dus, gedeeltelijk althans, ouder is, ook al zou het boek in den vorm, waarir 
het thans hebben, vervaardigd zijn naar aanteekeningen in zulk een trant verzan 
De taal zou daartegen niet pleiten, want het is meer dan waarschijnlijk, d 
het laatste gedeelte der Majapahitsche periode, die hier blijkt geduurd te he 
van + 1200—1400 (aka of 1278—1478 A. D., het Javaansch reeds een j 
was ingetreden als door het idioom van de Pararaton wordt vertegenwoordi 
[De Leidsche codices verspreiden ook niet meer licht over den tijd 
ontstaan. B en C zijn blijkbaar de oudste afschriften en maken den indru 
beste weerspiegeling van het origineel te geven, daar hun beider lezingen 
vaak ook die van de andere zijn. De afschriften strekken zich dus, voorzoove 
kunnen oordeelen, uit van 1522 tot 1764 Caka (C en BE).] 
Zou uit het hierboven veronderstelde reeds kunnen volgen dat de Para: 
een boek was van een zekere historische beteekenis, ook zonder dat het 
noodig is, dat het uitgesproken vermoeden juist is, mag reeds hier geconst 
worden dat verschillende gedeelten er van op eene merkwaardige wijze 
geheel onafhankelijke mededeelingen van buiten af en van anderen aard, bevesti 
worden, en dat men veilig stellen kan, dat hetgeen men er in aantreft alt 
in hoofdzaak vertrouwen verdient. Daarover hier uitvoeriger te worden is 
noodig, de lezer zij verwezen naar den tekst zelf en naar de uiteenzetting 
vinden tusschen de vertaling, ten opzichte van welke laatste het niet ongepast schi 
hier eene waarschuwing te plaatsen voor hen, die haar aan den Javaanschen t 
niet zullen kunnen toetsen. 
Àl is er naar gestreefd om die vertaling zoo nauwkeurig mogelijk te 
zijn, en zij daarom veeltijds letterlijk, hier en daar kan zij den Javaanschen tel 
althans vooralsnog, niet. vervangen om reden dat op sommige plaatsen de 0 
delijkheid en dubbelzinnigheid van het oorspronkelijk met het vertalen onwillek: 
en noodzakelijkerwijze verloren moest gaan. De zinbouw van het Javaans 
laatste gedeelte van het boek aan te wijzen, is in het Hollandsch zonder onverstaar 
baar te worden herhaaldelijk niet na te volgen, en het gemis aan leesteekens 
1) Dit laatste is af te leiden uit Cohen Stuart's Kawi Oorkonde no. IV en de ops 
ten van Dukuhan duku, Jiyu en Majajejer. Men vergete niet dat de taal van officieele stuk 
steeds iet of wat ouderwetsch is. De ouderdom van de Pararaton eenigszins nader te he 
door middel van het jaartal in de Rangga lawe, die op ons boek berust, zie beneden, : 
ondoenlijk. In de séngkala, waarin de éeu reigers niet genoemd zijn, — ta ya wagita 
teekent, ook daar, „dat moet gezegd worden”, — hebben de woorden wisaya en rasa hú 
gewone waarde, 5 en 6, naar alle waarschijalijkheid niet, zooals uit de berekening var 
datum, wwe giwa wraspatika mrakeng katima wisnwârtha trayodagi, d.i. Donderdag-Kaliwx 
wuku Mrakih, 13 Krsnapaksa V, voor de jaren 1465, 1565 en 1665 (aka, aan den dag treed: 
% 

