oM 
RER 
KE 
ze 
nij Bh Sr 
en e 7 
Ed 5 En 2E en 
Ae se 
EÀ 
HOOFDSTUK VI, OB en _AANTEEKENING. Ke Î 
Omtrent Changku, dat zonder twijfel het Javaansche Canggu is, vindt me 
in de Notes, op bl. 47 (178) nog de volgende belangrijke mededeeling : ; { 
„Going eastward from Tuban !) for about half-a-day, one comes to Tse 
ts’un 2), of which the native name is Görsik ®).... Going southwards from these twe 
villages, a distance of about 7 miles (twenty Ji), one comes to Surabaya *) 
Going from Surabaya in a small boat, to a distance of 70 or 80 U (about 25 miles) 
one comes to a marketplace called Changku °); going ashore here and walk 
southward for a day and a half, one comes to Modjopait °), where the residence o 
the king is. In this place there are about 2 à 3 hundred eb families, E 
seven or eight chiefs, who assist the king” ij B 
In de Pararaton treft men den naam driemaal aan: op bl. 18, reg. 8, waan 
gesproken wordt van een Canggu lor (noordelijk Canggu), waar Wisnuwardhang, 
(Rangga wuni) een versterking laat maken; op bl. 32, reg. 4, waar medegedeel d 
wordt dat er te Canggu iemand stierf; en op bl. 24, reg. 26, dus in dit hoofdstuk! 
waar sprake is van de sohaning Canggu, de haven van Canggu °), Van welke waart 
de plaats werd geacht, leert een oorkonde uit 1318 Gaka, dus uit den Majapahitse 
tijd, en zonder twijfel ook uit dat rijk zelf afkomstig, nl. Kawi-Oorkonde : 
van Cohen Stuart, waarin men èn den naam Majapahit aantreft (la, 2) èn h 
navolgende leest (2b 5): Zij vrij van de verplichting zout te maken, den weg op 
1) kt. Fi Tu-pan (*Du-ban — Tuban). F. 
2) Jail hE ts‘ö-tsun. Groeneveldt’s interpretatie „the Dung-village” is vreemd; mise 
schien bevat de tekst een fout. F. 
3) ii VE PH Ko-öln (FGä-r-si = Görsi). F.- 
4) fi Jä B 28 26 Su-lu-ma-yi (* “Sur u-ma-yi = Niet 
5) B fs Cat-ku (* ‘Jaù-ku). F. 
6) Vid H 4 Man=éö-po-yi (* :Man-ja- -bai-yi = Majapait). F. 
7) Het is onduidelijk of deze laatste zin op Changku, dan wel op Majapahit slaa 
8) Ook dit leidt er toe de juistheid van de veronder stall door den Heer Groeneve! 
ten opzichte van het Changku der Chineesche teksten gemaakt, te betwijfelen, doch waar 
plaats dan wel zou hebben gelegen, is nog niet uit te wijzen (zie echter noot 2 op p. 
De laatste uit de Pararaton aangetogen plaats dwingt aan een haven te denken, ook al 
deze niet vlak aan zee. In ’t Bal. is sowan het gewone woord voor de uitwatering of mond: 
eener rivier, zie van Eck’s Eerste proeve van een Balineesch-Hollandsch woordenboek (1876). 
Hierbij zou men nu ook kunnen denken aan de plaats, waar een zijtak zich met de hoofd 
rivier vereenigt. In den tekst der Pararaton staat echter tinut tëkeng dunungane mala 
maring sohaning Canggu, dus zoover als zij maar vluchten konden, tot aan de monding van 
de Canggu, waarmede moeielijk iets anders kan zijn bedoeld dan dat zij naar hunne schep: 
vluchtten, welke men in de eerste plaats in de haven zoeken zal, al zouden er de r 
opgevaren kunnen zijn. Dit is ook de opvatting in de Rangga lawe. Deze plaats van 
Pararaton, welk boek niet altijd en overal door den dichter van dat gedicht is misverstaan, 
luidt daar: sâksana lumkas karo amrajaya sira wong Tatar lagi masane anadah kedkan 
kasulayah pjah sawaneh akanin gesaning pjah pada malakwinurip, dadi katawan tumût tang s 
karandan tinüteng Ganggu matih bahitra inaîtang kimuta tang bharana ingonjaleng Majapa. 
tikâlahanya siddhaneng sandisandi. Na a in de Rangga lawe schier geregeld eng voor ing. 
DE 
el 

