HOOFDSTUK IX. zer 1D En AANTEEKENING. 
maar straks, zijn list stellende tegenover de hunne, met den buffel van Majapa 
een uitgehongerd buffelkalf laat vechten, dat den buffel voor een buffelkoe aanz 
en hem door zijn wijze van doen den strijd doet verliezen. Dan van alle kant 
na door patih Siwatang en patih Katumënggungan op een feestmaal te 
genoodigd, overvallen, worden de Javanen op de vlucht geslagen, en gaan 
huiswaarts, ie het landschap den naam Mènang kèrbaw, „de ait w 
overwonnen”, krijgt !). vl Et | 
Vergelijkt men deze agens met de beide berichten. in de Pararaf , 
moesten hebben na 1267 Caka, en zelfs eenige jaren daarna, daar zij eerst 
aanvang namen, toen de kleinzoon van Thahir te Pasay den troon reeds bestegen 
had, onder de nog te veroveren gewesten ook vermeldende die, welke ook de 
Pararaton als zoodanig noemt, anderdeels spreekt zij het tegen, dat Sumat 
westkust, de Ménangkabau’sche landen, door Majapahit reeds vóór dien 
veroverd zouden zijn. Integendeel zij worden eerst- het laatst vermeld, en men: 
slaagt er niet *). | 
Tot een zelfde besluit, nl. dat men in het Malayu van de Pamalayu der 
Pararaton de oostkust niet zoeken mag, maar men er Maleiers ter westkust of in de 
nabijheid daarvan in ontmoet, voeren ook de eerste berichten omtrent de Javanen 
in de Sajarah Malayu. Terwijl Java in dat boek reeds in den eersten aanvang, 
met den naam van Majapahit wordt aangeduid, zie de plaats boven reeds verm 
bij de behandeling van de mogelijke ligging van het Tafijung pura der Pararaton, 
en dus daar het bestaan van dat‘rijk reeds in de elfde Caka-eeuw veronderst 
wordt ®), geeft het boek eenige zeer opmerkelijke berichten over krijgstochte 
door Java (Majapahit) ondernomen tegen de Maleiers in den Riaw-lingga archi pel 
1) Dit zelfde verhaal vindt men in een eenigszins afwijkenden vorm, doch’ niet @ 
Majapahit toegepast, in Netscher's Verzameling van overleveringen van het rijk van Mäna 
käbau, uit het oorspronkelijk Maleisch vertaald, in Indisch Archief, sj (1851), bl. 53. 
Zie nog Westenenk in Tijdschr. Bat. Gen. 57 (1916) bl. 256—258. 
2) Zooals hierboven in ‘tlicht werd gesteld, is de opsomming in de Hikayat raja-r 
Pasay niet alleen een geographisch ordelijke, maar er ook eene, die de veroveringen iù 
chronologische volgorde opsomt. Er dient hier tevens gewezen te worden op de intel 
den ouderdom van die kroniek te bepalen. Aan het slot wordt als het jaartal der voltooïin 
Hijrah 1235, Ja, opgegeven. Wat bedoeld is, de voltooiing van het boek of van het handschrif 
wordt niet duidelijk gezegd. Hijrah 1235 is te verbeteren in Hijrah 1230, dit jaar een j 
Ja zijnde, terwijl 1235 een jaar Alip was. Dit laatste zou ook beantwoorden aan 1819 A 
„ toen Raffles, in wiens verzameling Dulaurier het boek aantrof, Indië reeds verlaten h 
1230 Hijvah =1814 A.D. Op een vrij laten tijd van vervaardiging wijst, niettegenstaande 
afbreken van het verhaal reeds bij het punt tot waartoe de schrijver gekomen was, en waa 
Pasay’s geschiedenis nog een heel eind zou kunnen worden voortgezet, ook het vele Javaanse 
dat men in den tekst aantreft, en de vorm waarin het optreedt, welke die is van 
Javaansch in de Maleische EPEN en Pafji-legenden. 
3) Men houde hierbij echter in het oog, dat, zooals de inleiding van den schrijver 
bij de Sajarah Malayu vertelt, dit boek in 102L Hijrah — 41612 n. Chr, vervaardigd werd. 

