VETATSECN Y SICEEUS RESI, 
SN 
. HrzR&ÁÀ CcoHORBA INDBRIANS 
Huius meminit P. Martyr his verbis : cüm debelli evencusait, 
di ainona,de incolumitate; Zemes ( Dcos fuas) Reguli Hifpanio- 
Ya lafulz costulunt.domum Zezi dicatam ingrediuntur, ibique 
jiér hares abforpta Cobobba ( Sic Herbam vocant inebriantem;) in 
Oebh ftatim vertuntur, An Nicetiana J[pecies aliqua? : 
lituBA CASSIANA FAMEM SITIMQVS 
RETARDARNS. | 
E Cafíizog (que Nicotiane fortà etiam fpecies aliqua.) herbas 
liceo poxonem conficiunt in Florida, quam, vbi in locum peri- 
eülotuim fe conferunt ; bibunc, eóque famem & fiim pes, vigin- 
£i quatuor lioras tollürt. : E 
Ád Titulum Sa uic YEA, 
—— Mantia. 
Saniculam yersm Offi- 
cinatü , Diapevfram etiam 
dictà , quam Marem vocát 
Scriptores, in Sciagraphia 
noftra defcrip(imus: Fa- 
mina veró Fechfij , qui ad 
Blleborum nigrum referüt 
nonnulli,pictnrá dedimus: 
ncc aliá opus etat , fi verü 
cft quodait Fuchfius , eam 
formá & facultate ad verá 
Sanicalam proxime acce- 
dete, Refertur. véxó. ad 
Confolidas Sanicula veta: 
ftatuiturque calida & ficca 
inordine fecundo. Inter. 
nis & externis vulneribus, 
Sanguinis ermptionibus vl. 
ceribus, dyfenterijs, vulfis 
& ruptis áuriliatur , deco- 
éta;pota & impofita. €aqi 
quanti ii eiufmodi affzci- 
bus fiat, oftendit fatis vul- 
£9 iactari Adagium : Non 
egére Chirurgo eos qui Sani- 
: culam bab:zgrint, Vnde e- 
fiam Sanunia nomen à Sanando ttsxiffe exillimatur. Nos cüm 
Mar $Saniculz recupcrandz occafionem habgerjmus , eius Jco- 
sid v hic itadimus, 
Ád Titulum ÁCONITVM , TOXICVM, 
eM ant:ffe, 
Nonnulli, authore Ruellio , Toxica , Taxica olim dicta fuiffe 
&xiftimant,à Taxo,(cilicet arbore, cuivs opinionis fuit etiam Pli- 
fads, $éd man fefié difltingauntur hac venena apud Biiofcoridem 
& Nicaodrum : ác quz , qeafo , praterea iater ea eovvenientia? 
. Sit óihninó fibi aduerfa vrriufque Sympromata. Taxis vuiucr- 
15 córpori frigus infert,/'Toxicum veródoflammationes & furor£, 
Eirántporró p'urimüm qui ab Helento peti folitum fuiffe exifti- 
$n? ; quicquid rale apud Galenum legatur: ininimé enitn de- 
Hitécium et Helenium. Putarunt nonculli Toxicum non fuiffe 
Gi ple genus firpis, fed Venenum quoddam compofitum. Me. 
fiis éàmen arridet Mercurizlis opinio , qui Toxicum neque Siir- 
pis éficuius vengnate , nec Medicamenti comnofiti genus fuiffe 
E&níct. Sed appellatum fuiffz Toxicum omne Venent genus,qua 
£la & Sagitta, quae à Grzcis Tóza & TóP Marra vocantnr , infi- 
&ébacür. aque Exymologia illorum nitituropinio. qui Toxicu 
&ictam volunt quod hauftum vel potum éveftigio interimat ho- 
fhibeni; inftar Sagitte. PHARICVM VEHENYM cuius memi- 
titt Diofcorides , ac quo , vt Toxico , v(as fcribit olim Nationes 
&iit boftibus pugnatuzas, quale fit hodie ignoratur. 
Ad, Titulum Acowirzva, 
AMautsffe alie, 
Rconitam ia genere inexpngnabile venenum fogare feribit 
Suftarius in Dionyfium Afrum. In fpecie sceró nomen Áconito 
áb ipfis cautibus praruptifque & faxofis loeis , in quibus proue- 
nit,ac qug Graecis dx£voi dicuntur; preter Theophezfum & Pli- 
nium, fait uie Onidius Metamorphef. 3. vbi hzc Iegantuss 
| Quà . quia nafcuntur duravvinació cote, NAT 
Agrefles Aconita «uocant. 
Et Aufonius in Eidyll. 
