

39 
dient eenvoudig als een stopwoordje, overeenkomende met ons: „niet waar” 
aan ’t einde van een zin. 
Vragende zinnen kunnen op dezelfde wijze als bevestigende ontken- 
_nend gemaakt worden. De ontkenning komt dan everreens op het einde van 
‚_den zin, doch wanneer er een vragend partikel is, volgt dit de ontkenning, 

Dn 
b.v.: oembwa Namar waeid te? ga je niet naar Namar? 
80, Optativus. 
Een wensch of verlangen wordt uitgedrukt door de gewone wijzen 
om den imperativus weer te geven. De toon geeft het verschil aan tusschen 
‚een bevel en een verlangen. Gewoonlijk maakt men echter gebruik van 
‚ partikels of tusschenwerpsels van aansporing of overreding, als: de téno, 
ak te, enz, b.v.: doot nébtir odan ak te, dat de regen toch 
‚eens even ophield. 
Onze uitdrukkingen als: als ’t u belieft, ik bid u, ik smeek u, en 
‚ dergelijke zijn in ’t Keieesch geheel onbekend. In heel beleefden stijl tot 
‘ voornamen sprekende, kan men natuurlijk tot allerlei breedsprakerigheid 
zijn toevlucht nemen: de gewone uitdrukkingen zijn dan: oesöb o, 
(ensöb=—= eigenlijk offeren, hier zooveel als: huldigen) ;oetaha j ê m, 
Ik grijp uwe voeten vast, ik omhels uwe voeten en men voegt dan dikwijls 
de daad bij het woord. Ingevoerde beleef dheidsvormen zijn nog: bet 
toewan nì soek,of bet toewan entarim, als mijnheer het 
‘ goedvindt. Deze zijn klaarblijkelijk gekalkeerd op ’t Maleische; kaloe 
toewan soeka, of kaloe toewan terimah. 
90, Potentialis. 
Een mogelijkheid of waarschijnlijkheid moet men met behulp van 
hulpwoorden weergeven. In geval de waarschijnlijkheid groot is, geeft men 
die weer door enhaawk, willen, b.v.: die hond zal bijten, jahaw- 
i enhaawk enkik,=—= die hond wil bijten. Is de waarschijnlijkheid 
minder groot, dan gebruikt men matak,woekoen of bet, misschien, 
b.v.: matak jahaw i enkik, die hond zou misschien bijten, of 
zou kunnen bijten. | 
Op dezelfde wijze vertaalt men uitdrukkingen, die een gevaar te 
‚ kennen geven, b.v.: ai i enhaawk enlek, of woekoen enlek, 
‘ die boom zou kunnen vallen. 
NE: me ne a mn 

Eene mogelijkheid die wij weergeven door bijna, of het scheelde niet 
veel of, vertaalt, men op dezelfde wijze, b.v.: ik viel bijna, matak oelek. 
Eene mogelijkheid in de, beteekenis van een in staat zijn tot iets, 
iets kunnen doen, wordt weergegeven door naa. Het staat achter het 
werkwoord of degzelfs bepalingen, b.v.: deni hira enloeoer naa 
‚waeid, hier kan men niet door waden. Men kan ook het werkwoord met 
zijn bepalingen, voorwerp en betrekking vooraf laten gaan en dan het 

