
te 
geschriften bestaan, die in den trant van een geschiedverhaal den ouderen tijd 
uitvoerig beschrijven. 
Hierbij dient men toch vooreerst in het oog te houden, dat eensdeels die 
eerste serie van geschriften juist leverde wat men in een beknopten, zelfs zeef 
beknopten vorm in dat eerste gedeelte der babad terugvindt, en anderdeels aal 
terwijl de Javanen den inhoud dier juist bedoelde boeken zijn gaan beschouwen! 
als hun eigen eigendom, en zóó als een deel. van hun oudere geschiedenis, zij in 
die uitvoerigere babad’s over den ouderen tijd ook al weer niet anders leveren 
dan men in deze geschriften aantreft, onder voorbehoud alweer dat men den inhoud { 
daarvan niet altijd even correct (vergeleken met die geschriften) er in terugvindt. | 
Wat daarvan de reden is, zij hier in het kort even aangegeven *). 4 
Als men, voor zoover dat nu reeds mogelijk i is, de geschiedenis der Javaansche 
letterkunde in ’talgemeen de revue laat passeeren, dan blijkt het, dat deze na een | 
aanvang genomen te hebben, steeds meer en meer aangroeide, zich ondertusschen 4 
herhaaldelijk ook repeteerende. Terwijl er van het oudere verloren gaat, bijft 
een gedeelte er van bestaan, wordt er weer een gedeelte in een nieuwen vaa 
gebracht en ziet men ook nieuws verschijnen, waardoor het nerede dat in 
volumen afnam, aan de andere zijde weder op tweeledige wijze aangevuld of 
verrijkt werd. Dit proces herhaalt zich, als bij alle middeleeuwsche letterkunde, 
verscheidene malen, niet op alle punten natuurlijk even druk of gelijkmatig, met / 
zekere schokken slechts, en nu bij voorkeur in het eene onderdeel en dan weer, 
in een ander. Daarbij heeft nu ook de beoefening der letteren bij de Javanen, wier 
letterkunde inderdaad een volslagen middeleeuwsche is, evenals men dat overal, 
elders bij een dergelijke literatuur aantreft, steeds ook als een te beoefenen kunst 
hoog gestaan, een kunst intusschen, die geenszins los was van banden, maar 
integendeel, hoewel zulks niet gereglementeerd was, toch steeds in zekere vormen, 
bevangen was en bleef. Van een vrijheid van handelen, een vrije keuze van 
onderwerp, een vrije dictie, een eigen gedachte uitgedrukt in het geleverde, geen 
spoor, want met dit alles is niet te verwarren het verschil in taal door lengte 
van tijd, het verschil in voorstelling uit een zelfde oorzaak geboren, of wat meer 
een onderling verschil in de verschillende overeenkomstige geschriften in het leven 
kan hebben geroepen, doch niet voortkomt uit een vrije, zich zelf bewuste en | 
toegepaste, individualiteit van de auteurs. De Javaansche literatuur is, ook daar 
waar zij van leven getuigt, een kunstige, en een kunstmatige, zooals een iede | 

waard, daar het een der fraaiste Javaansche boeken van nieuweren tijd is, vooral in de van dl 
de oars niet zoo heel veel afwijkende nieuwere redactie, die in 1873 bij Jonas Portier 
verscheen, en later in 1888 nog eens door van Dorp & Co, Sémarang, werd uitgegeven. De, 
Babad bëdah kuta Mangir of wat daarin verhaald wordt, werd ook in de bij die zelfde firma 
verschenen Babad vaat Djawi, Deel 1—IV, 1885—1890, verwerkt, nadat zij afzonderlijk reeds | 
in 1873 ter zelfder plaatse verschenen was. 
1) Sedert is een uitnemende „Karakteristiek der Javaansche geschiedbeschrij ving” 
gegeven door Dr. Hoesein Disana aan het slot zijner Critische beschouwing van de 
Sadjarah Bantén (1913), bl. 289—311. 