— düra conita cieat cosa 
Agatarchum Tyrannum plurimos Aconiti Veneno fuftuliffe 
harrat Theopomous; ÁAriftotelem ex Aconito haufto 70. ztatis 
anpo mortuum effe, Diogenes Ladrrius, Menander vero in Infu- 
la Ceo Lege fancitum füiffe;ne turpiter viuerent qui bene viuere 
nonpofleot: nempe vt cff eti capnlare(que fenes, a4conito vitam 
finirenr, ne reliquis alimentum deeffct. A; "ur 
Ad Titulum NAPEiLYS, 
AMantiffe, 
Áuicenne & Arabum Napellum cum 'Toxico Gzecorum vnum 
& idem efie venenum exiítimarunt Manardus &alit, Aconiti 
Ípecicm ftatuunt nonnulli , nec eaieiicienda opinio; fiquidem, vc 
ait Auicenna, Napella efd venenum perniciofum, naturá in fumz 
mo caliditatis & ficcitatisgradu, Nu 
Animal veró quoddam etfe quod Napellg nutriater , & nature 
eius maleficá totà fuá fubftann aduexfetur , affumentemque a 
omni periculo vindice, à Rerum Phyficarum*criptoribustradi- 
tur: vcrum veró Ms fic vel Mvse 4 ambigitur. Napellus,inquiung 
Pena & Lobelius , à quouis animalium iilibatqs perftat ; pretera 
quimà Mfris, que illi turmatim infidenr, floribus fermé conco- 
lores, «€ maiores quàm communes, &e. Ceterum My &r x NA* 
Petr; fruftra & diu, multis auulfis plantis, quefiuimus. séc $lie 
dde curiofi, Nos gcc Maren nec 4t» [catin Napello obfer 
uims, i i; 
Ad Titalum TiyHY MALY$ , ESVLAQ 
AM aniiffa, 
Efulz nomen Titbymalorgm generibus omnibus imponituid; 
Mefue lfebram nominat, Hodie Wfülg minortantüm, Me(üg 
exemp!o, in Officinisrecipitur; que vcrum fit Veterum Ttbyma- 
lus Cypariffas Peploffe , intez Matthiolum & Fernelium controg 
uertitur , fed camen vtrumque vüileis eile conftat, Rt , fi Tra- 
go credendum , vüliffima inter omnes Efulasea eft , qus lon- 
gis & flrictis,velut Linagia , folijs vgftipur, qua dubio procul Ti- 
thymalus eft Cypariffías. Is tamen, Diofcaride & Plinio authorid 
bus , Characie , Myrfiaiti, Pazalio & Heliofcopio vim babet f. 
milem. Hic igitar Sapientum decveto opus. Rityufafn veró Diofto- 
ridis, Alfcbram Me(ugi, Mebe'eregi Atabum, & Eftlam maiorem 
Offi. inartim, ynum & idem effz ftatuerunt Matthiglus, Ferneljus 
& alij Do&i. Du S E 
- Bf autem Ríula omnis acris & vrentis facultatis , & cuiufdard 
$tomaticitatis particeps. Folia, Radiy & Seren tertium attingunt 
caliditatis gradum, Lac fiae Líguor quartum. Validiffimus itaque 
eft Liquor, Secundum locum fibi folia & (emen yendicant : eft4 
que radix eiuídeim, fed mitioris, efficacig. At rabuftorum tantjing 
corporpm remedium eft, vnde etiam Bufficorum purgatorium 
vocabat Mefuzus. Przparandi , corrigendi & vtendi modum hia ^ 
non tradimus. Vitz ver) humans infidianrur, qui pro Turpetho 
K(ulc maigriscorticem fübftitpunt, — 
LaTuynis, 
Latbyris quam aliqui Titbymalum appellanz, ae Tichymalo? 
fum numero adícribunt, caules , authore Diofcoride , emittig 
£übirali altitudine : & digitali craffirudine , inanem. Cienuntug 
in cacumine alg,& filia in caule oblonga, Ámygdalinis proxima, 
lgtiora &leniora: in fummis autem ramplis minora funt, In ca- 
cumine fyuczum fummis furculis gerit ; ztiplici locnlamentoin- 
fignem, rotundum, ceu Capparin, in quà grata, intercurfantibug 
membranis, inter fe diftinGa coatinentur , Eruis maiora, rorün- 
da , que dum corticibus exuuntur, candida fin; & dulcis. Torug. 
frutex lacfgo ficggturget, vti Tithymalus. — BO NE e) 
Facultate autem proxime ad Riginum, fige Cotaputiam maloré 
gccedit,vnde etiam Cazaputia minor vulgb iuícribiur. "Formali 
proprietate pitaitam;aquas citríngs & bilem ducir : fed nii corri- 
gatur, violenter corpus impellit, & vomitum concitat. In yfam 
veniunt felia,lac & femen: hocque eodem mado quo Ricini (e- 
jen preparasur & exhibetur à feptem granis ad duodecim. Folia 
& Lac eandem cum rfula preparationem recipiunt, Succus ve]. 
Lac dentium, precipue cauorum, dolorem mitigar; fed prgma- 
niendacerá vicinia, Idemque füperduam vleerum carnem , Yer 
Fücas & clauos excirpat, ADS | M 
E Nogn 2 
Qe uu s 9 m ia ! v 
DX (ax s 6$: 
