HOOFDSTUK IX. BEE AANTEEKENING. 
Brengt men de hier gememoreerde feiten in jaartallen, waarvoor hier die 
worden genomen welke Dr. de Hollander in zijn Kort overzicht van de geschieder IS 
der Maleiers !) geeft, dan zou de eerste tocht hebben plaats gehad tusschen | 
1208—1223 A.D. en de tweede kort voor 1252 van diezelfde jaartelling ®), of tb 
Caka-jaren herleid tusschen 1130-—1145 en vóór 1174, en het is dus zeer de vac 
of men zich niet gedwongen moet gevoelen, tenminste in dien tweeden tocht cd Í 
Singhapura de pamalayu van de Pararaton te zien, Caka 1197—1215, en- mogel 
is het, dat bij eene nieuwe berekening der cijfers van de Hollander, die t.a. d 
zelf reeds varianten opgeeft, de gissing wel eens juist zou kunnen blijken te zij 
Zoodat, zooals men ziet, andere berichten weer voeren tot een geheel ander, 
besluit, en het wel het veiligste is, voorshands in deze moeielijke kwestie ni 
verder te beslissen dan het stellen van Majapahit's groote veroveringen in een. 
lateren tijd na 1265 Caka, zooals boven reeds werd aangenomen, en met het oog | 
hierop kan dan voorts nog gewezen worden, zoowel op hetgeen de Sajarah Malayu, 
ons omtrent die veroveringen, zij ’tdan ook slechts indirect, nog verder bericht, 
in Hoofdstuk XIV, als op hetgeen daaromtrent door de Javanen van Javä 
wordt medegedeeld *). 

1) In zijn Handleiding bij de beoefening der Maleische taal- en letterkunde, 5e dre uk 
(1882), 2e deel, Hoofdstuk I, zie bl. 278 en 279. 
2) De Hollander geeft: 
Sri Tribuwana, 2 _—1208, 
Sri Wikramawira,  1208—1223, 
Sri Ramawikrama, 1223—1236, 
Sri Maharaja, 1236—1249, 
Sri Sékandar Shah, 1249—1274, | 
De inname van Singhapura zou plaats gehad hebben in ’t 3e jaar der regeering v 
den laatste, en daarna Malaka in 1252 (—= (aka 1174) gesticht zijn. De Singapore-edi 
van de Saraiah Malayu spreekt echter van een verblijf van Sékandar Shah te Singhapurä 
van tiga puluh duwa tahun, wat tot 1281 (—= Caka 1203) leiden zou. — Naar Rouffaer 
opmerkt, heeft De Hollander deze lijst letterlijk overgenomen uit Valentijn V,1 (1726) fol. 352 
slechts. met verbetering van de schrijfwijze en weglating van 1160 als begin der regeering 
van Sri Tribhuwana. Valentijn’s bron is de „Voorreden” van Ds. Petrus van der Veem „voor 
het herdrukt Dictionarium van D. Gueynier”, verschenen in 1708 in Deel II der Collectane 
Malaica Vocabularia of Maleische Woord-boek-sameling. Volgens de daar opgegeven regeering 
duur der verschillende vorsten heeft Valentijn de jaartallen uitgerekend, beginnende m 
den laatsten, doch ‘klaarblijkelijk was de opgave niet juist. Volgens Roullaet kan men v 
geen vorst van Singhapura-Tumasik iets zekers zeggen; de periode-Tumasik moet ongeveer 
1300—1400 A.D. geduurd hebben. Den hierboven áls Latin vorst genoemden Sri Sékandar 
Shah vindt men dan van ca. 1390—1414 te Malaka, als Pérmaisura of Raja Iskandar Shah, | 
Zie verder bij Hoofdstuk XII. 
3) De lezer zij hier verwezen naâr de in de vorige noot reeds medegedeelde afwijken 
lezing van den Singapore-tekst, die, aangenomen dat het jaar 1249 correct is, leidt tot 12 
Caka voor de stichting van Malaka, terwijl de gebeurtenissen op Oost-Java volgens de Par 
raton te dien tijde en in de jaren daarna voorgevallen, een verklaring zouden kunnen geven 
van het feit, dat in den eersten tijd na die pamalayu men zich op Java minder met buitens 
landsche zaken bezig hield, door binnenlandsche onlusten meer op zich zelf aangewezen. — 
4) De ligging van Malayu- op de oostkust van Sumatra is in verband met ande 
gegevens, laatstelijk behandeld door Prof. Van der Lith, in zijn Livre des merveilles d 
PInde, enz, 1883—1886, bl. 247 en volgg., zeker wel de meest waarschijnlijke. Men ziet hief 


