
































mn 
( 
Ie h 
Pelt 
50 
BIJWOORDEN. 
Het bijwoord heeft in ’t Keieesch volstrekt geen grammaticale vormen. 
We kunnen dus volstaan met de bijwoorden volgens hunne beteekenis 
te rangschikken. 
Wat, de trappen van vergelijking betreft, daarvoor verwijzen we naar 
de regels die voor het bijvoeglijk naamw. gegeven zijn, (blz. 11), en die ook 
op de bijwoorden van toepassing zijn. 
De plaats van het bijwoord is onmiddellijk achter het woord waarop 
het betrekking heeft, op een paar uitzonderingen na, welke wij te hunner 
plaatse zullen bespreken, b.v.: i enba toenan, hij gaat zeker. Het 
vebeurt echter niet zelden, dat het eigenlijke werkwoord, waarop het 
bijwoord betrekking heeft, verzwegen is, b.v.: toenan i enba, het is 
zeker dat hij gaat, (toenan bepaalt het verzwegen woord: zijn) ; Vgl: 
bök,oembwa, het is goed, dat gij gaat; oembwa bök, ga goed, = 
goede reis, of ga voorzichtig. 
1%. Adwerbia modi. 
Hiervoor komen in aanmerking alle bijvoeglijke naamw. die een 
hoedanigheid uitdrukken. | 
Ook kan men als zoodanig aanmerken zeer vele werkwoorden van 
hun persoonlijk praefix ontdaan. Dit is zeer logisch indien men bedenkt, 
dat de werkwoordvormen slechts krachtens hun persoonlijk praefix een 
betrekking tot een persoon uitdrukken. Dank zij deze eigenaardigheid der 
taal kan men op verrassend duidelijke wijze kort en bondig vaak de meest 
ingewikkelde schakeeringen weergeven. Eenige voorbeelden zullen dit 
ophelderen. Naf-reïk, blazen, en-fedan, dooden, naf-reik 
fedan, uitblazen. Na-faw talik janan, door huwen zijn kinderen « 
verlaten (als een weduwe, die hertrouwt en volgens de adat geen recht 
heeft op haar voorkinderen). En-doek dikin, zoo zitten, dat men 
er een ander door verjaagt. Om dergelijke uitdrukkingen te vertalen kun- 
nen we niet beter doen dan de rollen der werkwoorden om te keeren en 
het eerste te beschouwen als een bepaling van het tweede en door een | 
tegenwoordig deelwoord te vertalen, dat dan als een causale bijzin te 
beschouwen is, b.v: en-dit, druppelen, en-noet, verhinderen, | 
doot endit noet jaw, druppelende verhindert de regen mij, — ik | 
word door regen weerhouden. En-doek, zitten, en-fee, breken, | 
endoek fee, zittende breken — iets breken door er op te zitten. De | 
aldus gevormde woordkoppeling heeft steeds een transitieve of overgan: 
kelijke beteekenis. Men zou dus b.v.; van en-lek, vallen en en-mät, 
dood zijn (cd. sterven) niet de verbinding kunnen vormen: enlek | 
mät, dood vallen; wel heeft men de verbinding van en-lek en en- 
fedan, dooden: enlek fedan, vallende dooden. Men bemerke echter ĳ 

