptum. reperitur. Sed à ducentis tantum , vel pai 
Pofterítari Euphrafie noinen innotuit » ad oculoti 
ines & morbos pituitofos pernagata. commendationis, Yi 
Germanis d4ugentrofí » id eft , oculorum (olatium, & nonnulli 
Qcularis ; Ocule:ia ; Oculorum lume 
Luminella dicta fuit. qui Hei fg : 
Calida & ficca cft herba (ed magis ficca quàm calida, O 
xum inflammationes & caligines, tum tufa herba impofit 
eiue faccus aquad deftillaia (anat. Meimoriapa eculoru 
- i; 
