



35 
‚_men bedenkt dat de werkwoorden in ’t Keieesch niet door hun vorm een 
bepaalden tijd aangeven. 
Soms kan men worden in deze beteekenis ook door een omschrijving 
vertalen, b.v. : de klapper wordt duur, noeoer einan ensak, de prijs 
der klapper stijgt. | 
IL. Modi. 
10. Infinitivus. 
Wijl de werkwoorden in ’t Keieesch niets anders zijn, dan betrekkelijk- 
‚ heidsvormen, d.i. een handeling of een toestand door middel der voornaam- 
woorden in betrekking gebracht tot een persoon, heeft men geen onbe- 
‚ paalden vorm of infinitivus. Om die weer te geven, moet men den zin 
‚ omzetten in een bepaalde wijs, b.v.: werken is vermoeiend, —= als wij 
‚ werken zijn of worden wij vermoeid !). 
Wijl onbepaalde en afgetrokken begrippen weinig stroken met de 
| geestesrichting der Keieezen, zijn dergelijke onbepaalde vormen meestal 
‚ zeer lastig in hun taal weer te geven . 
20, Indicativus. 
Afzonderlijke vormen om de tijden of de wijzen der werkwoorden 
aan te geven, bestaan niet. Den eenigen vorm van vervoeging die bestaat, 
kan men als een zeer onbepaalden indicativus beschouwen, die een feit 
‚of een toestand aanduidt, zonder eenige bepalende bijbeteekenis van tijd, 
‚ wijze, enz. De zin: oewe he Toea, ik roei naar Toeal, geeft alleen het 
‘feit te kennen van een roeitocht naar Toeal, en het kan even goed zijn, 
er 




‚ dat men er al geweest is, als dat men er nog heen moet, of onderweg is. 
‚ Meestal moeten deze bijomstandigheden blijken uit den samenhang van 
‘t gesprek of van ’t verhaal. Is dit niet het geval en wil men ze toch doen 
‚uitkomen, dan moet men tot hulpwoorden en omschrijvingen zijn toe- 
vlucht nemen. 
80. Conditionalis. 
Eene handeling kan als voorwaardelijk worden voorgesteld door toe- 
‚voeging van hulpwoorden als matak, woekoen, misschien, 
\oehaawk, ik wil, b.v.: ik zou gaan, maar ’t regent, oehaawk oeba 
ra, doot, — mijn willen is gaan, maar regen; zou hij niet liegen, 
matak enwassil, misschien liegt hij. 
Het Keieesch echter is zeer elliptisch, vandaar, dat het voorwaar- 
delijke van een gezegde dikwijls alleen blijkt uit de betoning van een 
gewonen zin, b.v.: oeba bo, doot, ik zou gaan, maar ’t regent. 
1) Men herinnere zich steeds, dat de Keieesche werkw. geen bepaalden tijd weer- 
geven. In 't Nederlandsch zijn wij wel verplicht in een bepaalden tijd te vertalen, 
maar voor een juist begrip van den Keieeschen zin moet men daarvan volstrekt ab. 
stractie maken. 
